استاد مجتبی خندان از اساتید حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «عواملی در افزایش صمیمیت» پرداخت.

/270/260/20/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: مهمترین عامل احساس رضایت زن و شوهر از زندگی زناشویی، وجود صمیمیت در خانواده است. بدون وجود این عامل، همسران از زندگی در کنار یکدیگر، احساس لذت نمی کنند و هر لحظه احتمال وقوع اختلاف و مشاجره، خانواده را تهدید می کند.

وی افزود: صمیمیت یعنی اینکه دو نفر درون وجود خود را به روی یکدیگر بگشایند. صمیمیت یعنی ورود عاطفی، احساسی و فکری به زندگی یکدیگر؛ و این یعنی ارتباط و احساس نزدیکی به هم در عمیق ترین سطح ممکن و در همه حوزه های زندگی. بنابراین وقتی با کسی صمیمی هستیم، بدون ترس از اینکه او از گفته های ما یا آنچه در ما می بیند سوء استفاده کند، احساسات خود را به او تقدیم می کنیم و دل و قلبمان را به روی او باز می کنیم. زن و شوهری که با هم صمیمی هستند، احساس می کنند که به هم تعلق دارند و احساس می کنند گویی برای هم ساخته شده اند. آنها آماده اند که با هم دوست و پاکدل باشند و نهفته ترین رازهایشان را به یکدیگر بگویند. همین احساس عمیق نزدیکی است که به آنها امید، توان و شهامت می دهد تا به زندگی زناشویی شان، مادام العمر متعهد بمانند. در یک کلام، صمیمیت به معنای برقراری روابط بسیار دوستانه و محبت آمیز با دیگری است؛ به گونه ای که افراد درگیر آن از این رابطه احساس عمیق رضایتمندی را تجربه کنند. چنین رابطه ای رضایت بخش، به خودی خود حاصل نمی شود؛ بلکه لازم است افراد آن را ایجاد کنند. برای همین زن و شوهر باید به دنبال عواملی باشند که ضامن ایجاد و حفظ صمیمیت در روابط آنها باشد.

1- احترام متقابل

استاد خندان اظهار داشت: یکی از عوامل ایجاد صمیمیت، احترام متقابل است. زن و شوهر باید به یکدیگر احترام بگذارند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: «من اتخذ زوجة فلیکرمها» کسی که همسر اختیار می کند، باید او را احترام کند. امام صادق علیه السلام می فرماید: «سعیدة سعیدة امرأة تکرم زوجها و لا تؤذیه و تطیعه فی جمیع احواله» زن سعادتمند آن زنی است که شوهر خود را اکرام و احترام کرده ، اذیتش نکند و او را در همه حال اطاعت نماید. زن و شوهر باید مؤدبانه با هم سخن بگویند و از سخنان زشت و رکیک اجتناب نمایند. صحبت مؤدبانه، سلام کردن به یکدیگر و استقبال یا بدرقه همسر، از مصادیق احترام گذاشتن همسران به یکدیگر است.

2- ابراز محبت

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه بیان کرد: محبت کردن زن و شوهر به یکدیگر جلوی ایجاد کدورت میان آنان را می گیرد و صمیمیت را صد چندان می کند. بنابراین فضای خانه باید مملو از ابراز محبت های کلامی و غیر کلامی زن و شوهر به یکدیگر باشد. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: این گفته مرد به همسرش که «دوستت دارم» هرگز از قلب او خارج نمی شود.» «59- عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ قَوْلُ الرَّجُلِ لِلْمَرْأَةِ إِنِّي أُحِبُّكِ لَا يَذْهَبُ مِنْ قَلْبِهَا أَبَداً.» (الكافي (ط - الإسلامية)؛ ج‏ 5؛ ص 569)

وی افزود: راه دیگر محبت زن و شوهر به یکدیگر هدیه دادن است. علی علیه السلام فرمودند: هدیه دادن باعث جلب دوستی و محبت افراد نسبت به یکدیگر می شود.» «الهدية تجلب المحبة» (عيون الحكم و المواعظ (لليثي)، ص: 39) و امام صادق علیه السلام درباره نحوه ابراز علاقه زن می فرمایند: زن در روابط خود و شوهر همدلش از سه چیز بی نیاز نیست، که عبارتند از: ... و ابراز علاقه به شوهر با دلربایی و حاضر شدن با ظاهری زیبا در مقابل دیدگان او.» «لاغنى بالزوجة فيما بينها و بين زوجها الموافق لها عن ثلاث خصال و هن... و إظهار العشق له بالخلابة و الهيئة الحسنة لها عینه» (بحار الانوار، ج 75، ص 237.)

3. مشورت و تبادل نظر

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: مشورت کردن، انسان را از تصمیم گیری اشتباه باز داشته و به طریق صواب، هدایت می کند. پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: هیچ کس نیست که با دیگری مشورت کند مگر اینکه به راه درست و مطلوب  هدایت می شود. «ما من رجل يشاور أحداً إلا هدى إلى الرشد» (میزان الحکمه، ج 5، ص 211)

وی افزود: به علاوه، فرد مشورت کننده به طور غیر مستقیم شخصیت طرف مقابل را تأیید می کند و عملاً به او می فهماند که تو مورد اعتماد من هستی. مشورت زن و شوهر با هم در اموری که به خانواده و زندگی آنان مربوط می شود، نشان دهندهٔ علاقه آنان به یکدیگر و نیز افزایش دهنده نزدیکی و صمیمیت میان آنان است. عقل حکم می کند که زن و شوهر برای حفظ صمیمیت میان خودشان، در کارها با یکدیگر مشورت کنند. تصمیم گیری های یک جانبه از طرف مرد یا زن، بدون مشورت با همسر، به یگانگی آن دو لطمه می زند، زیرا طرف مقابل احساس پوچی کرده این گونه برداشت می کند که در اداره خانه جایگاهی ندارد؛ بدیهی است این احساس او را وادار می کند که به سمت بی مهری و انزوا کشیده شود و از همسرش فاصله بگیرد.

4. اهمیت دادن به نظر و خواسته همسر و مقدم ساختن آن بر نظر و خواسته خود

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه بیان از عوامل افزایش صمیمیت بین زن و شوهر خاطرنشان کرد: از نشانه ها و نیز عوامل افزایش صمیمیت آن است که زن و شوهر برای خواسته ها و تمایلات همسر بیشتر از خواسته و میل خود ارزش قائل هستند و سعی می کنند تا حد امکان خواسته همسر را جامه عمل بپوشانند. مثلاً اگر زن دوست دارد برای تفریح به پارک برود، اما می داند که شوهرش دوست دارد به خانه والدینش برود، از خواسته خود حرفی نمی زند و مطابق با خواسته شوهر عمل می کند. یا اگر مرد فلان غذا را دوست دارد، اما می داند همسرش از غذای دیگری خوشش می آید، غذای مورد علاقه خود را مطرح نمی کند و از همسرش می خواهد که آن غذای دلخواه خود را آماده کند.

وی اظهار داشت: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: مؤمن طبق میل و خواسته اهل و عیالش غذا میخورد و منافق، اهل و عیالش طبق میل و خواسته او غذا می خورند. «المؤمن يأكل بشهوة أهله و المنافق يأكل أهله بشهوته» (کافی، ج 4، ص 12)

5- گذشت از خطاهای همسر

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: کینه توزی و لجاجت ویژهٔ انسان های حقیر و همت های پایین است. برعکس، آنان که نظر بلند و روح بزرگ دارند، پوزش ها را می پذیرند از خطاهای دیگران چشم می پوشند و از حق شخصی خویش در می گذرند. عفو و گذشت و چشم پوشی و نادیده گرفتن لغزش های دیگران دانه های جلب محبت است و دیگران را خوشبین وفادار و با محبت نگاه می دارد.

وی افزود: در روایتی از امیرالمؤمنین علی علیه السلام می خوانیم: عذر دیگران را بپذیر و از خطای آنان در گذر تا از برادری آنان بهره مند گردی. «إقبل أعذار الناس تستمتع بإخائهم» (کافی، ج 2، ص: 215؛ ح 2420)

استاد خندان خاطرنشان کرد: در خانواده که کانون انس و الفت است و بر اساس محبت بنا شده است زن و شوهر باید از خطاها و بدیهای یکدیگر بگذرند و آنها را نادیده بگیرند تنها در این صورت است که میتوانند در فضایی صمیمی و آکنده از محبت زندگی کنند.

6. مدارا کردن

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: مدارا کردن به این معنی است که ما در زندگی جمعی، برخی رفتارهای نا به جای دیگران را تحمل کنیم و از آنها چشم بپوشیم. برای مثال، اگر اخلاق یا رفتار همسر ایرادی دارد که باعث آزار ما می شود آن را تحمل کنیم اگر تلاش ما برای برطرف کردن آن عیب به جایی نرسید، همسرمان را با همان عیب بپذیریم و با آن کنار بیاییم پذیرش همسر آنگونه که هست، با همه عیب ها و ایرادهایش دوستی و محبت طرف مقابل را بر می انگیزد و فضای خانه را پر از صمیمیت می سازد.

وی افزود: امام علی امیرالمؤمنین علیه السلام در توصیه به فرزند خود، محمد بن حنفیه درباره مدارا با همسر می فرمایند: همانا زن، گلی خوش بوست نه یک قهرمان؛ به همین دلیل در همه حال با او مدارا نما و با او نیکو مصاحبت کن تا زندگی ات همراه با خوشی باشد. «فإنّ المرأة ريحانة و ليست بقهرمانه فدارها على كل حال و أحسن الصحبة لها ليصفو عیشک» (من لا یحضره الفقیه، ج 3؛ ص 556)

7- احترام گذاشتن به بستگان همسر

این استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: انسان ها به طور طبیعی به بستگان خود به ویژه والدینشان علاقه دارند؛ از خوشحال بودن آنها خوشحال و از ناراحت بودن آنها غمگین می شوند. کسی را که به آنها نیکی کند، دوست می دارند و از کسی که به آنها بدی کند، بیزار می گردند. با توجه به این مطلب در می یابیم که احترام گذاشتن به والدین همسر و برخورد نیک با آنها تا چه حد در جلب محبت همسر و افزایش صمیمیت میان آنها مؤثر است.

وی افزود: هر یک از زن و شوهر باید با والدین، بلکه سایر خویشاوندان، همسر معاشرت و روابط نیک و خوبی داشته باشند و به آنها احترام کنند، با زبان خوش و مهربانی سعی کنند محبت آنها را جلب کنند با نیکی و اظهار محبت دلشان را به دست آورند، در کارها با آنها مشورت کنند مشکلات زندگی خود را در میان نهاده و از فکر آنها استفاده کنند و به پیشنهادها و راهنمایی های مفیدشان گوش دهند. این کارها علاوه بر ایجاد محبوبیت برای آنها در میان خانواده، همسر صمیمیت موجود میان آنها را نیز افزایش می دهد.

8. گفتگوی صمیمانه

استاد مجتبی خندان اظهار داشت: منظور از گفتگوی صمیمانه در میان گذاشتن احساسات رؤیاها خواسته ها نگرانی ها و شادی هاست گفتگوی صمیمانه، با وجود سه شرط محقق می شود.

الف- علاقه به گفتن و شنیدن: اشخاص باید به واقع مطمئن باشند که شما به شنیدن حرف های آنها علاقه مند هستید. اگر علاقه ای به شنیدن حرفهای طرف مقابل نداشته باشید، نیازی به این نیست که آن را صریحاً بگویید. این امر خیلی زود مشخص می شود، زیرا به حرف هایی که می شنوید، توجه نمی کنید تماس چشمیتان قطع می شود، بی قرار می شوید و طرف مقابل این را به خوبی احساس می کند.

ب- اطمینان از محبت: کسی احساس درون خود را با دیگران در میان میگـ گذارد که به دوستی و مهر و محبت آنها اطمینان داشته باشد. اگر زن یا شوهر از محبت همسر نسبت به خود مطمئن نباشد گفتگوی صمیمانه ای میان آنها رخ نخواهد داد.

ج- مشارکت در گفتگو:  زن و شوهری که به هم علاقه دارند، در فرایند گفتگوی صمیمانه مشارکت می کنند رو به روی هم می نشینند، با هم تماسس  چشمی بر قرار می کنند، سؤالات خود را مطرح می کنند و به سخنان یکدیگر به دقت گوش می دهند. در مقام حمایت از یکدیگر حرف می زنند و از قضاوت و سرزنش کردن خودداری می کنند.