استاد علی فرحانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو  با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «سؤال جدید و نیاز به محتوای جدید» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: محرم، ایام اصلی تبلیغ حوزویان است؛ شاهد بودیم که مقام معظم رهبری حفظه الله تعالی در جلسه اخیر با مبلغان بایسته هایی را در خصوص تبلیغ فرمودند. از این رو لازم است به نکاتی در جهت تبیین بیشتر فرمایشات رهبری حفظه الله اشاره بشود.

وی افزود: ما در حوزه تبلیغ نیاز به یک بازتعریف و بازتولید مطالب داریم. تبلیغ یک معنای سنتی عمیقی دارد که از قدیم در حوزه های علمیه مطرح بوه است؛ یعنی «حرف اسلام را به گوش مخاطب رساندن». اینکه ما بتوانیم مفاهیم دینی و آموزه های دینی را در تمامی سطوح دین با همه گستره آن را بتوانیم آماده کنیم؛ به نحوی که مخاطب بتواند با آن مطلب ارتباط برقرار کند و  پاسخ برخی از شبهات خود را با این مطلب، بتواند دریابد. این، کار مبلغ است.

استاد فرحانی در ادامه بیان کرد: تبلیغ حوزوی لوازمی دارد که مقام معظم رهبری حفظه الله به برخی از آنها اشاره کردند؛ یکی از نکات مهمی که در کلمات حضرت آقا حفظه الله تعالی بود، «مخاطب شناسی» است. چه اینکه اگر مخاطب شناخته نشود، مطلبی آماده می کنیم که آن مطلب، مورد استفاده مخاطب قرار نمی گیرد؛ پس تبلیغ ما به هدف خودش نمی رسد. «شناخت ابزار» از نکات مهم است؛ چه اینکه «شناخت دشمن» هم از موارد دیگر است که باید حتما به آن توجه بشود. دشمنی که در مقابل اسلام ایستاده است؛ در روایات داریم که «العالم بزمانه لا تهجم علیه اللوابس» دشمن در هر زمانی به ساحتی از ساحت های دین حمله می کند. طبیعتا مبلغ باید پاسخ آن چالش هایی که پیش روی متدینین قرار دارد، بپردازد. پس شناخت دشمن و ساحت هجوم دشمن مسأله مهمی است.

وی خاطرنشان کرد: شرایط زیست و محیط جامعه در حال تغییر است؛ جامعه شناس ها این مطلب را به صورت بدیهی تذکر می دهند؛ اجتماعات بعد از 50 یا 100 سال قواره و محیط و هویت آنها، نوع لباس پوشیدن ها و ... عوض می شود. وقتی جامعه و محیطش عوض می شود، مفاهیمی که مورد نیاز جامعه ما است، در بستر شرایط، تغییر می کند. هر چقدر تغییر را در بستر زندگی داریم، نیازهای انسان ها عوض می شود؛ و بالطبع، سؤالات مخاطب هم عوض می شود؛ باید این تغییر را در حوزه محتوای تبلیغ خود نیز داشته باشیم.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: مبلغ، فراورده های دینی که آماده شده اند، تولید شده اند را تکرار می کند. البته این مفاهیم تبلیغی توسط انسان های بزرگ فراهم شده است؛ مبلغ آنها را به دست می گیرد و فراروی مخاطب قرار می دهد و بر او عرضه می کند؛ کتاب هایی نوشته می شد؛ مبلغین ما در ایام تبلیغ آن کتاب ها را منبع مطالب منبر و تبلیغ خود قرار می دادند و در عرصه تبلیغ، به گوش مخاطب می رساندند؛ وقتی مخاطب و نیازهای مخاطب عوض می شود؛ آن انبار و بانک اطلاعات و آن مطالب قبلا آماده شده توسط آن اندیشمندان، دوره استفاده آنها به پایان می رسد. اینجا است که ما اتفاق جدیدی در مقابل خود می بینیم؛ «تولیدات جدید در حوزه تبلیغ؛ مفاهیم جدید در حوزه تبلیغ»

وی افزود:زمانی شبهه رایج مردم «غیبت» بود؛ که مگر می شود یک انسان مدت مدیدی غایب باشد؛ لازم بود این شبهه حل بشود تا اعتقاد به حیات موعود زیر سؤال نرود. اندیشمندان بزرگ شیعه مفاهیمی را آماده کردند و کتاب هایی در این زمینه نوشتند و مبلغان از آن کتاب ها بهره مند شدند؛ اما سؤالات امروز چه در حوزه مهدویت و چه در دیگر حوزه ها عوض شده است؛ سؤال از حیات امام زمان علیه السلام به حوزه «عدالت اجتماعی» منتقل شده است. سؤال از عدالت اجتماعی، به حوزه «اخلاق در رسانه و زندگی معاصر»؛ به حوزه «حکمرانی» و ... منتقل شده است. اینجا است که نیاز به بازتولید محتواهای تبلیغی داریم؛ محتوای قدیم برای سؤالات قدیم بود؛ و برای سؤالات جدید، به محتوای جدید نیاز داریم.