حجاب از دیدگاه جامعه شناسی به مثابه یک کنش اجتماعی است که فرد کنشگر براي آن معناي ذهنی و ارزشی نمادین قائل است و عمل و کنش در ارتباط با دیگران و تحت تأثیر دریافت انتظارات اجتماع است.

استاد شیخ محمد باقر طاهری آزاد، از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به ادامه بحث در موضوع «حجاب و علل بد حجابی و راه های مبارزه با بد حجابی» پرداخت. در ابتدای این قسمت از گفتگو به خلاصه ای از مطالب گذشته اشاره می شود.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در بخش نخست گفتگو، به کلیات مبحث حجاب پرداخته است و در این بخش، به حجاب از باب لغوی اشاره نمود و سپس به تاریخچه حجاب و عفاف پرداخت. در گام بعدی رابطه حجاب و عفاف و همین طور فلسفه حجاب را مورد  بررسی قرار داد. در گام پنجم، پوشش زنان عرب قبل از اسلام مورد صحبت واقع شد و سرانجام حجاب در اسلام از دید امامیه و اهل سنت مورد کنکاش  قرار گرفت.

استاد شیخ محمد باقر طاهری آزاد بعد از اشاره به کلیات، در بخش دوم از گفتگو به انواع حجاب پرداخت و در این راستا به حجاب ظاهری و باطنی اشاره نمود.

این استاد حوزه علمیه قم در بخش سوم از گفتگو به بیان آثار حجاب در جامعه پرداخت و در ابتدا به هفت مورد از آثار فردی آن اشاره نمود:

الف: آثار فردی

1.استحكام نهاد خانواده

2.آرامش رواني

3.حفظ كرامت زن

4. رابطه حجاب و طهارت قلب

5.نقش هویت بخشی پوشش و حجاب

6.حجاب و حفظ سلامت معنوی  زنان .

7.حفظ حرمت زنان

وی در گام بعدی به بیان برخی از آثار اجتماعی حجاب پرداخت و در اولین گام، به مصونیت اجتماعی و اخلاقی پرداخت.

استاد شیخ محمد باقر طاهری آزاد در ذیل این بحث، به بیان هشت مورد از آثار زیانبار فردی و اجتماعی بی حجابی در جامعه اشاره  نمود.

1. احساس بیگانگی در برابر فرهنگ بومی ایران و پذیرش عناصر فرهنگی بیگانه.

2. زمینه سازي گسترش ناهنجاري هاي اخلاقی

3. تضعیف اعتقادات و تقیدات دینی

 4. بروز ناامنی

5. برهم زدن نظم در روابط جنسی

6. افزایش آزار جنسی

7.شیوع بیماري هاي جسمی مانند ایدز و ...

8. تزلزل بنیان خانواده

وی در ادامه به برخی از روش های مؤثر در تربیت اشاره نمود که نخستین آن، تشویق کارهای خوب کودکان و نوجوانان، و سپس الگو سازی برای کودکان و نوجوانان و در نهایت، خانواده بوده است.

استاد شیخ محمد باقرطاهری آزاد در آغاز یازدهمین قسمت از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به اهمیت نقش خانواده تأکید کرد و در ادامه افزود: نگاه صاحب نظران در نگرش افراد جامعه در مورد حجاب در موارد قابل توجهی وجود دارد؛ از جمله در تحقیقی که در سال 2006 میلادی انجام شد، مردم دلایل پوشش حجاب را در منشاي زیر می دانند

:

1. رفتاري از ایمان 

این استاد حوزه علمیه قم در ذیل این دلیل، تأکید کرد: بیشتر زنان این علت را به عنوان مهمترین علت ذکر کرده اند.

2. فشار اجتماعی 

 وی افزود: بیشتر زنانی که در مناطق و حومه هاي مسلمان نشین ساکن هستند، این فشار را احساس می کنند. در حقیقت این مناطق بر تصمیم گیري زنان براي پوشش حجاب تأثیر می گذارند؛ به خصوص به خاطر این تصور غلط که زنانی که چادر می پوشند، مذهبی تر هستند.

3. هویت مذهبی

استاد طاهری آزاد خاطرنشان کرد: هویت مذهبی یکی دیگر از دلایل مردم در جهت گرایش به حجاب بوده است؛ شخص در امور بزرگتر مشارکت می کند؛ یعنی خود را متعلق به یک اجتماع وسیع می داند؛ این زنان همچنین خودشان را از دیگران به عنوان زنان مسلمان مقیّد متمایز می کنند. بنابراین در جریان مرزهاي اجتماعی به وجود می آیند.

4. وحدت بخشی

وی اضافه نمود: اسلام مذهبی با اموري که دوستانه و وحدت بخش است، رابطه دارد. زنان مسلمان در محل کار به عنوان مامور رسمی دولت هستند و در محل کار با پوشش اسلامی و عمل به هنجارهاي اسلام بیشتر به هم پیوستگی پیدا می کنند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: بنابراین حجاب ظلم نیست، پس آنها سعی می کنند تعصب ها و پیش داوري هاي قدیمی موجود را بشکنند. (فصلنامه فرهنگی  تربیتی زنان و خانواده، سال هفتم، شماره  23، تابستان 1392)

وی افزود: مسئله حجاب ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادي دارد و داراي مؤلفه هاي مذهبی - معنوي، منزلتی، شخصیتی و رفتاري است که می توان از زوایا، پارادایم ها و منظرهاي مختلف به آن نگریست.

استاد طاهری آزاد خاطرنشان کرد: حجاب از دیدگاه جامعه شناسی به مثابه یک کنش اجتماعی است که فرد کنشگر براي آن معناي ذهنی و ارزشی نمادین قائل است و عمل و کنش در ارتباط با دیگران و تحت تأثیر دریافت انتظارات اجتماع است.

وی اضافه نمود: به علاوه، حجاب یک کنش اجتماعی است که مبتنی بر چهار لایه مفهومی اصلی است که عبارتند از باورها، ارزش ها، هنجارها و نمادها. آشنایی فرد با پوشش و حجاب همانند معیارها، الگوها، آموزه ها و احکام دینی در فرآیند جامعه پذیري دینی وي انجام می شود.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در این فرآیند، فرد با محتوا و معناي این معیارها آشنا شده و آنها را در موقعیت ها و تعاملات زندگی روزمره خود به کار می برد.

وی افزود: همچنین عوامل جامعه پذیري دینی و حجاب، خانواده، مدرسه و مراکز آموزشی، وسایل ارتباط جمعی، گروه همسالان، دولت و سازمان هاي سیاسی و نهاد روحانیت است.

استاد شیخ محمد باقر طاهری آزاد خاطرنشان کرد: علاوه بر اینها، حجاب گویاي انتخاب یک عقیده است. آدمی عقیده و مرام را با دو خصیصۀ شناخت و انتخاب برمی گزیند. هر قدر شناخت و اختیار انسان بیشتر شود، عقیده و مرام او نیز پایدارتر است.

وی افزود: بر اساس بحث هاي گذشته، حجاب نه تنها مسئله اي ارزشی است؛ بلکه پدیده اي با کارکرد اجتماعی مطلوب است . مفهوم حجاب، مفاهیمی همچون پوشش، عفت، حیا، پاکدامنی، حفظ حریم در روابط اجتماعی زن و مرد و ... را دربرمی گیرد و صرفا مختص زنان نیست.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: از مسائل مهم و قابل تأمل مسئولین، برنامه ریزان و متخصصان علوم انسانی و اجتماعی هستند.  اندیشمندان و صاحب نظران نظرات مختلفی در مورد اعتقاد به حجاب و موضوعات مرتبط با آن مطرح کرده اند.

لینک قسمت قبلی مصاحبه: https://www.neshasteasatid.com/node/6118

/270/260/20/