استاد اسماعیل نوری در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «کثرت فضایل اميرمؤمنان علیه السلام از نگاه قرآن» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: فضائل و مناقب مولای متقيان وصیّ رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، ابو الحسنين علی علیه السلام آنقدر زياد است كه به راحتی نمی¬ توان شمارش كرد؛ از این رو شاعر گفته است:

كتاب فضل تورا آب بحر كافی نيست   كه تَر كُنم سر انگشت و صفحه بشمارم

وی افزود: بخشی از فضائل آن حضرت در آيات قرآن كريم، روايات معصومين علیهم السلام و نقل تاريخ نويسان به ما رسيده است و در بيان آنها كتاب های فراوان نوشته شده است که ما از شمارش نام آن کتاب ­ها نیز عاجزیم، ولی به مقتضای «مَا لا يُدْرَكُ كُلُّهُ لا يُتْرَكُ كُلُّهُ» (عوالي اللئالي، ابن ابي جمهور، دار سيد الشهداء، قم، 1405 ق، ج‏ 4، ص‏ 58) برخی از فضایل آن حضرت را كه در قرآن به آنها اشاره شده، ذكر می ‌كنيم؛ به اين اميد كه در زمرۀ بيان ‌كنندگان فضایل و مناقب آن شافع روز جزا، محشور شويم ان شاءالله.

استاد نوری  در ادامه بیان کرد: در قرآن كريم آيات بسياری وجود دارد كه طبق روايات معصومين علیهم السلام و نظر مفسران قرآن، هر كدام به نوعی (با تنزيل يا تأويل) به برخی از فضایل و مناقب علی علیه السلام دلالت دارد و حاكی از عظمت شأن و مقام آن حضرت می‌ باشد؛ و تعداد آن آيات بسيار است. شيخ صدوق علیه السلام با چند واسطه از مجاهد (از مفسران صدر اسلام) نقل كرده كه گفته است: «نَزَلَتْ فِي عَلِیٍّ سَبْعُونَ آيَةً مَا شَرِكَهُ فِيهَا أحَدٌ؛ هفتاد آيه در فضائل علی سلام الله علیه نازل شده كه هيچ كس در آن فضيلت­ها با او شريك نمی ‌باشد.» (خصال، ج‏ 2، ص 581، ح 2)

وی افزود: از عبد الرّحمان بن ابی ليلی (از مفسران صدر اسلام) نقل مي‌ كند كه گفته است: «نَزَلَتْ فِی عَلِیٍّ ثَمَانُونَ آيَةً صَفْواً فِی كِتَابِ اللهِ مَا شَرِكَهُ فِيهَا أحَدٌ مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ؛ در كتاب خداي متعال، هشتاد آيه دربارۀ علی علیه السلام نازل شده است كه از مختصّات او است و كسی از اين امّت در آنها شركت ندارد.» (همان، ص‏592، ح 1؛ بحار الانوار، ج‏ 36، ص ‏92، ح 17 و 18)

حاكم حسكانی نيز با چند واسطه از ابن عباس نقل كرده كه گفته است: «مَا نَزَلَ فِی أَحَدٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَا نَزَلَ فِی عَلِیٍّ علیه السلام؛ در كتاب خدا، دربارۀ هيچ كس به اندازۀ علی علیه السلام، آيه نازل نشده است.» (شواهد التنزيل، ج ‏1، ص ‏52، ح 49)

شبيه همين مطلب را از يزيد بن رومان نيز نقل كرده است. (همان، ص ‏55، ح 54)

همچنين سخن مجاهد و عبد الرحمان بن ابي ليلي را كه در بالا ذكر شد، حاكم حسكانی نيز نقل نموده است. (همان، ص ‏52، ح 50، و ص 55، ح  55.)

در مورد تعداد آيات مربوط به علي علیه السلام از ابن عباس روايت شده كه گفته است: «نَزَلَ فِی عَلِیِّ بْنِ اَبِی طَالِبٍ علیه السلام ثَلَاثُ مِأَةِ آيَةٍ؛ در قرآن، سيصد آيه دربارۀ علی علیه السلام نازل شده است.» (الرسالة العلوية في فضل امير المؤمنين، محمد بن علي كراجكي، مقدمه تحقيق، ص ‏8)

علامه مجلسي رحمت الله علیه،‌ تحت عنوان «ابواب الآيات النازلة في شأنه علیه السلام الدالّة علی فضله و امامته» سي و نُه باب منعقد نموده و در مجموع آن ابواب، حدود سيصد آيه از قرآن ذكر كرده كه هر كدام به نوعي ارتباط با وجود مقدس مولای متقيان علی  علیه السلام دارد، برخی به طور اختصاصی و برخی مشترك با معصومين ديگر. (ر.ك: بحار الانوار، ج‏ 35، ص ‏183 تا آخر و ج‏ 36، ص ‏1 ـ 191)

مرحوم شيخ عبد الله بحراني اصفهاني نيز، نزديك به چهل آيه در اين مورد نقل كرده است. (ر.ك: عوالم العلوم و المعارف و الاحوال، الامام علي بن ابي طالب علیه السلام، ج‏1 (النصوص)، ص‏9 ـ 32)