استاد احمد فربهی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «نگاهی توحیدی به زندگی خانوادگی» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی  و درس خارج حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو اظهار داشت: در روایت داریم: «4115 اذا اراد اللّه بعبد خيرا الهمه القناعة و اصلح‏ له‏ زوجه‏» هرگاه اراده كند خدا به بنده خيرى را در دل او مى ‏اندازد، قناعت را و به صلاح مى ‏آورد از براى او جفت او را. (آقا جمال خوانسارى، محمد بن حسين، شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم و درر الكلم - تهران، چاپ: چهارم، 1366 ش؛ ج‏ 3؛ ص  167) شاید مقصود از «زوج»، اعمّ از مذکر و مؤنث به کار رفته باشد؛ مخصوصا اینکه می فرماید: «زوجه» و نفرمود «زوجته»

استاد احمد فربهی افزود: به نظر می رسد این روایات، زمینه های رفتار و شخصیت خوب را بیان می کند. اگر کسی همسر خوب داشته باشد، زمینه مناسبی برای سرنوشت خوب و سعادت خوب و برای شخصیت خوب پیدا می کند. از این رو اصلاح زوج، یکی از زمینه های رسیدن به خیر است.

وی در ادامه بیان کرد: زوج یکی از نعمت های الهی به حساب می آید و اصولا تفکر توحیدی ما هم اینچنین است که همه افعال خود را به خدای متعال نسبت می دهیم؛ ولو اعمال اختیاری باشد؛ و نگاه ما طولی است. شریعت مقدس نیز مدام تذکر می دهد که همینگونه نگاه داشته باشیم؛ و اصولا یکی از نکات تربیتی که شریعت مقدس به ما گفته، آن است که اینگونه به مسأله نگاه کنیم. به عنوان نمونه در قرآن کریم، می فرماید: «انّ الشیطان لکم عدوّ» در دنباله اش دارد: «فاتخذوه عدوّا» وقتی کسی بگوید همه چیز به دست خداست، اگرچه این کلام درست است؛ اما لازم است همینگونه به پدیده ها هم نگاه کند؛ یعنی وقتی می خواهیم نگاه کنیم، بگوییم این ماژیک سببیت دارد؛ اما اعتماد من به سببیت خدا بیشتر از اعتماد من به سببیت ماژیک است. چون او هست که این سبب را سبب کرده است و او هست که سببیت را از ماژیک بردارد. و من به اذن الهی می نویسم و حرف می زنم و کار انجام می دهم. پس اینگونه ببینیم که شیطان دشمن است و او را به چشم دشمن هم باید ببینیم.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: همیشه احساس کنیم دشمنی در کمین نشسته و دنبال فرصتی می گردد و می خواهد ما را به بدترین غایت ها برساند. مانند نفس؛ که باید آن را دشمن ببینیم. در روایتی علوی سلام الله علیه آمده است: «3485 انّ‏ هذه‏ النّفوس‏ طلعة ان تطيعوها تنزع بكم الى شرّ غاية» (شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم و درر الكلم؛ ج ‏2؛ ص 519) «طُلعت» یعنی «کثیرة التطلع» یعنی زیاد سرکشی می کند تا چیزی پیدا کند برای لذت بردن. اگر از نفس اطاعت کنیم، ما را به بدترین غایت ها می رساند. باید همین گونه به نفس نگاه کرد. که اگر آن را اطاعت کنیم، ما را به بدترین سرنوشت ها می رساند.

وی افزود: اینگونه نگاه کردن، نکته مهمی است. خدای متعال است که کارها را انجام می دهد و کارها را اصلاح می کند. اما همان طور که انسان را مکلف کرده است، به انسان اذن داده شده است و خداست که امداد می کند و خداست که افاضه کرده است و خداست که قدرت داده است. نقش روایتی که در ابتدای کلام بیان شده، در فضای تربیتی آن است که هر چقدر بتوانیم همسر را اصلاح کنیم، در کلّیت زندگی ما اثر می گذارد. اگر در رفتارش عیبی وجود دارد و آن را اصلاح کنیم، آن نیست که تنها یک رفتار را اصلاح کرده باشیم؛ بلکه یک زندگی اصلاح می شود و حتی سرنوشت خود ماه رقم می خورد و حتی فرزندان از لحاظ تربیتی تغییر پیدا می کنند. از این رو «اذا اراد اللّه بعبد خيرا الهمه القناعة و اصلح‏ له‏ زوجه‏» ان شاء الله خدای متعال به ما معرفت نسبت به شریعت خودش و التزام نسبت به دستورات خودش را عطا بفرماید.