به مناسبت فرا رسیدن سالگرد تخریب قبور مطهر ائمه بقیع استاد حمیدرضا آلوستانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «هدف اصلی تخریب قبور ائمه بقیع علیهم السلام» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: خداوند متعال در قرآن کریم می فرمایند: «و مَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى القُلُوْبِ» (سوره مبارکه حج آیه شریفه ۳۲) یعنی هر کسی که شعائر، نماد و نشانه های الهی را گرامی دارد، قطعا این گرامی داشتن از تقوای درونی و پاکی دل ها می باشد. بی تردید سالروز تخریب قبور ائمه بقیع، از جمله شعائر الهی بوده و هر شخصی که این روز را گرامی بدارد، مصداق آیه شریفه مذکور نیز خواهد بود.

پیشینه تخریب قبور ائمه بقیع علیهم السلام

استاد آلوستانی در ادامه باین کرد: در طول تاریخ به جهت تسلّط تفكّر وهابیت و همچنین تسلط حکومت منسوب به خاندان آل سعود، دو مرتبه قبرستان بقیع تخریب شده است: مرحله اوّل تخریب در حدی بود که گنبد و بارگاه هایی که به قول معروف وجود داشت و ضریحی ساخته که با چوب شده بود، سوزاندند؛ ولی با این وجود آثاری از آنها باقی مانده بود که بعد از گذشت مدّتی مسلمانان (چه شیعه و چه سنی به خاطر وجود قبوری که منسوب به تشیّع و منسوب به اهل سنّت می شدند، قبرستان را دو مرتبه ترمیم کردند و یک ضریح خیلی زیبا برای قبور ائمه اربعه بقیع در اصفهان ساخته شد و در آنجا نصب گردید.  مرحله دوم تخریب به گونه ای بود که کاملا قبرستان بقیع را با خاک یکسان کردند و هیچ اثر دیگری را باقی نگذاشتند. طبق شواهد تاریخی ضریح ساخته شده در اصفهان را از هم جدا نمودند و در جاهای مختلف از آن استفاده کردند؛ مثلا در دامنه کوه احد دیدند که قسمتی از این ضریح را برای مشخص کردن قبور شهدای احد استفاده کردند که بعد از آن وقتی شیعیان متوجه این مسأله شدند، آن را به صورت تمام از بین بردند. خلاصه آن که ظاهر عملکرد مذکور نشان از وحشیگری این تفکر است. اما واقعیت و هدف اصلی از این عملکرد امر دیگری است که در ادامه ذکر می شود.

هدف اصلی تخریب قبور ائمه بقيع الاسلام

این استاد حوزه علمیه قم افزود: هدف از تخریب قبور ائمه بقیع آن است که شعائر و نمادهای اسلامی را از بین ببرند؛ خواه این نمادها به نام شیعه باشد و خواه به نام اهل سنت؛ زیرا هنگامی که مردم این نمادها را ببینند، در حقیقت به یاد اسلام می افتند. این هدف آن چنان قوّت داشت که اوّلین وظیفه داعش آن بود که نمادهای اسلامی را از بین ببرند؛ به همین جهت در سوریه هر کجا یک قبری پیدا می نمودند، و لو این که منسوب به صحابه پیغمبر باشد، آنها را از بین می بردند و حتی به آنها نیز اهانت می کردند؛ تا جایی که در بعضی از موارد، به انگیزه از بین بردن اصل نماد اسلامی، نبش قبر می نمودند.

تطبیق هدف از تخریب این قبور در زمان حاضر

استاد آلوستانی خاطرنشان کرد: در زمان حاضر نیز تفكّر وهابیت وجود دارد؛ به عنوان نمونه گفته می شود که این تفکر با لباس روحانیت و عمامه های طلاب در تضاد است؛ زیرا این لباس مقدس یکی از نمادهای اسلامی است. تفکر مذکور سبب می شود که طلبه ها در عرصه های مختلف حضور پیدا نکنند و کم کم دچار خودسانسوری بشوند تا اینکه خود طلبه و خانواده او را از جامعه حذف بکنند. مرحوم حجّة الإسلام سید ضیاء میردیلمی زمانی که زیر عمامه ها را می زدند، پیاده از خانه تا دفتر می رفتند؛ به همین خاطر بنده خدایی زنگ زد و گفت که حاج آقا ظاهرا ماشین شما خراب است؛ حاج آقا فرمودند: زیر عمامه های این طلبه ها را که می زنند، خیلی از این طلبه ها دیگر عمامه نمی گذارند و من با خودم فکر کردم کوچیکترین کاری که می توانم انجام بدهم، این است که با عمامه به صورت پیاده تا دفتر بروم تا این عمامه ها از یاد مردم نرود. در برهه ای از زمان درصدد از بین بردن همین گنبد و بارگاه رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله وسلم بودند و جسارتی نیز کردند.

وی افزود: مرحوم حجّة الإسلام سيد ضياء میردیلمی شخصیتی تأثیرگذار از منطقه کتول و اوّلین رئیس مرکز بزرگ اسلامی شمال کشور بوده اند. ایشان با تألیف کتاب های مهم تاریخی به ویژه کتاب «تاریخ کتول»، کتاب «بیداری ترکستان آسیای میانه»، کتاب «کعبه از عرش تا فرش»، کتاب «چالش های روشنفکران و حکومت دینی» و کتاب «تشیّع و شیعیان از دیدگاه عالمان و احادیث اهل سنت» و... بخش بسزایی را در مستندسازی تاریخ و فرهنگ را ایفا نموده است. تاریخ زندگی مرحوم سید ضیاء میردیلمی نشان دهنده این مطلب است که یک فرد به تنهایی می تواند تاثیر بسزایی بر جامعه داشته باشد جستجوهای او در جهت یادداشت تاریخ فرهنگ و ارتقای گفتمان های بین مذهبی، تحولی مثبت برای منطقه کتول به ارمغان آورده است؛ وی با احساس خود در جهت ترویج گفتمان انقلابی دینی و فرهنگی الگویی برای نسل جوان ارائه دادند. این الگو می تواند همچنان الهام جوانانی باشد که به دنبال ایفای نقش مثبت در جامعه هستند مشارکت عمومی در مراسم تشییع مرحوم میردیلمی نشان دهنده احترام جامعه به ارزش های انسانی و فردی او بود. این امر به ما یادآوری می کند که شخصیت های فرهنگی نه تنها متعلق به خود، بلکه متعلق به جامعه نیز هستند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: بر اساس آیه شریفه ای که در ابتدای بحث بیان گردید، کسی که تقوای درونی و پاکی دل نداشته باشد، ولو اینکه اهل نماز و روزه باشد، نتیجه مطلوب را نخواهد داشت و در برخی از موارد ثمره عکس را خواهد داشت؛ از این رو امروز می بینید که بعض افرادی که اهل نماز و روزه هستند و ظاهر اسلامی را حفظ می کنند، با حج رفتن مشکل دارند و می گویند: «شما برای چه این همه پول را خرج حج می کنید؟!»؛ ضرب المثلی می گوید «از کوزه همان برون تراود که در اوست». این گونه افراد را نمی توان معاند شمرد؛ بلکه چون تقوای درونی و پاکی دل را در خود ایجاد نکردند، از این رو عملکرد آنها نتیجه عکس می دهد؛ مانند برخی افرادی که با برگزاری مراسم های مذهبی برای امام حسین علیه السلام و اطعام دادن در راه امام حسین علیه السلام مشکل دارند و می گویند پول هایی که می خواهیم برای اطعام دادن و برای غذا 2 تو مساجد برای اهل بیت خرج کنیم در صندوق خیریه بریزید تا با آنها زندانی آزاد کنیم؛ از این رو وقتی که ماه محرم می شود، با عنوان آزاد کردن جرائم غیر عمدی، زندانی آزاد می کنند؛ بعد از آن می گویند آقا با پول اطعام زندانی آزاد کردیم؛ ولی مسجد می رویم و عزاداری هم می گیریم»؛ این عده با چنین افکاری ناخواسته به این سمت حرکت می کنند که چرا در مسجد جمع می شویم و عزاداری می کنیم؛ بلکه این همه لامپ روشن می شود اسراف است؛ عزاداری واقعی در دل است و نیازی به این همه خرج و مخارج نیست؛ این اشخاص متوجه این نیستند که این عملکرد آرام آرام نماد اسلامی را از بین می برد؛ از این رو خداوند می فرمایند: «لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ». آزادی زندانی یک امر پسندیده ای است؛ اما این کار نباید برگزاری عزاداری و اطعام دادن را تحت الشعاع قرار بدهد و اتفاقا کسی که چنین روحیه ای آزاد کردن زندانی دارد، می بایست نسبت به عزاداری ها و اطعام دادن پیش قدم باشد تا نمادهای اسلامی حفظ بماند؛ به همین خاطر خداوند متعال فرمودند: «إِنَّما يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَ آتَى الزَّكَاةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلا الله» یعنی تنها کسانی مساجد خداوند را آباد می نماید که به خدا و روز قیامت ایمان دارند و نماز را برپا می دارند و زکات میدهند و فقط از خداوند می ترسند؛ مثلا چه اشکالی دارد امسال در مجلس تصویب شود که هزارتا مسجد باید ساخته شود. آقای قرائتی الله زحمت خیلی زیاد کشیدند که نمایندگان مجلس را قانع کنند تا در مسیر مسافرها مخصوصا به طرف شهرهای مذهبی مثل مشهد مساجد مختلف و زیبا بسازند تا افراد در مسیر مسافرت از وجود چنین مساجد زیبا لذت ببرند؛ زیرا این از جمله شعائر و نماد اسلامی است و یا اینکه توسعه حرم امام رضا علیه اسلام امری لازم و ضروری بود؛ اما متأسفانه برخی از روشنفکران می گفتند که نیازی به توسعه نیست؛ ولی اکنون بعد از گذشت سال ها و وجود این همه مسافر و ایام خاص همانند شب های قدر، ضرورت توسعه نمایان می شود.

وی افزود: البته برخی می گویند پول عزاداری و همانند آن را برای فقراء خرج کنید در پاسخ گفته می شود کسانی که شعائر خداوند متعال را گرامی می دارند؛ چون از تقوای درونی و پاکی دل برخوردار هستند به فقراء هم کمک می کنند؛ اما شما که در همانند ایام نوروز به فلان کشور سفر می کنید و پول های گزافی را در آنجا خرج می کنید، اساساً چرا چنین مبلغی را به فقراء نمی دهید و گاهی حاضر هستید در راه بیهوده خرج کنید؛ اما حتی درصدد کمک و لو کم نیستید؟!