آیت الله العظمی جوادی آملی:

شخصیت حضرت فاطمه (س) محدود به مظلومیت و مسئله فدک نیست

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، حضرت آیت‌الله‌ جوادی آملی گفتند: در ایام فاطمیه باید کلمات علمی و خطبه‌های نورانی حضرت فاطمه (س) برای مردم تبیین شود تا جامعه بداند که شخصیت حضرت صدیقه کبری(س) تنها به مظلومیت و مسئله فدک، محدود نیست.

 این مرجع تقلید در ابتدای جلسه درس فقه امروز خود، با اشاره به فرارسیدن ایام فاطمیه، بر ضرورت تبیین ابعاد علمی، معنوی و مقام والای حضرت صدیقه کبری(س) تأکید کردند و اظهار داشتند: عظمت حضرت زهرا(س) را نباید تنها در مظلومیت، ماجرای هجوم به خانه ایشان و مسئله فدک جست‌وجو کرد، بلکه باید مقام علمی و معنوی آن حضرت را از طریق روایات و خطبه‌های نورانی ایشان شناخت.

حضرت آیت‌الله‌ جوادی آملی با اشاره به روایتی درباره نحوه رفتار پیامبر اکرم(ص) با حضرت زهرا(س) بیان داشتند: در روایات آمده است که وقتی امیرالمؤمنین(ع) وارد می‌شدند، پیامبر اکرم(ص) به احترام ایشان برمی‌خاستند، اما درباره حضرت زهرا(س) تعبیر دیگری وجود دارد؛ «قامَ إِلَیها»؛ یعنی پیامبر از جای خود برمی‌خاستند و به استقبال ایشان می‌رفتند. این تعبیر با «قامَ لَها» تفاوت دارد و نشان‌دهنده جایگاه ویژه حضرت صدیقه کبری(س) است.

ایشان با بیان اینکه این رفتار پیامبر اکرم(ص) صرفاً به دلیل نسبت دختری حضرت زهرا(س) با پیامبر نبود، تصریح کردند: این جایگاه، برخاسته از کمالات علمی آن حضرت، معنویت آن حضرت، عالم بودن آن حضرت، مستجاب الدعوه بودن آن حضرت است.

ایشان در ادامه به ماجرای نزول جبرئیل بر حضرت فاطمه زهرا(س) اشاره کردند و اظهار داشتند: بر اساس روایاتی که در کتاب اصول کافی کلینی وجود دارد، پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، جبرئیل مکرر خدمت حضرت زهرا(س) می آمد و اسرار عالم، حقایق جهان و اخبار گذشته و آینده را برای آن حضرت بیان می‌کرد و حضرت نیز این مطالب را به امیرالمؤمنین(ع) منتقل می‌کردند و ایشان آنها را ثبت و ضبط می کردند.[۱]

این مرجع تقلید با تأکید بر اینکه چنین مقامی از ابعاد مهم شخصیت علمی و معنوی حضرت صدیقه کبری(س) است، خاطرنشان کردند: مسئله ظلم بر آن حضرت، ماجرای فدک و حوادث مربوط به خانه ایشان، هرچند از مسائل مهم تاریخ اسلام است، اما نباید موجب شود که سایر ابعاد عظمت این بانوی بزرگ اسلام مورد غفلت قرار گیرد. عظمت حضرت زهرا(س) در مقام علمی، معنوی و معارف بلندی است که از ایشان به یادگار مانده است.

ایشان با اشاره به ضرورت تبیین معارف حضرت زهرا(س) در ایام فاطمیه، خطاب به عالمان و حوزویان بیان داشتند: در این ایام باید کلمات علمی و خطبه‌های نورانی حضرت برای مردم تبیین شود تا جامعه بداند که شخصیت حضرت صدیقه کبری(س) تنها به مظلومیت و مسئله فدک، محدود نیست، بلکه آن حضرت از مقامی عظیم در علم و معنویت برخوردار بودند.

مقام حضرت زهرا(س) در واقعه مباهله

حضرت آیت الله جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به واقعه مباهله و حضور حضرت زهرا(س) در کنار پیامبر اکرم(ص)، امیرالمؤمنین(ع) و امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام)، به تبیین عظمت آیه مباهله پرداختند و اظهار داشتند: در آیه ۶۱ سوره مبارکه آل‌عمران آمده است: «ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ»؛ این آیه از مقام و جایگاه ویژه کسانی حکایت دارد که پیامبر اکرم(ص) آنان را برای مباهله با نصارا (مسیحیان نجران) همراه خود آوردند.

ایشان با اشاره به معنای واژه «مباهله» بیان داشتند: «بهال» یک دعا و نفرین و یا درخواست معمولی نیست، بلکه حالتی از تضرع و ناله عمیق و برخاسته از تمام وجود است که در پیشگاه خداوند در دفاع از حق و برای حفظ دین الهی داشتند.

ایشان با تأکید بر تفاوت میان درخواست عذاب از خداوند و مقام ویژه‌ای که در آیه مباهله برای پیامبر و همراهان ایشان ترسیم شده است، اظهار داشتند: گاهی پیامبران از خداوند می‌خواهند که مخالفان حق را عذاب کند و خداوند نیز این دعا را مستجاب می کند، اما در آیه مباهله تعبیر این است که خود ما لعنت خدا را بر دروغگویان قرار می‌دهیم؛ « نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ». ما این کار را می کنیم، ما عذاب را که لعنت خدا هست را می فرستیم، البته به اذن الله! و بین این دو خیلی فرق است، این تعبیر نشان‌دهنده جایگاه و مقام ویژه کسانی است که در این واقعه حضور داشتند.

ایشان در تبیین این تفاوت اظهار داشتند: یک وقت چیزی در خزانه غیب الهی وجود دارد و خداوند خودش آن را به پیامبرش عطا می‌کند، اما یک وقت کلید این خزانه غیب را در اختیار کسانی قرار می دهد تا خودشان از آن بهره بگیرند؛ این دو مقام با یکدیگر خیلی تفاوت دارد. در واقعه مباهله، حضرت زهرا (س) در کنار پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) حضور داشتند و این خود بیانگر عظمت مقام آن حضرت است.

​​​​​​​ایشان در پایان با تأکید مجدد بر ضرورت معرفی ابعاد معرفتی و علمی حضرت فاطمه زهرا(س)، ابراز امیدواری کردند: جامعه اسلامی، علما و حوزویان، دانشگاهیان، مسئولان و آحاد ملت از دعای آن بانوی بزرگوار بهره‌مند شوند و نظام اسلامی و همه خدمتگزاران و شب‌زنده‌داران میدان، مشمول عنایت و دعای حضرت صدیقه کبری(س) قرار گیرند.

[۱]. وَ کَانَ جَبْرَئِیلُ ع یَأْتِیهَا… الکافی- ط الاسلامیه جلد : ۱صفحه  ۲۴۱ ​​​​​​

چ, 08/20/1405 - 08:52