استاد هادی عباسی خراسانی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به این موضوع پرداخت: «قبل از فرا رسیدن مرگ چگونه خود را مهیا کنیم؟»

/270/260/21/

این مفسر قرآن کریم درابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در كتاب: «اثنی عشریة فی المواعظ العددیة» صفحه ۳۲۵ روایتی است که در آن برای تهذیب نفس و جمع کردن زاد و توشه یک برنامه ریزی خوب و منظمی وجود دارد و از همه مهمتر می توان با آن دستور العمل اعمال خود را در طول زندگی قبل از این که مرگ به سراغ ما آید، آسیب شناسی کنیم. بنابراین هرگز از خداوند، مرگ را نخواهیم، مگر این که چهل عمل را که در این روایت آمده است، انجام داده باشیم. از این رو یکی از حاجات مهم و دائمی ما این باشد که نَمیریم، مگر پس از انجام آن چهل عمل.

استاد عباسی خراسانی در ادامه بیان کرد: در روایت آمده است شخصی خدمت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رسید و عرض کرد: آیا اذن می ‌دهید که تمنای مرگ کنم؟ حضرت فرمود: مرگ چیزی است که از آن چاره ‌ای نیست و سفری بسیار طولانی است؛ سزاوار است کسی که اراده مرگ دارد، ده هدیه آماده کند (و با خود ببرد).

«جاءَ رَجُلٌ اِلی النَّبِیِ صَلّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ فِقالَ أتَاذَنُ لِی اَن اَتَمَنّی اَلمَوتَ، فَقالَ صَلّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ: الْمَوْتُ شَیْ‏ءٌ لَا بُدَّ مِنْهُ وَ سَفَرٌ طَوِیلٌ یَنْبَغِی لِمَنْ أَرَادَهُ أَنْ یَرْفَعَ عَشْرَ هَدَایَا: فَقالَ وَ ماهِیَ؟».

عرض کرد: آن ده هدیه چیست؟ حضرت فرمود:

۱- هدیه‌ عزرائیل

۲- و هدیه‌ قبر

۳- و هدیه‌ منکر و نکیر

۴- و هدیه‌ میزان

۵- و هدیه‌ پل صراط

۶- و هدیه‌ مالک خزینه دار جهنم

۷- و هدیه‌ رضوان خزینه دار بهشت

۸- و هدیه‌ پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله

۹- و هدیه‌ جبرائیل

۱۰- و هدیه خداوند تعالی.

«قال: هَدیَةُ عِزْرائیل وَ هَدیَةُ الْقَبر وَ هَدیَةُ مُنْكَر وَ نَكِیر وَ هَدیَةُ الْمِیزان وَ هَدِیَةُ الْصِراط وَ هدیة مالك وهدیة رضوان وهدیة النبی وهدیة جبرئیل وهدیة الله تعالى.» (اثنی عشریة فی المواعظ العددیة: صفحه ۳۲۵. )

هدیه به حضرت عزرائیل

این شاگرد علامه حسن زاده آملی رضوان الله علیه خاطرنشان کرد: پس از آنکه رسول گرامی اسلام صل الله علیه و آله فرمود: سزاوار است انسان قبل مرگ ده هدیه و توشه برای آخرت خود فراهم کند، حضرت ضمن بیان کلی آن ده هدیه، برای هر کدام از آن ده هدیه، چهار هدیه بیان می کند که مجموعا چهل هدیه می شود.

«امّا هَدِیَهُ عِزرائیل فَاَربَعَةُ اَشیَاءَ»: و اما هدیه عزرائیل چهار چیز است:

۱- رِضاءُ الخُصَمَاءِ: رضایت حق‌داران و کسانی که طرف دعوا بوده‌اند.

۲- وَ قَضاءُ الفَوَائِتِ: قضای واجباتی که از انسان فوت شده است.

۳- وَ الشُّوقُ اِلَی اللهِ: شوق به سوی پروردگار.

۴- وَ التّمَنَّی لِلمَوتِ: و آرزو داشتن و آرزو کردن برای مرگ.

هدیه قبر:

استاد عباسی خراسانی خاطرنشان کرد: در ادامه روایت می خوانیم که حضرت صلی الله علیه وآله و سلم فرمود:

«وَ هَدِیةُ القَبرِ اَربَعَةُ اَشیاءَ»؛ و اما هدیه قبر چهار چیز است:

۱- صَلاةُ اللِیل: نماز شب. (به شرطی که عُجب او را نگیرد.)

۲- تَرکُ النَّمِیمَةِ: ترک سخن‌ چینی و خبربری (و بدنام کردن دیگران).

۳- وَ اِستِبراءٌ مِن البول: استبراء از بول (و رعایت پاکی و نجسی).

۴- وَ قَراءَةُ القُرآنِ: تلاوت قرآن با تدبیر، تدبر و تفکر و عمل به دستورات آن

هدیه به نکیر و منکر

صاحب کتاب الهی نامه در ادامه بیان داشت: حضرت فرمود:

«و هَدِیَةُ مُنکَرٍ وَ نَکِیرٍ اَربَعَةُ اَشیاءَ». و اما هدیه منکر و نکیر چهار چیز است:

۱- صِدقُ اللِّسانِ. راستگویی.

۲- وَ تَرکُ الغیبَةِ. ترک غیبت (که پیامد آن بسیاری از اختلافات، استهزاء، بدگمانى، تجسس و القاب زشت است).

۳- وَ قَولُ الحَقِّ. گفتار حق (گرچه به زیانت باشد).

۴- وَ التَّواضُعُ لِکُلِ اَحَدٍ. تواضع و فروتنی برای همه مردم.

هدیه میزان:

استاد هادی عباسی خراسانی خاطرنشان کرد: حضرت در ادامه بیان می کنند: «وَ هَدیَةُ المِیزانِ اَربَعَةُ اَشیاءَ»؛ و اما هدیه میزان (و محل سنجش اعمال) چهار چیز است:

۱- کَظمُ الغَیظِ: فرو نشاندن خشم.

۲- وَ وَرَعُ صادِقٌ: تقوای راستین (و خودنگهداری در گناهان و انجام واجبات و مسؤولیت ها).

۳- وَ اَلمَشیُ اِلَی الجَماعاتِ: رفتن به سوی جماعت های مؤمنان (و برقراری ارتباط با آنها در شب و روز).

۴- وَ التّداعِی اِلَی المَغفِراتِ: مردم را (با زبان و عمل) به کارهای نیک و ترک گناهان دعوت کردن.

هدیه به پل صراط

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: حضرت صلی الله علیه و آله و سلم در ادامه می فرماید:

«و هَدیَةُ الصِّراطِ اَربَعَةُ اَشیاءَ»؛ و اما هدیه پل صراط چهار چیز است:

۱- اِخلاصُ العَمَلِ: اخلاص در عمل. چهل روز اخلاص در حرکات و سکنات و رفتار و گفتار، انسان را حکیم می‌کند.

 ۲- وَ حُسنُ الخُلقِ: اخلاق نیکو.

۳- وَ کَثرَةُ ذِکرِ اللهِ: ذکر فراوان خداوند.

۴- وِ احتِمالُ الاَذِی: تحمـل آزار دیگــران.

هدیه مالک

این استاد حوزه علمیه قم افزود: در ادامه روایت می خوانیم: «و هَدِیَةُ مَالِكِ أربعةُ أَشْیاءِ»: هدیه مالک دربان جهنم چهار چیز است:

۱- اَلْبَكاءُ مِنْ خَشْیَةِ الله؛ گریه كردن از خشیت الهی.

 ۲- وَ صَدَقَةُ السِّرِّ؛ صدقه پنهانی دادن.

۳- وَ تَرْكُ الْمَعَاصِی؛ ترک نمودن گناهان.

 ۴- وَ بِرُّ الْوَالِدَین؛ نیكی به پدر و مادر.

هدیه رضوان

استاد عباسی خراسانی خاطرنشان کرد: حضرت در ادامه فرمودند: «و هَدِیةُ رُضْوٰانِ أَرْبَعَةُ أَشْیَاءِ:» هدیه رضوان (دربان بهشت) چهار چیز است:

۱- اَلصَّبْرُ عَلَى الْمَكَارِهِ؛ صبر كردن بر سختی ها.

 ۲- وَالشُّكْرُ عَلىٰ نِعَمِهِ؛ شكر كردن بر نعمت ها.

 ۳- وَإنفٰاقُ الْمٰالِ فِیٖ طٰاعَتِهِ؛ انفاق مال در راه خدا.

 ۴- وَ حِفْظُ الَأمٰانَةِ فِی الْوَقْفِ؛ امانتداری در وقفیات.

هدیه نبی (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: حضرت فرمود: «و هَدِیَةُ الْنَبِی أرْبَعَةُ أشْیاءِ:» هدیه حضرت نبی صلی الله علیه و آله چهار چیز است:

 ۱- مَحَبَتُهُ؛ محبت به حضرتش.

 ۲- وَالْإقْتِداءُ بِسُنَتِهِ؛ تبعیت نمودن از سنّت ایشان.

 ۳- وَ مَحَبَةُ أهْلِ بِیتِهِ؛ محبت نسبت به اهل بیتشان.

 ۴- وَ حِفْظُ الْلِسَانِ عَنِ الْفَحْشَاءِ.»  حفظ نمودن زبان از ناسزا و فحش دادن.

هدیه جبرئیل

استاد هادی خراسانی خاطرنشان کرد: در ادامه روایت می خوانیم: «و هَدِیَةُ جِبْرِئِیل أرْبَعَةُ أشْیَاءِ:» هدیه حضرت جبرئیل هم چهار چیز است:

۱- قِلْةُ الْاَكْلِ؛ كم خوردن.

۲- وَ قِلْةُ الْنُومِ؛ كم خوابیدن.

۳- وَ مُدٰاوِمَةُ الْحَمِدِ؛ مداومت بر حمد الهی.

۴- وَ قِلَةِ الْكَلٰامِ؛ و کم سخن گفتن.

هدیه خداوند

این شاگرد علامه حسن زاده رضوان الله علیه در ادامه بیان کرد: در پایان روایت می خوانیم که حضرت صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «و هَدِیَةُ اللهِ تَعالىٰ أرْبَعَةُ أشْیٰاءِ:» و هدیه خداوند هم چهار چیز است:

 ۱- اَلْاَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ؛ امر كردن به خوبی ها.

 ۲- وَالْنَهِی عَنِ الْمُنْكَرِ؛ نهی كردن از بدی ها

 ۳- وَ الْنَصِیٖحَةُ لِلْخَلْقِ؛ نصیحت كردن مردم.

 ۴- وَ الْرَّحْمَةُ عَلىٰ كُلِ أحَدِ» رحمت داشتن به همه در هر موقعیتی.