استاد مهدی قنبریان دهکردی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «روایاتی از حضرت زهرا سلام الله علیها» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: جا دارد تا به معرفی یکی از اساتید بزرگوار حوزه علمیه بپردازیم تا از آثار ایشان استفاده کنیم. حجت الاسلام و المسلمین استاد محمد سعید نجاتی دامت برکاته از اساتید حوزه علمیه هستند؛ و اگر نام ایشان را در پایگاه اندیشوران حوزه جستجو کنید، بسیاری از مقالات، کتاب، مصاحبه، مناظره، پایان نامه هایی که ایشان راهنمایی کردند در موضوعات مختلف کلامی و تاریخی در آنجا ذکر شده است. برخی از آثار ایشان هم حول محور فدک و غصب فدک و غصب خلافت و شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها و مراتب تولی و تبری از اعداء اهل بیت علیهم السلام و ... است. جا دارد تا سخنوران و طلاب و اساتید از آثار این بزرگوار و محقق ارجمند استفاده کنند. از ویژگی های شخصیتی  ایشان، «انصاف» است و در بحث ها اهل زیاده روی و یا کم گذاشتن نیست. ایشان که خود از طلبه های سابق مدرسه شهیدین هستند، در فنّ مناظره هم مهارت دارند و از این رو برای این امر به سفرهای خارجی هم بسیار رفتند و تجربه خوبی در این زمینه دارند.

وی افزود: در دلائل الإمامة از حضرت زهرا سلام الله علیها روایت آمده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: بهترین شما کسانی هستند که خوش مشرب تر باشند و نشستن با آنها راحت باشد؛ و بیشترین کرامت و رفتار نیکو را با زنان خود داشته باشند. «15/ 15- وَ عَنْهُ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ الْقَاضِي، قَالَ: حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو جَعْفَرٍ الْأَيَادِيُّ، عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنْ أُمِّهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْحُسَيْنِ، عَنْ أَبِيهَا، عَنْ أُمِّهِ فَاطِمَةَ ابْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ): أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ) قَالَ: خِيَارُكُمْ أَلْيَنُكُمْ مَنَاكِبَ، وَ أَكْرَمُهُمْ لِنِسَائِهِمْ» (قطعة منه في الجعفريّات: 35 و الفردوس 2: 172/ 2858 و عوالي اللآلئ 10: 178/ 226 و كنز العمّال 7: 525/ 20081.) (طبرى آملى صغير، محمد بن جرير بن رستم، دلائل الإمامة (ط - الحديثة) - ايران ؛ قم، چاپ: اول، 1413ق؛ ص 75)

استاد مهدی قنبریان دهکردی در ادامه بیان کرد: روایتی از حضرت زهرا سلام الله علیها نقل کنیم از امالی شیخ صدوق اعلی الله مقامه؛ و البته خوب است بدانیم کتاب های امالی از بین کتب روایی ما مانند امالی شیخ صدوق، امالی شیخ مفید، امالی سید مرتضی و امالی شیخ طوسی از مباحث معرفتی بالایی برخوردار هستند. در امالی شیخ صدوق این روایت از حضرت زهرا سلام الله علیها نقل شده است: فاطمه سلام الله علیها به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم گفت: پدر جان روز موقف اعظم و روز فزع تو را كجا ديدار كنم؟ فرمود اى فاطمه بر در بهشت كه لواء حمد با من است و من به درگاه پروردگار شفيع امتم باشم. عرض كرد: پدر جان اگر آنجا خدمتت نرسم؟ فرمود: سر حوض مرا ديدار كن كه امتم را سيراب مي كنم. عرض كرد: اگر آنجا ديدارت نكردم؟ فرمود: بر صراط مرا ملاقات كن كه ايستاده ‏ام و مي گويم پروردگارا امتم را سالم دار. عرض كرد: آنجا هم نشد. فرمود: مرا پاى ميزان ديدار كن، كه مي گويم پروردگارا امتم را سالم دار. عرض كرد آنجا هم نشد؛ فرمود: مرا بر پرتگاه دوزخ برخورد كن كه زبانه و شعله ‏اش را از امتّم جلو گيرم. فاطمه از اين خبر شاد شد. «15، 14- 12- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ المادري [الْمَادَرَائِيُ‏] بِالْبَصْرَةِ فِي رَجَبٍ سَنَةَ ثَمَانَ عَشْرَةَ وَ ثَلَاثِمِائَةٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قِلَابَةَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا غَانِمُ بْنُ الْحَسَنِ السَّعْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ خَالِدٍ الْمَكِّيُّ قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ ص عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع قَالَ: قَالَتْ فَاطِمَةُ ع لِرَسُولِ اللَّهِ ص يَا أَبَتَاهْ أَيْنَ أَلْقَاكَ يَوْمَ الْمَوْقِفِ الْأَعْظَمِ وَ يَوْمَ الْأَهْوَالِ وَ يَوْمَ الْفَزَعِ الْأَكْبَرِ قَالَ يَا فَاطِمَةُ ع عِنْدَ بَابِ الْجَنَّةِ وَ مَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ وَ أَنَا الشَّفِيعُ لِأُمَّتِي إِلَى رَبِّي قَالَتْ يَا أَبَتَاهْ فَإِنْ لَمْ أَلْقَكَ هُنَاكَ قَالَ الْقَيْنِي عَلَى الْحَوْضِ وَ أَنَا أَسْقِي أُمَّتِي قَالَتْ يَا أَبَتَاهْ إِنْ لَمْ أَلْقَكَ هُنَاكَ قَالَ الْقَيْنِي عَلَى الصِّرَاطِ وَ أَنَا قَائِمٌ أَقُولُ رَبِّ سَلِّمْ أُمَّتِي قَالَتْ فَإِنْ لَمْ أَلْقَكَ هُنَاكَ قَالَ الْقَيْنِي وَ أَنَا عِنْدَ الْمِيزَانِ أَقُولُ رَبِّ سَلِّمْ أُمَّتِي قَالَتْ فَإِنْ لَمْ أَلْقَكَ هُنَاكَ قَالَ الْقَيْنِي عَلَى [عِنْدَ] شَفِيرِ جَهَنَّمَ أَمْنَعُ شَرَرَهَا وَ لَهَبَهَا عَنْ أُمَّتِي فَاسْتَبْشَرَتْ فَاطِمَةُ بِذَاكَ.» «صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهَا وَ عَلَى أَبِيهَا وَ بَعْلِهَا وَ بَنِيهَا» (امالی شیخ صدوق، مجلس چهل و ششم، حدیث 12؛ ص 276)

این استاد حوزه علمیه اظهار داشت: این روایت برای کسانی که «اسلام رحمانی» را ترویج می کنند و می گویند خدا که تا این حد عصبانی نیست و خشن نیست! اینگونه روایت برای پاسخ به آنها بسیار مناسب است؛ از این جهت که انذار و عذاب جهنم تا آن حد جدی است که شخصیتی مانند حضرت زهرا سلام الله علیها نسبت به آن مواقف قیامت، دغدغه داشته اند و وقتی می شنوند رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند من آنجا هستم و شفاعت می کنم، آن موقع است که حضرت زهرا خوشحال می شوند و خیالشان راحت می شود. متن روایت هم نشان می دهد رسیدن به آن شفاعت هم سختی دارد و اینگونه نیست که هر کس از راه رسید و گفت من از امت پیامبر هستم، شامل شفاعت بشود؛ بلکه چندین مرحله دارد. البته برخی در همان مراتب ابتدایی شامل شفاعت پیامبر می شوند و برخی باید مراتبی را طی کنند و حتی تا دم آتش جهنم می روند و تازه آنجاست که پیامبر آنها را نجات می دهد. البته این امر از قدرت شفاعت پیامبر چیزی را کم نمی کند؛ و این برمی گردد به همان «لواء الحمد». کسی که خودش را به «لواء الحمد» نزدیک کرده و رسانده، کسی که به مقام محمود در این دنیا رسیده، کسی که در این دنیا اهل تهجد شبانه بوده، کسی که اهل نماز شب بوده، «یبعثک ربّک مقاما محمودا» به آن مقام رسیده، همان اول، شفاعت حضرت شامل حالش می شود؛ آن کس که شاملش نشد، باید مواقفی را طی کند و در ترس و لرز قرار بگیرد، به خاطر کم کاری هایش، تنبیه های کوچک و بزرگ بشود، تا آخر کار شامل شفاعت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بشود.

وی در ادامه بیان کرد: در سوره مبارکه اعراف می خوانیم: «وَ بَيْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلاًّ بِسيماهُمْ وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوها وَ هُمْ يَطْمَعُون‏» (الأعراف:  46). در یکی از روایات ذیل این آیه شریفه آمده است: «1- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ الْهِلْقَامِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ‏ قَالَ نَحْنُ أُولَئِكَ الرِّجَالُ الْأَئِمَّةُ مِنَّا يَعْرِفُونَ مَنْ يَدْخُلُ النَّارَ وَ مَنْ‏ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ كَمَا تُعْرَفُونَ فِي قَبَائِلِكُمْ الرَّجُلُ مِنْكُمْ يَعْرِفُ مَنْ فِيهَا مِنْ صَالِحٍ أَوْ طَالِحٍ.» (بصائر الدرجات في فضائل آل محمد صلى الله عليهم، ج ‏1، ص: 495)