استاد مجتبی خندان از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان «مقام والای امام حسن مجتبی علیه السلام» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: مفضل بن عمر از امام صادق علیه السلام این روایت را نقل می کند که امام صادق علیه السلام درباره امام مجتبی علیه السلام این را فرمود:

«حدثنا علي بن أحمد رحمه الله قال حدثنا محمد بن عبد الله الكوفي قال حدثنا موسى بن عمران النخعي عن عمه الحسين بن يزيد النوفلي عن محمد بن سنان عن المفضل بن عمر قال قال الصادق علیه السلام حدثني أبي عن أبيه علیه السلام:

أنّ الحسن بن علي بن أبي طالب علیهما السلام كان‏ أعبد الناس‏ في‏ زمانه‏ و أزهدهم‏ و أفضلهم و كان إذا حجّ حجّ ماشيا و ربما مشى حافيا و كان إذا ذكر الموت بكى و إذا ذكر القبر بكى و إذا ذكر البعث و النشور بكى و إذا ذكر الممرّ على الصراط بكى و إذا ذكر العرض‏ على الله تعالى ذكره شهق شهقة يغشى عليه منها و كان إذا قام في صلاته ترتعد فرائصه بين يدي ربه عز و جل و كان إذا ذكر الجنة و النار اضطرب اضطراب السليم و يسأل الله الجنة و يعوذ به من النار و كان علیه السلام لا يقرأ من كتاب الله عز و جل «يا أيها الذين آمنوا» إلا قال لبيك اللهم لبيك و لم ير في شي‏ء من أحواله إلا ذاكرا لله سبحانه و كان أصدق الناس لهجة و أفصحهم منطقا

و لقد قيل لمعاوية ذات يوم لو أمرت الحسن بن علي بن أبي طالب علیهما السلام فصعد المنبر فخطب ليبين للناس نقصه فدعاه فقال له اصعد المنبر و تكلم بكلمات تعظنا بها

فقام علیه السلام فصعد المنبر فحمد الله و أثنى عليه ثم قال أيها الناس من عرفني فقد عرفني و من لم يعرفني فأنا الحسن بن علي بن أبي طالب و ابن سيدة نساء العالمين فاطمة بنت رسول الله أنا ابن خير خلق الله أنا ابن رسول الله أنا ابن صاحب الفضائل أنا ابن صاحب المعجزات و الدلائل أنا ابن أمير المؤمنين أنا المدفوع عن حقي أنا و أخي الحسين سيدا شباب أهل الجنة أنا ابن الركن و المقام أنا ابن مكة و منى أنا ابن المشعر و العرفات

فقال له معاوية: يا أبا محمد خذ في نعت الرطب و دع هذا

فقال علیه السلام: الريح تنفخه و الحرور ينضجه و البرد يطيبه

ثم عاد علیه السلام في كلامه؛ فقال: أنا إمام خلق الله و ابن محمد رسول الله فخشي معاوية أن يتكلم بعد ذلك بما يفتتن به الناس فقال يا أبا محمد انزل فقد كفى ما جرى فنزل» (ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي( للصدوق) - تهران، چاپ: ششم، 1376ش؛ ص 178)

استاد خندان در ادامه بیان کرد: امام حسن مجتبی علیه السلام فرزند علی بن ابی طالب علیه السلام، مستمرا و همیشه عابدترین مردم در زمان خودش بود؛ این عبادت، نور و  گوهر ارزشمندی است که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم به خاطر عبودیتش بود که به معراج رفت؛ علی بن ابی طالب علیه السلام به خاطر عبودیتش بود که امیرالمؤمنین شد.

وی افزود: در ادامه روایت می خوانیم که امام حسن مجتبی علیه السلام، زاهدترین مردم زمان خودش بوده است؛ امام حسنی که در عرف مردم، پول دار شیک پوش بخشنده بیان می شود، اما زهد را دارد؛ زهد فضیلتی اخلاقی است؛ یعنی در عین دارایی، به مال و اموال توجه نداشته باشد؛ در همان حال که مال و منال دارد، به آن وابسته و دلبسته نباشد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان از روایت مذکور اضافه نمود: امام حسن مجتبی علیه السلام فاضل ترین مردم زمان خودبوده است.

وی افزود: هنگامی که برای زیارت حضرت حقّ قدم بر می داشت، با پای پیاده و گاهی سوار بر مرکب می رفت؛ از ایشان می پرسیدند که چرا پای پیاده می روید؟ می فرمود: من دوست دارم که عرقم بریزد و با پای پیاده به سوی خانه خدا بروم؛ چون خدا اینگونه راه رفتن را دوست دارد.

ایشان بیش از بیست مرتبه با پای مبارکشان به خانه خدا مشرف شدند.

«و عن محمد بن علي قال قال الحسن علیه السلام:‏ إني‏ لأستحيي‏ من‏ ربي‏ أن ألقاه و لم أمش إلى بيته فمشى عشرين مرة من المدينة على رجليه» (اربلى، على بن عيسى، كشف الغمة في معرفة الأئمة (ط - القديمة) - تبريز، چاپ: اول، 1381ق، ج 1، ص: 567)

استاد مجتبی خندان در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: مسافت مکه به مدینه، حدود 500 کیلومتر است. ما از سختی هجرت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم از مکه به مدینه یاد می کنیم؛ امام مجتبی علیه السلام به خاطر عظمت کعبه و خانه خدا، بیش از 20 مرتبه، با پای پیاده به زیارت خانه خدا می روند. با توجه به اینکه عمل معصوم علیه السلام حجت است، به این ترتیب، پیاده روی اربعین به کربلا حجیت پیدا می کند.

وی افزود: در ادامه روایت از امام صادق علیه السلام می خوانیم امام حسن مجتبی علیه السلام هرگاه سخن از قبر به میان می ‏آمد، می ‏گریست؛ هرگاه سخن از قیامت و رستاخیز به میان می ‏آمد، می‏ گریست؛ هرگاه از گذشتن بر صراط یاد می‏ شد، می ‏گریست؛ هرگاه از حاضر شدن در دادگاه عدل الهی سخن به میان می‏ آمد، چنان صیحه‏ ای می‏ زد که بر اثر آن از هوش می‏ رفت.

استاد خندان خاطرنشان کرد:  نکته در این است که از اگر امام معصوم علیه السلام، اینچنین گریه می کند و چنین حالتی دارد، تکلیف همه ما معلوم است.

وی اضافه نمود: در ادامه روایت می خوانیم: هرگاه امام حسن مجتبی علیه السلام به نماز می ‏ایستاد، بدنش در پیشگاه پروردگارش‏ عزّ و جل، می ‏لرزید؛ هرگاه از بهشت و دوزخ سخن به میان می ‏آمد ، مانند مارگزیده به خود می ‏پیچید و بهشت را از خداوند مسألت می‏ کرد و از آتش دوزخ به او پناه می ‏برد.

مولایی که همه عوالم وجود تحت اختیار اوست، اینچنین بود؛ این، رویه و خُلق حسنی است. اگر به فقراتی از این روایت تمسک کنیم، زندگی ما تغییر خواهد کرد. تنها نباید به فقرات کرامت و بخشش امام حسن مجتبی علیه السلام نگاه کرد و باید به جنبه های زهد و عبادت ایشان نیز نیک نگریست.

/270/260/21/