استاد خندان از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «تأثیرات قرائت قرآن بر جنبه های فردی انسان» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: تأثیرات قرآن بر انسان بسیار زیاد است و این تأثیرات، از حیث های گوناگون، از جمله به وسیله قرائت، حفظ و عمل به آیات ایجاد خواهد شد. و البته باید بدانیم که این تأثیرات، هم از جنبه فردی و هم  اجتماعی خواهد بود.

اثر اول: یاد خدا

وی افزود: اولین تأثیری که قرائت قرآن در زندگی فردی دارد، یاد خدا است. از آیات قرآن استفاده می شود که قاری قرآن با یاد حضرت حق شروع می کند. با بیان حتی «بسم الله الرحمن الرحیم» با یاد حق آشناتر می کند.

اثر دوم و سوم: بسته شدن درهای معصیت و باز شدن درهای اطاعت حق

استاد مجتبی خندان در ادامه خاطرنشان کرد: دومین و سومین تأثیر قرآن در زندگی فردی انسان، بسته شدن درهای معصیت، و باز شدن درهای اطاعت حق است؛ در روایتی از امام صادق علیه السلام می خوانیم:

«اغلقوا ابواب المعصیة بالإستعاذة و افتحوا ابواب الطاعة باللتسمیة» (بحار 92/ 216؛ سفینه البحار، ج 2، ص 417)

اثر چهارم: توفیق دعا

وی افزود: چهارمین اثر قرائت قرآن بر زندگی فردی انسان، توفیق دعا است که قبل و بعد از قرائت حاصل می شود. دعا یعنی خواندن و درخواست کردن؛ اگر دعا طبق روایت باشد یا هر دعایی که انسان درخواست کند، تأثیرات زیادی دارد. دعا چه مأثوره و چه غیر مأثوره باشد، توفیقی است برای سخن گفتن با حضرت حقّ جل و اعلی.

اثر پنجم: یک دعای مستجاب

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: پنجمین اثر قرائت قرآن بر زندگی فردی انسان، یک دعای مستجاب است؛ امام صادق علیه السلام فرمود: «و روي انّه سئل رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: أيّ الناس خير؟ قال: الحالّ المرتحل، أي الفاتح الخاتم الذي‏ يفتح‏ القرآن‏ و يختمه‏ فله عند اللّه دعوة مستجابة» کسی که قرآن را باز کند و آن را ختم کند، در نزد خدا یک دعای مستجاب دارد. (بحار 89، ص 204)

اثر ششم: افزایش ایمان

وی اضافه نمود: قرائت قرآن باعث افزایش ایمان است؛ در سوره توبه می خوانیم:

«وَ إِذَا مَا أُنزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُم مَّن يَقُولُ أَيُّكُمْ زَادَتْهُ هَاذِهِ إِيمَانًا  فَأَمَّا الَّذِينَ ءَامَنُواْ فَزَادَتهْمْ إِيمَانًا وَ هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ (124) وَ أَمَّا الَّذِينَ فىِ قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَتهْمْ رِجْسًا إِلىَ‏ رِجْسِهِمْ وَ مَاتُواْ وَ هُمْ كَفِرُونَ» (125) و چون سوره ای نازل شود از میان آنها، کسی است از میان آنها که می گوید این سوره ایمان کدام یک از شما را افزود؟ اما کسانی که ایمان آوردند، بر ایمانشان می افزاید و آنها شادمانی می کنند؛ اما کسانی که در دل هایشان بیماری است، پلیدی بر روی پلیدی شان افزوده و در حال کفر در می گذرند. (توبه: 124 و 125)

اثر هفتم: نزول باران رحمت

استاد مجتبی خندان خاطرنشان کرد:  هفتمین تأثیر قرائت قرآن بر بعد فردی انسان این است که باران رحمت الهی از طریق قرآن می بارد. قاری قرآن نخستین کسی است که مشمول رحمت قرآنی می شود. آیه 82 سوره اسراء بر این امر دلالت دارد:

«وَ نُنزَّلُ مِنَ الْقُرْءَانِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ  وَ لَا يَزِيدُ الظَّلِمِينَ إِلَّا خَسَارًا» و ما از قرآن آنچه را براى مؤمنان مايه درمان ورحمت است، نازل مى‏ كنيم وستمكاران را جز خسارت نمى ‏افزايد (اسراء: 82)

اثر هشتم: نجات بیماران

وی افزود: قرآن شفای درها است که همان آیه 82 از سوره مبارکه اسراء بر آن اشاره می کند. قرآن نجات بخش انسان های بیمار و دردهای بی درمان بشریت است.

«وَ نُنزَّلُ مِنَ الْقُرْءَانِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ  وَ لَا يَزِيدُ الظَّلِمِينَ إِلَّا خَسَارًا» و ما از قرآن آنچه را براى مؤمنان مايه درمان ورحمت است، نازل مى‏ كنيم وستمكاران را جز خسارت نمى ‏افزايد (اسراء: 82)

اثر نهم: عنایت الهی

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: نهمین تأثیر را باید «عنایت الهی» برشمرد. در سوره فصلت، آیه 44 می خوانیم:

«وَ لَوْ جَعَلْنَاهُ قُرْءَانًا أَعجْمِيًّا لَّقَالُواْ لَوْ لَا فُصِّلَتْ ءَايَاتُهُ  ءَ اعجْمِىٌّ وَ عَرَبىِ‏  قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ هُدًى وَ شِفَاءٌ  وَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ فىِ ءَاذَانِهِمْ وَقْرٌ وَ هُوَ عَلَيْهِمْ عَمىً  أُوْلَئكَ يُنَادَوْنَ مِن مَّكاَنِ  بَعِيدٍ» و اگر آن را قرآنى غير عربى قرار داده بوديم، قطعاً مى ‏گفتند: چرا آياتش در نهايت روشنى بيان نشده است، آيا [قرآنى‏] غير عربى [و نامفهوم‏] براى [مردمى‏] عرب زبان [و فصيح؟!] بگو: اين كتاب براى كسانى كه ايمان آورده‏ اند، سراسر هدايت و درمان است، و كسانى كه ايمان نمى ‏آورند در گوششان سنگينى است، و آن [با همه روشنى و آشكارى‏ اش‏] بر آنان پوشيده و نامفهوم است اينانند كه [گويى‏] از جايى دور ندايشان مى ‏دهند. (فصلت: 44) نخستین کسی که طعم این هدایت را می کشد، انسان مؤمن و متقی است.

اثر دهم: سازندگی روح

وی اضافه نمود: پاکی باطنی و سازندگی روحی همین مورد از تأثیرات قرآن بر زندگی فردی است. قاری قرآن در اثر رعایت آداب باطنی قرائت به مراتبی از اخلاص و صفای روح دست می یابد؛ از این رو پاک شده و روح او ساخته شده است.

اثر یازدهم: طهارت شرعی

استاد خندان خاطرنشان کرد: یازدهمین مورد، طهارت شرعی است؛ قاری قرآن با وضو و غسل، خود  را به طهارت شرعی می رساند. غسل و وضو موجب ایجاد طهارت شرعی و ظاهری است.

اثر دوازدهم: بهداشت فردی

وی افزود: دوازدهمین اثر از آثار قرائت قرآن بر زندگی فردی انسان، بهداشت فردی است. قاری قرآن با انجام مقدمات قرائت، مانند مسواک زدن، پاکی لباس و ... در حقیقت بهداشت خود را رعایت می کند. می بینیم که یک قرائت با آداب آن، تأثیرات جسمی و روحی را برای انسان به ارمغان می آورد.

اثر سیزدهم: اهل قرآن شدن

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: انسان با قرائت قرآن کم کم اهل قرآن می شود. یک فرد اگر دوستی ناباب را به رفاقت برگزیند، بعد از مدتی نشست و برخاستش مانند او می شود؛ حال اگر با قرآن همنشین باشیم، کلام و عملکردمان شبیه قرآن می شود.

اثر چهاردهم: قدرت تفکر

وی اضافه نمود: چهاردهمین مورد از تأثیرات قرآن بر زندگی فردی، رشد قدرت تفکر است. هنگامی که قاری در آیات قرآن تدبر می کند، کم کم قوت تفکر او رشد می کند و متحول می شود؛ و این مورد، در همه زندگی انسان، به ویژه مسائل علمی انسان تأثیرات مثبتی دارد.

اثر پانزدهم: عبادت چشم

استاد مجتبی خندان خاطرنشان کرد: پانزدهمین مورد، عبادت چشم است. حضرت رسول خاتم صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید نظر کردن به صفحات قرآن عبادت است. در امالی شیخ طوسی اعلی الله مقامه الشریف می خوانیم:

«أَخْبَرَنَا جَمَاعَةٌ، عَنْ أَبِي الْمُفَضَّلِ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو اللَّيْثِ مُحَمَّدُ بْنُ‏ مُعَاذِ بْنِ سَعِيدٍ الْحَضْرَمِيُّ بِالْجَارِ، قَالَ: أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمُنْذِرِ أَبُو بَكْرٍ الصَّنْعَانِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِيهِ هَمَّامِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ حُجْرٍ، يَعْنِي الْمَدَرِيَّ، قَالَ: قَدِمْتُ مَكَّةَ وَ بِهَا أَبُو ذَرٍّ (رَحِمَهُ اللَّهُ) جُنْدَبُ بْنُ جُنَادَةَ، وَ قَدِمَ فِي ذَلِكَ الْعَامِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ حَاجّاً، وَ مَعَهُ طَائِفَةٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَ الْأَنْصَارِ فِيهِمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ (عَلَيْهِ السَّلَامُ)، فَبَيْنَا أَنَا فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ مَعَ أَبِي ذَرٍّ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِنَا عَلِيٌّ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) وَ وَقَفَ يُصَلِّي بِإِزَائِنَا، فَرَمَاهُ أَبُو ذَرٍّ بِبَصَرِهِ، فَقُلْتُ: يَرْحَمُكَ اللَّهُ يَا أَبَا ذَرٍّ، إِنَّكَ لَتَنْظُرُ إِلَى عَلِيٍّ فَمَا تَقْلَعُ عَنْهُ قَالَ: إِنِّي أَفْعَلُ ذَلِكَ وَ قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ) يَقُولُ: النَّظَرُ إِلَى عَلِيٍّ عِبَادَةٌ، وَ النَّظَرُ إِلَى الْوَالِدَيْنِ بِرَأْفَةٍ وَ رَحْمَةٍ عِبَادَةٌ، وَ النَّظَرُ فِي الصَّحِيفَةِ- يَعْنِي صَحِيفَةَ الْقُرْآنِ‏- عِبَادَةٌ، وَ النَّظَرُ إِلَى الْكَعْبَةِ عِبَادَة» (الأمالي (للطوسي)، النص، ص: 455)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: این عبادت از همه بیشتر برای کسانی است که قرائت قرآن می کنند. بهره چشم انسان از عبادت همان نگاه به مصحف شریف است.

اثر شانزدهم: اثر تربیتی برای فرزندان

وی افزود: آخرین موردی که به آن اشاره می شود، تأثیر تربیتی برای فرزندان است. هنگامی که پدر و مادر در منزل اقدام به قرائت قرآن می کند، نوعی تربیت غیر مستقیم برای فرزندان است و فرزندان را علاقه مند به تربیت قرآنی می کند.

استاد خندان در پایان خاطرنشان کرد: ان شاء الله ما بتوانیم از تأثیرات قرآن که بر بعد فردی زندگی انسان است، نهایت استفاده را بکنیم و در دنیا قاری قرآن و در آخرت مورد شفاعت قرآن قرار بگیریم.

/270/260/21/