استاد سید علی حسینی آملی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «نکته ای از آیة الکرسی» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در سوره مبارکه بقره می خوانیم: «اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْديهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحيطُونَ بِشَيْ‏ءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِما شاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظيمُ» (بقره: 255)

استاد حسینی آملی در ادامه بیان کرد: حفظ آسمان و زمین، خدا را به سختی و مشقت وا نمی دارد و برای او این کار سخت نیست. چون «له ما فی السماوات و ما فی الارض» و لام هم لام ملکیت است. ملکیت هم ملکیت حقیقی است و در مرتبه علت و معلول است. معلول هم شأنی از شؤون وجودی علت است. اگر من بخواهم خودم را حفظ کنم، سخت نیست.

وی افزود: اگر من بخواهم خودم را حفظ کنم، از سرما و گرما و گرگ و تفنگ و دشمن و .. است. یعنی بیرون از من کسی هست و اگر بخواهم خودم را حفظ کنم، محافظ نیاز دارم و نیاز به خانه دارم تا از گرما و سرما حفظ بمانم؛ و یا برای مقابله با شمن، نیاز به سلاح دارم. اما در «له ما فی السماوات و ما فی الارض» غیری وجود ندارد. وقتی الله، صمد شد و شد حقیقت غیر متناهی، در برابر این حقیقت غیر متناهی غیری در کار نیست و از این رو مشقت و صیانت از خود هم معنایی ندارد.

این شاگرد علامه حسن زاده آملی قدّس سرّه اظهار داشت: این کلام، در مقام وحدت و صمدیت است. حال در مقام اسباب و صفات الهی و تجلیات و ظهورات، بحث می کنیم که غیر در کار است که برای درک این نشئه به صورت ذهنی و علمی مثال می زنند. مثال می زنیم در باب کاغذ، و می دانیم که کاغذ مدرسه ای خط دار با کاغذ سفید متفاوت است. می دانیم که مرغ، دو نوع پر دارد؛ یک پر کوچک که سراسر بدنش را پوشانده؛ و یک پر که بزرگتر است. تصور اینها راحت است. فرق این دو کاغذ و دو پر را می توانیم تصور کنیم و برای ما قابل فهم است. دو قله اورست و دماوند برای ما مشخص است و قابل تفکیک و تصور است. دو کوه را تصور کردن، همان اندازه آسان است که دو پر کاه را تصور کردن. بنابراین لام ملکیت حقیقی در حد صورت ذهنی ما است، راحت تر بودن تصور کردن یک صورت ذهنی از دیگری معنا ندارد. زمانی کار سخت می شود که دچار فراموشی بشویم. اما خداوند متعال «یعلم ما بین ایدیهم و ما خلفهم» و جهل برای خدا معنایی ندارد. از این رو «لا یؤده حفظهما» مشقتی ندارد و همه حقایق هستی در نزد او یکسان است.