استاد مجتبی خندان از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «راه های افزایش صبر و سعه صدر» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد حوزه و دانشگاه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین موارد و عواملی که می تواند به ما در رسیدن به خواسته هایمان کمک کند، صبور بودن است. در این گفتگو سعی می شود با بررسی راه های تقویت صبر، صبر خود را افزایش دهیم و بفهمیم کجا باید صبر کرد و کجا نه.

صبر چیست؟

وی افزود: به طور کلی می توان گفت که صبر همان کنترل رفتار خودمان در شرایط بحرانی و احساسی است. یعنی اگر در شرایطی قرار گرفتیم و خودمان را کنترل کردیم تا در لحظه ای بهتر و با درکی بهتر تصمیم بگیریم، در واقع صبر کرده ایم. اما آیا صبر یک ویژگی است؟ خیر. صبر یک عادت است. مثل تمام عادت های دیگر قابل ایجاد یا تقویت است. خیلی ها در مواقعی می گویند که اخلاق من این طور است و نمی توانم تغییر کنم. در حالی که می دانیم این اخلاق تنها یک عادت غلط است. عین بد دهنی، زود از کوره در رفتن و غیره. همان طور که این عادات قابل حذف شدن هستند می توان صبر را نیز به وجود آورد یا تقویت کرد.

آیا صبوری همواره به نفع ماست؟

استاد مجتبی خندان در ادامه بیان کرد: صبر را می توان به نوعی کنترل نفس دانست. درست است که خیلی از مواقع صبر به نفع ماست؛ اما در بعضی مواقع هم می تواند به ضرر ما تمام شود. در پاسخ به اینکه «باید چه کنیم؟»، ساده ترین راهش این است که آماده اتفاقات باشیم؛ ولی سعی کنیم تا با صبر از آنها گذر کنیم. صبر در خیلی از مواقع می تواند برای پیشرفت بیشتر و بهتر به ما کمک کند؛ اما گاهی نیز باعث ضرر ما می شود. اما این ضرر آنقدر در دفعات معدود رخ می دهد که نیاز نیست که صبوری را کنار بگذاریم.

در چه مواقعی صبر می تواند به ما بیشترین کمک را کند؟

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: یکی از بهترین جاهایی که صبر به ما کمک می کند، در هنگام اختراع یا به دست آوردن چیزی است. در وهله اول ما نباید خود را با دیگری مقایسه کنیم و بعد از آن باید در هنگام انجام امور کارها صبر داشته باشیم. به عنوان مثال اگر ما یک آبی که در دمای محیط قرار داده شده را بجوشانیم و دمای آن را به 50 برسانیم و بعد چون آب جوش نیامده حرارت را خاموش کنیم و نا امید شویم، چیزی به دست نخواهیم آورد. حتی اگر فردا آن روی هم دوباره آب را تا 80 درجه بجوشانیم هم چیزی نخواهیم داشت؛ در حالی که مجموع دمایی که در دو روز به آب دادیم، حتی از نقطه جوش آن هم بالاتر است. این مثال نشان می دهد که پیوستگی و صبر داشتن چقدر می تواند به ما در موفقیت کمک کند.

برای اینکه در مواقعی که نیاز به صبور بودن است نا امید نشویم باید چه کنیم؟

وی افزود: یکی از مواقعی که ما را در هنگام صبور بودن نا امید می کند، سریع به هدف نرسیدن است. مانند همان مثال جوشیدن آب. ما ممکن است وقتی که بعد از گذشت مدتی به هدف خودمان نرسیدیم از آن مایوس شویم و آن را رها کنیم. در حالی که این کار می تواند به ضرر ما باشد. یکی از راه حل هایی که این موضوع دارد این است که هدف ها را ریز کنیم. یعنی مدام هدف های کوچک برای خود مشخص کنیم که وقتی به آن ها دست یافتیم متوجه شویم در حال پیشرفت و حرکت هستیم. این که خودمان متوجه پیشرفت و حرکتمان شویم خیلی اهمیت دارد.

18  راهکار اساسی برای پاسخ به این سوال که چگونه صبور باشیم؟

استاد مجتبی خندان از اساتید حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: در پاسخ به راه های چگونه صبور شدن، به 18 راهکار اشاره می کنیم:

راهکار 1) برای صبوری تمرین کنیم: مثلا زمانی که بی حوصله هستیم، کاری که دوست نداریم را انجام دهیم تا صبر خود را بالا ببریم یا وقتی که عصبانی می شویم، قبل از خالی کردن خشم خود یا تصمیم عجولانه تا 50 بشماریم.

راهکار 2) به پایان سختی ها فکر کنیم: هر سختی و انتظاری پایانی دارد و همیشگی نخواهد بود؛ انسان همواره توانایی سازگاری با تغییرات ناخواسته زندگی را دارد.

راهکار 3) شناسایی موانع و نقاط حساس: مواردی که باعث تصمیمات عجولانه و بی صبری شما می شود را شناسایی کنیم و برای این موارد آمادگی خود را بالا ببریم تا سعه صدر خود را حفظ کنیم.

راهکار 4) تغییر دیدگاه خود: دیدگاه خود را به اطرافیان و اتفاقات مثبت تر کنیم. تمام اتفاقات، حرف ها و افراد بر علیه ما نیستند.

راهکار 5) رفتارهای نامناسب خود را یادداشت کنیم: با یادداشت کردن رفتارهای نامناسب خود و عکس العمل های اشتباه ذهن بازتری برای رفتارهای بهتر در آینده خواهیم داشت.

راهکار 6) همه چیز را به بعد موکول کنیم: وقتی صبر خود را از دست داده ایم، همه چیز را فقط اندکی عقب تر بیاندازیم. بهانه ای پیدا کنیم که به کار دیگری مشغول شویم و در آن لحظه عجول نشویم.

راهکار 7) واقع بین باشیم: در زندگی اتفاقاتی وجود دارد که تحت کنترل ما نیست و چاره ای جز پذیرش آنها نداریم.

راهکار 8) به مشکلات با دید کلی نگاه کنیم: هرگاه کاسه صبرمان لبریز شد، به جایگاه این مشکل در کل زندیگ بیاندیشیم، ببینیم این اتفاق در برایند کلی زندگی شما چقدر کوچک است، اصلا چند سال بعد به این اتفاق فکر خواهیم کرد؟ موردهای مشابهی در گذشته داشته ایم یا نه؟

راهکار 9) خود را به کار دیگری مشغول کنیم: بهانه ای پیدا کنیم که به کار دیگری مشغول شویم و در آن لحظه عجول نشویم. در زمانی که بی قرار می شویم و ممکن است تصمیم عجولانه بگیریم، کارهای دیگری انجام دهیم؛ مثلا: پیاده روی کردن، تماس تلفنی، بازی کردن، گشتن در شبکه های اجتماعی و…

راهکار 10) با دیگران مشورت کنیم: اگر تصمیم به انجام عکس العمل عجولانه ای داریم، قبل از آن با یکی از نزدیکان خود که صبور تر است، مشورت کنیم.

راهکار 11) صبر یک شبه حاصل نمی شود: صبر مهارتی است که یک شبه حاصل نمی شود و باید با تمرین های زیاد و پیوستگی کسب شود.

راهکار 12) اهداف خود را به بخش های کوچک تقسیم کنیم: رسیدن به هدف بزرگ کار سختی است و این سختی ممکن است باعث عجول شدن شما شود پس اهداف خود را به بخش های کوچک تقسیم کنیم تا با یک تیر هم صبر خود را بیشتر کنیم و هم به رهایی از تنبلی برسیم.

راهکار 13) علت ها را ریشه یابی کنیم: علت عجول بودن شما چیست؟ ممکن است از خستگی بیش از حد باشد یا بخاطر عدم اعتماد به نفس در مساله ای خاص و یا ریشه آن استرس و اضطراب باشد؛ اگر مورد سوم است، توصیه می شود در جهت درمان استرس برآمد.

راهکار 14) به نکات مثبت صبر کردن فکر کنیم: مثلا اگر سختی های درس خواندن را تحمل کنیم، به هدف خود در این مسیر خواهیم رسید؛ یا اگر سختی تمرینات سخت ورزشی را تحمل کنیم، بدنی سلامت و زیبا خواهیم داشت.

راهکار 15) خودمان را با دیگران مقایسه نکنیم: مقایسه کردن خود با دیگران هیچ فایده ای برای شما ندارد؛ به جز اینکه خود را عقب تر از بقیه ببینیم؛ بیش از حد عجله کنیم یا حتی باعث حس حسادت در ما شود. باید بر روی نقاط قوت خود بیشتر تمرکز کنیم و سعی بر تقویت نقاط ضعف خود داشته باشیم.

راهکار 16) مدیتیشن و کنترل افکار منفی را تمرین کنیم: تمرینات مرتبط با رهایی از افکار منفی انجام دهیم برای آزامش خود وقت بگذاریم و از مدیتیشن و تمرینات ذهنی کمک بگیریم.

راهکار 17) دور راه های میانبر بی فایده را خط بکشیم: راه های میانبر نا سالم را فراموش کنیم؛ چون از نظر رفتاری ما را عجول خواهند کرد؛ برای ترک عادت های غلط خود برنامه ریزی کنیم، عادت های بدی مثل: مصرف فست فود، سرگرم کردن خود با رفتارهای نا سالم مثل اعتیاد به اینترنت و…

راهکار 18) از مسیر لذت ببریم: زندگی فقط لذت رسیدن نیست، زندگی لذت بردن از مسیر و تلاش برای رسیدن است.