استاد حاج ابوالقاسم دولابی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «بازخوانی کلام مقام معظم رهبری مد ظله العالی در باب ولایت طاغوت» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در قرآن کریم می خوانیم: «أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَني‏ آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ» آيا با شما عهد نكردم اى فرزندان آدم كه شيطان را پرستش نكنيد كه او براى شما دشمن آشكارى است. (یس: 60)

وی افزود: ولایت دارای دو طرف است؛ ولایت اولیای خدا و در نقطه مقابل، ولایت طاغوت و ولایت شیطان. اگر ولایت الله نباشد، ولایت طاغوت است. هر کس از ولایت خدا خارج بشود، ناگزیر در ولایت شیطان وارد می شود. قرآن کریم هر ولایتی غیر از ولایت خدا را ولایت طاغوت می داند.

استاد حاج ابوالقاسم دولابی در ادامه بیان کرد: حال سؤال این است که طاغوت چیست که خارج شدن از ولایت الله را وارد شدن به ولایت طاغوت دانسته است. مقام معظم رهبری مدّ ظلّه العالی در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی» به این سؤال پاسخ می دهند؛ ایشان فرمود:  «در قرآن کریم، هر ولایتی غیر از ولایت خدا را به عنوان ولایت طاغوت معرفی کرده اند. آن کسی که تحت ولایت خدا نباشد، تحت ولایت طاغوت است. طاغوت یعنی چه؟ طاغوت از مادة طغیان است. طغیان یعنی سرگشی کردن، از آن محدوده و دایرة طبیعی و فطری زندگیِ انسان فراتر رفتن. مثلاً فرض بفرمایید انسانیت برای کامل شدن پدید آمده است، آن کسی که انسانیست را از کامل شدن بیندازد، طاغوت است. فرض بفرمایید انسان ها باید با آیین خدا زندگی کنند، این یک امر فطریِ طبیعی و مطابق با سرشت انسان­هاست، اگر کسی انسان ها را جوری بار بیاورد، کاری با آنها بکند، تصرفی روی آنها انجام بدهد که اینها با آیین غیر خدا زندگی بکنند، این آدم طاغوت است. انسان باید دائماً در جِدّ و جهد و تلاش باشد، برای اینکه وجود خود را به ثمر برساند. هر عاملی که انسان را به عدم جدیت، به عدم تلاش کردن، به تنبلی، به راحت طلبی، به عاقبت جویی، تشویق و ترغیب بکند، او طاغوت است.

انسان ها باید سر به فرمان خدا باشند، هر چیزی که انسان را از فرمان خدا کناری ببرد، خارج بکند، موجب شود انسان در مقابل خدا عصیان بورزد، او طاغوت است. پس طاغوت، اسم خاص نیست، که بعضی خیال می کنند که طاغوت، اسم برای یک بّتی­ست. بله اسم بت است، اما آن بت، بت معینی نیست. گاهی آن بت، تو خودت هستی؛ گاهی آن بت، پول توست؛ گاهی آن بت، زندگی راحت طلبانة معمولی توست؛ گاهی آن بت، آن مراد توست؛ گاهی آن بت، آن کسی­ست که تو دستت را توی دست او گذاشتی و چشمت را بستی و سرت را پایین انداختی تا هر جا که تو را می­برد، ببرد. گاهی این بت، طلا و نقره است، بی­جان است، فلز است؛ گاهی هم انسان است، جاندار است، نظام اجتماعی است، قانون است؛ طاغوت، بنابراین، یک اسم خاص نیست ... بنابراین هر کسی که از تحت ولایت خدایی خارج شد، ناگزیر در ولایت طاغوتی و شیطانی وارد شده است. شیطان و طاغوت با هم چه کاره اند؟ آیا نسبتی دارند با هم؟ بله، از نسبت، بالاتر دارند.

شیطان، همان طاغوت است؛ طاغوت، همان شیطان است. آیة قرآن می گوید این را، می خواهم آیه را بخوانم برای استنتاج لفظی فقط، تا معلوم بشود که طاغوت مساوی است با شیطان. آیة قرآن می فرماید که «الذین آمنوا یقاتلون فی سبیل الله» آن کسانی که ایمان آورده اند، مؤمن شده­اند، مقاتله و ستیزه شان در راه خداست، «والذین کفروا یقاتلون فی سبیل الطاغوت» آن کسانی که به دین، کفر و انکار ورزیده اند؛ مقاتله شان، ستیزشان، جنگشان در راه طاغوت است. بعد می فرماید که «فقاتلوا اولیاء الشیطان» با اولیا و هم جبهگان و پیوستگان و وابستگان شیطان ستیزه و مقابله و مقاتله بکنید، «ان کید الشیطان کان ضعیفا» که مکر شیطان، تدبیر شیطان، حیلة شیطان، ضعیف است. در این آیه می بینید که طاغوت به جای شیطان و شیطان به جای طاغوت، نام برده شده اند. شیطان هر عنصری ست که از خارجِ از وجود آدمی، او را به کارهای شرارت آمیز و به کارهای فساد آمیز، به انحطاط، به پستی به زبونی به ظلم، به بدی، به کجی وا می­دارد؛ به او می گویند شیطان.

شیاطین انس داریم، شیاطین جن داریم، شیطانی از خویشاوندان و زنان داریم، شیطانی از بزرگان داریم، شیطانی از افراد بیگانه داریم، شیطانی از احساسات داریم، به این می گویند شیطان. یکی از مصداق ها و نمونه هایش، ابلیس است که در مقابل آدمِ صفی الله، قدِ مخالفت و استقلال علم می کند و آن حرف ها را می زند و من و شما هر چه که در عمرمان لعنت می کنیم، به آن بیچاره، شیطان اوّلی لعنت می کنیم؛ در حالی که شیطان فقط او نبوده، از او شاید شروع نشده به او هم ختم نشده است. شیطان ها إلی ماشاء الله در عالم زیادند. لمس هم می شوند، به دست هم می آیند، به چشم هم می آیند، انسان با آنها گاهی معاشر هم هست. شیطان، شیطان است. هر چه که انسان را از راه خدا به سوی فساد و شرارت و بدی و انحطاط بکشاند، شیطان است.

هر ولایت غیر خدایی، ولایت شیطانی و طاغوتی است. آن کسی که در تحت فرمان ولّی حقیقی زندگی نمی کند، باید بداند که تحت فرمان طاغوت و شیطان زندگی می کند.» (جلسة بیست و هفتم در پیرامون ولایت (۲)؛ سه شنبه ۲۸ رمضان المبارک ۱۳۵۳ شمسی)

استاد حاج ابوالقاسم دولابی خاطرنشان کرد: برای برخی  از انسان ها ثروتشان بت آنها است؛ چه اینکه برای برخی شهوت آنها و برای برخی ریاستشان و برای برخی رفاقتشان. اگرچه بت ها متفاوت هستند؛ اما در نهایت، همه آنها انسان را از ولایت خدا بیرون می برند. باید بدانیم حساب بانکی برای برخی به مانند خدا مهم است؛ و همین امور باعث می شود که از تحت ولایت الهی بیرون بروند.باید مراقب باشیم که تحت ولایت خدا باشیم و از ولایت الله خارج نشویم.