استاد حسین فلاح مبارکه از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «روایاتی از امامزاده ناصرالحق» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در کتاب قیّم کامل الزیارات، این روایت آمده است: «حَدَّثَنِي أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّزَّازُ الْقُرَشِيُّ الْكُوفِيُّ عَنْ خَالِهِ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ الرَّازِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ الْأَوَّلَ ع يَقُولُ: منْ لَمْ يُقَدِّرْهُ أَنْ يَزُورَنَا فَلْيَزُرْ صَالِحِي مَوَالِينَا يُكْتَبْ لَهُ ثَوَابُ زِيَارَتِنَا و مَنْ لَمْ يَقْدِرْ عَلَى صِلَتِنَا فَلْيَصِلْ عَلَى صَالِحِي مَوَالِينَا يُكْتَبْ لَهُ ثَوَابُ صِلَتِنَا.» ابو العباس بن محمّد بن جعفر رزّاز قرشى كوفى، از دائى خود محمّد بن الحسين بن ابى الخطّاب، از عمرو بن عثمان الرّازى وى گفت: از ابا الحسن الاوّل عليه السّلام شنيدم كه مى ‏فرمودند: كسى كه نمى‏ تواند ما را زيارت كند، پس دوستان صالح و شايسته ما را زيارت كند، كه ثواب زيارت ما برايش نوشته مى ‏شود؛ و كسى كه بر احسان به ما قادر نباشد، پس به دوستان شايسته و صالح ما احسان كند؛ كه ثواب احسان به ما برايش نوشته مى‏ شود.

وی افزود: در همان کتاب در روایتی دیگر می خوانیم: «حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَتِّيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا ع يَقُولُ: منْ لَمْ يَقْدِرْ عَلَى صِلَتِنَا فَلْيَصِلْ عَلَى صَالِحِي مَوَالِينَا يُكْتَبْ لَهُ ثَوَابُ صِلَتِنَا و مَنْ لَمْ يَقْدِرْ عَلَى زِيَارَتِنَا فَلْيَزُرْ صَالِحِي مَوَالِينَا يُكْتَبْ لَهُ ثَوَابُ زِيَارَتِنَا.»... عمرو بن عثمان مى ‏گويد: از حضرت رضا عليه السّلام شنيدم كه مى‏ فرمودند: كسى كه بر احسان به ما قادر نيست پس به دوستان شايسته و صالح ما احسان كند كه ثواب احسان به ما برايش نوشته مى ‏شود؛ و كسى كه بر زيارت ما قادر نيست، دوستان صالح و شايسته ما را زيارت كند كه ثواب زيارت ما برايش نوشته مى ‏شود. (كامل الزيارات، النص، ص: 319؛ باب 105)

استاد فلاح مبارکه در ادامه بیان کرد: می توان بر اساس این روایات، و البته روایاتی دیگر، به اهمیت زیارت امامزادگان پی برد؛ مخصوصا امامزاده ای که نقش تأثیرگزار آن در تاریخ تشیع، آشکار بوده باشد. و امامزاده حسن بن علی ناصرالحق، ناصر کبیر، ناصر اطروش، از آن امامزادگان است. شخصیتی که به اذعان بسیاری از اعاظم، نقش وافری در ترویج تشیع ایفا کرده است. فقیه، متکلم، مفسر قرآن کریم، از نوادگان امام سجاد علیه السلام، شاگرد امام هادی علیه السلام، جدّ اعلای سید رضی و سید مرتضی علم الهدی، از حاکمان بنام و خوشنام و عادل علویان، منجّم، شاعر متجاهر به حبّ اهل بیت علیهم السلام، که نجاشی، رجالی بزرگ امامیه در کتاب رجال خود می نویسد: «حسن بن علی بن حسن بن عمر بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب [علیهم السلام] ابو محمد الاطروش رحمه الله کان یعتقد الامامة و صنّف فیها کتبا منها کتاب فی الامامة الصغیر، کتاب الطلاق، کتاب فی الامامة الکبیر، کتاب فدک و الخمس، کتاب الشهداء و فضل اهل  الفضل منهم، کتاب فصاحة ابی طالب، کتاب معاذیر بنی هاشم فیما نقم علیهم، کتاب انساب الأئمّة و موالیدهم الی  صاحب الأمر علیهم السلام.» (رجال نجاشی، ص 57 و 58، ش: 135)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: این امامزاده واجب التعظیم از جمله امامزادگانی است که روایات بسیاری از ایشان را می توان در کتاب های شیخ صدوق اعلی الله مقامه، ابن شهرآشوب آملی مازندرانی، عمادالدین طبری، خوارزمی و ... یافت. یکی از آن روایات، که در باب مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام است را بیان می کنیم. 6 بهمن، مصادف است با 24 رجب، سالروز فتح خیبر به دستان علی بن ابی طالب علیه السلام است. خوارزمی در مناقب خود آورده است: «وَ رَوَى النَّاصِرُ لِلْحَقِّ بِإِسْنَادِهِ فِي حَدِيثٍ طَوِيلٍ قَالَ: لَمَّا قَدِمَ‏ عَلِيٌ‏ ع‏ عَلَى‏ رَسُول اللَّهِ‏ ص‏ بِفَتْحِ‏ خَيْبَرَ قَالَ رَسُولُ للَّهِ ص:  لَوْ لَا أَنْ تَقُولَ فِيكَ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي مَا قَالَتِ النَّصَارَى فِي الْمَسِيحِ لَقُلْتُ الْيَوْمَ فِيكَ مَقَالًا لَا تَمُرُّ بِمَلَإٍ إِلَّا أَخَذُوا التُّرَابَ مِنْ تَحْتِ قَدَمَيْكَ وَ مِنْ فَضْلِ طَهُورِكَ يَسْتَشْفُونَ بِهِ وَ لَكِنْ حَسْبُكَ أَنْ تَكُونَ مِنِّي وَ أَنَا مِنْكَ تَرِثُنِي وَ أَرِثُكَ وَ أَنَّكَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي وَ أَنَّكَ تُبْرِئُ ذِمَّتِي وَ تُقَاتِلُ عَلَى سُنَّتِي وَ أَنَّكَ فِي الْآخِرَةِ غَداً أَقْرَبُ النَّاسِ مِنِّي وَ أَنَّكَ أَوَّلُ مَنْ يَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ وَ أَوَّلُ مَنْ يُكْسَى مَعِي وَ أَوَّلُ دَاخِلٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ أُمَّتِي وَ أَنَّ شِيعَتَكَ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ وَ أَنَّ الْحَقَّ عَلَى لِسَانِكَ وَ فِي قَلْبِكَ وَ بَيْنَ عَيْنَيْكَ.»

هنگامى كه على (عليه السّلام) خبر فتح خيبر را براى پيامبر (صلّى اللّه عليه و آله) آورد، پيامبر (صلّى اللّه عليه و آله) فرمود: اگر گروهى از امّت من نمى‌ گفتند آنچه را كه مسيحيان در بارۀ مسيح گفتند [که او خداست]، هر آينه امروز در بارۀ تو سخنى را مى‌گفتم كه بر گروهى نمى‌گذشتى، مگر آنكه خاك پاى تو را توتياى چشم مى‌ كردند و از باقى ماندۀ آب شستشويت شفا مى‌ طلبيدند، ولى تو را همين بس كه از منى و من از توأم، از من ارث مى‌برى و من از تو ارث مى‌ برم، و تو براى من چونان هارون هستى براى موسى جز آن كه پيامبرى پس از من نيست و تو پيمان مرا ادا مى ‌كنى و در راه سنّت من مى ‌ستيزى و فردا در آخرت، نزديك‌ترين مردم به من هستى. تو نخستين كسى هستى كه در كنار حوض كوثر به من وارد مى‌ شوى و نخستين كسى هستى كه همراه من پوشانده مى ‌شوى و در ميان امّت من اوّلين كسى خواهى بود كه به بهشت در مى‌ آيى و شيعۀ تو بر منبرهايى از نور قرار مى‌ گيرند و حق بر زبان تو و در قلب تو و در ميان دو چشم توست. (کتاب مناقب خوارزمی ص: 158)

وی افزود: در همان کتاب مناقب خوارزمی در روایتی دیگر از امامزاده ناصرالحق آمده است: «و روى الناصر للحق باسناده عن النبي صلى الله عليه و آله قال: «يدخل من امتى الجنة سبعون الفا بغير حساب» فقال علي عليه السلام: «من هم يا رسول الله» قال: «هم شيعتك يا #علي و أنت امامهم» (مناقب خوارزمی، ص: ۳۲۸)