استاد میثم زنجیرزن از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «منزلت حضرت فاطمه سلام الله علیها» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در روایت از معصوم علیه السلام آمده است: «فُرَاتٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ عُبَيْدٍ مُعَنْعَناً عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ‏ أَنَّهُ قَالَ‏ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ اللَّيْلَةُ فَاطِمَةُ وَ الْقَدْرُ اللَّهُ فَمَنْ‏ عَرَفَ‏ فَاطِمَةَ حَقَّ مَعْرِفَتِهَا فَقَدْ أَدْرَكَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَ إِنَّمَا سُمِّيَتْ فَاطِمَةُ لِأَنَّ الْخَلْقَ فُطِمُوا عَنْ مَعْرِفَتِهَا أَوْ مِنْ مَعْرِفَتِهَا الشَّكُّ [مِنْ أَبِي الْقَاسِمِ‏] وَ قَوْلُهُ‏ وَ ما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ يَعْنِي خَيْرٌ مِنْ أَلْفَ مُؤْمِنٍ وَ هِيَ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ‏ تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها وَ الْمَلَائِكَةُ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ يَمْلِكُونَ عِلْمَ آلِ مُحَمَّدٍ ص‏وَ الرُّوحُ الْقُدُسُ هِيَ فَاطِمَةُ ع‏ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ يَعْنِي حَتَّى يَخْرُجَ الْقَائِمُ ع.» (كوفى، فرات بن ابراهيم، تفسير فرات الكوفي - تهران، چاپ: اول، 1410. ص: 581)

وی افزود: حضرت آیت الله حسن زاده آملی رحمت الله علیه که خداوند روحشان را شاد کند، کتابی در همین زمینه به نگارش در آوردند به نام «فص فاطمیه» که تالی تلو فصوص الحکم ابن عربی است و به صورت مفصل، آن حدیث را شرح داده است.

استاد زنجیرزن در ادامه بیان کرد: به صورت اجمال، فرمایش حضرت استاد، این است که حضرت زهرا سلام الله علیها همان لیلة القدر است؛ به جهت تناسب بین شب قدر و حقیقت زهراییه، که مجرای فیض است. البته با دو رویکرد می توان بیان کرد؛ یک رویکرد فلسفی که حضرت استاد استاد علامه رضوان الله تعالی علیه در فصّ فاطمیه بیان کردند؛ و رویکردی عرفانی هم می توان داشت.

وی خاطرنشان کرد: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به منزله همان عقل کل است که دارای تجرد تامّ است. در نظام فلسفی، قائل به عالم عقل، عالم نفس و عالم ماده است. جناب استاد بیان می کنند پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم به منزله عقل کل می باشند که این عقل کل بخواهد فیض اندجامی خود را به عالم ماده نازل بکند، نیاز به یک واسطه فیض دارد؛ تا واسطه بشود بین عالم عقل و عالم ماده؛ و آن می شود، «نفس کلی» که نفس کلی به منزله حضرت زهرای مرضیه است. عقل کلی پیامبر خاتم و امیرالمؤمنین علیهما السلام است؛ اما نفس کلی مجلای فیض است و واسطه است؛ و اگر نباشد، هرگز فیضی از عالم علی به عالم سفلی نازل نمی شود؛ چنانچه لیلة القدر اینگونه است؛ که اگر بخواهد فیضی از عالم بالا به عالم ماده نازل بشود، به واسطه لیلة القدر است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: بنابراین در نگاه فلسفی که جناب حضرت علامه رضوان الله علیه بیان می کنند، حضرت فاطمه سلام الله علیها به منزله نفس کلی است؛ که به کل نظام ماده تعلق گرفته است. یعنی به فلک الافلاک، که فلک اطلس باشد، روح و نفسی دارد که نفس کلی است؛ و همه نفوس جزئیه ما در هیمنه آن نفس کلیه است؛ و حضرت زهرای مرضیه به منزله آن نفسی است که تعلق گرفته به کل نظام عالم ماده.