استاد سید جواد حسینی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اشترکات امام حسین وامام رضا (ع) در پاداش توسل وزیارت» پرداخت.
/270/260/20/
این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از برنامه های بسیار سازنده و پر فضیلت، زیارت معصومان (ع) در دوران حیات آنها، و زیارت قبورشان بعد از رحلت و شهادت آنان است، خصوصاً اگر این زیارات از سر عشق، محبت و آگاهی باشد، نه شهرت، تفریح و ریاکاری، آثار گراسنگ، شگرف، گسترده و عظیمی دارد؛ از جمله باعث شناخت بیشتر مقام پیشوایان بزرگ اسلامی می شود و افزایش عشق و محبت بیشتر آنها را ـ که پاداش رسالت پیامبر (ص) است ـ در پی خواهد داشت.
استاد حسینی در ادامه بیان کرد: زیارت معصومان (ع) زمینة کمال خواهی و فضیلت طلبی بیشتر را در انسان فراهم می سازد و عامل رشد فضائل و کرامت های انسانی می شود. همچنین باعث زنده نگهداشتن نام امامان (ع) و در نتیجه، زنده نگه داشتن دین می گردد؛ چرا که گفتار، رفتار و سیرة معصومان (ع) برگرفته از قرآن و اسلام است و در واقع آنها مفسّران دین به شمار می روند.
وی افزود: این زیارات موجب تحول روحی و معنوی عظیمی در انسان می شود و ما را با عمق جان و رفتار معصومین (ع) آشنا می سازد و یک دوره تاریخ مجسّم اسلام برای انسان ترسیم می شود و انسان را با چهارده قرن جلوتر پیوند داده، در درون انسان همرنگی و الهام بخشی ایجاد می کند. همچنین زیارت به انسان شخصیت تازه داده، کرامت انسانی او را مجدّدا احیا می کند و با عقده گشائی از درون و نور دهی به قلب او به وی امید تازه بخشیده، برای یک حرکت جدید، انرژی تازه و تحرّک می بخشد. افزون بر آن، آثار گرانبها و ثواب های فراوان اخروی و ریزش گناهان بر ایشان مترتب است. در آثار معنوی زیارات غالب زیارت ها تشابهاتی با هم دارند؛ ولی گاه تشابه پاداشی برخی امامان با برخی دیگر بسیار نزدیک است, ازجمله پاداش زیارت حضرت اباعبد الله الحسین (ع) با پاداش زیازت حضرت رضا (ع) که اشتراک متعددی دارند.
1. زیارت هر دو امام به منزله زیارت خداوند در عرش:
استاد سید جواد حسینی خاطرنشان کرد: امام صادق (ع) درباره زیارت امام حسین (ع) می فرمایند: کسى که قبر حسین (ع) را زیارت کند، مانند کسى است که خدا را در عرش او زیارت نموده است. «مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (کامل الزیارات , ابن قولويه، جعفر بن محمد,نجف دارالمرتضویه ,1356ش,اول,,ص 7)
وی افزود: امام کاظم (ع) درباره زیارت امام رضا (ع) می فرمایند: کسی که زیارت کند او را و یک شب در جوار مرقدش بیتوته کند، مانند کسی است که خدا را در عرش زیارت کرده است. «مَنْ زَارَهُ وَ بَاتَ عِنْدَهُ لَيْلَةً كَانَ كَمَنْ زَارَ اَللَّهَ فِي عَرْشِهِ» (اصول کافی ,محمدبن یعقوب کلینی,محقق غفاری,تهران,دار الا سلامیه,1407ق,اول, ج 4, ص 585)
2. هر دو امام تعبیر به پاره تن حضرت رسول الله (ص) شده اند
این استاد حوزه علمیه قم اظهار داشت: نقل است که امّ الفضل دختر حارث یکی از همسران رسول الله (ص) نزد رسول خدا آمد و گفت: اي رسول خدا! من در شب گذشته خواب ناخوشايندی ديدم.
حضرت فرمودند: چه ديده ای؟
عرض کرد: خيلی سخت است.
حضرت فرمودند: آن چيست؟
امّ الفضل عرضه داشت: ديدم پاره ای از بدن مبارک شما جدا شد و در دامانم قرار گرفت.«رَأَيْتُ كَأَنَّ قِطْعَةً مِنْ جَسَدِكَ قُطِعَتْ فَوُضِعَتْ فِي حَجْرِي»
حضرت فرمودند: خواب خوبی ديده ای! ان شاء الله دخترم فاطمه پسری به دنيا می آورد که در دامان تو جاي می گيرد و تو از او پرورش و نگهداری می کنی. (كشف الغمة في معرفة الأئمة,اربلى، على , مصحح: رسولى محلاتى، سيد هاشمبنى هاشمىتبريز1381 ق, ج 2 ص 7)
رسول الله (ص) درباره امام رضا (ع) می فرمایند : به زودی پاره ی تن من در سر زمين خراسان دفن می شود. «سَتُدْفَنُ بَضْعَةُ مِنِّي بِأَرْضِ خُرَاسَان» (من لا يحضره الفقيه, ابن بابويه، محمد بن على,مصحح: غفارى، على اكبر: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم,قم1413 ق - ج 2 ص 585)
3. وجوب بهشت برای زیارت هردو:
استاد حسینی خاطرنشان کرد: درباره امام حسین (ع) رسول خدا (ص) فرمود: هر کس حسین (ع) را بعد از مرگ [و شهادتش] زیارت کند، بهشت برای او [واجب] است.«مَنْ زَارَ الْحَسَیْنَ (ع) بَعْدَ مَوْتِهِ فَلَهُ الْجَنَّةُ» (بحارالانوار، علامه مجلسی،بیروت مؤسسه الوفا,1403ق,دوم, ج 28، ص 60، ح 23.)
وی افزود: خود امام حسین (ع) فرمود: کسی که مرا بعد از مرگم [شهادتم] زیارت کند، او را در روز قیامت زیارت می کنم، و [حتی] اگر در میان آتش باشد، قطعاً او را نجات می دهم [و وارد بهشت می کنم].» «مَنْ زَارَنِی بَعْدَ مَوْتِی زَرتهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ، وَ لَوْ لَمْ یَکُنْ اِلَّا فِی النَّارِ لَاَخْرَجْتُه» (فضل زیارة الحسین (ع)، محمد بن علی علوی شجری، ص 40، ح 12.)
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امام صادق (ع) فرمود: به راستی برای زائران حسین بن علی (ع) در روز قیامت فضیلتی بر مردم است. عرض کردم: فضیلت آنها چیست؟ فرمود: در حالیکه مردم در حساب به سر می برند، چهل سال قبل از آنها وارد بهشت می شوند. «إِنَّ لِزُوَّارِ الْحُسَینِ بْنِ عَلِی (ع) یوْمَ الْقِیامَةِ- فَضْلًا عَلَى النَّاسِ قُلْتُ وَ مَا فَضْلُهُمْ قَالَ یدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَبْلَ النَّاسِ بِأَرْبَعِینَ عَاماً وَ سَائِرُ النَّاسِ فِی الْحِسَابِ» (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 425، باب 37، ح40؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 101، ص 26، ح30.)
وی خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم (ص) درباره حضرت رضا (ع) فرمود: به زودی پاره ای از تن من در خراسان دفن می شود، مؤمنی او را زیارت نمی کند، مگر آنکه بهشت برای او واجب و بدنش بر آتش حرام می شود. «سَتُدْفَنُ بَضْعَةٌ مِنِّی بِخُرَاسَانَ لَا یزُورُهَا مُؤْمِنٌ إِلَّا أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ الْجَنَّةَ وَ حَرَّمَ جَسَدَهُ عَلَى النَّار» (بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 31، ح 1؛ وسائل الشیعه، شیخ حرّ عاملی، ج 14، ص 555، باب 82، ح 2؛ الفقیه، شیخ صدوقرحمهالله، ج 2، ص 585، ح 3192.)
استاد حسینی افزود: گاه این پرسش به ذهن می آید که چگونه یک زیارت باعث بهشت رفتن می شود؟ آیا ممکن است شخصی سراپا گناه با یک زیارت بهشتی شود؟ در پاسخ باید گفت زیارت امامان از جمله امام حسین (ع) وامام هشتم(ع) مقتضی وسبب بهشت رفتن است واین سبب آنگاه باعث بهشت رفتن میشود که زائر شرایط را دارا باشد، از جمله اینکه عارف به حق امام باشد.
وی اظهار داشت: «حمزۀ بن حمران» میگوید: امام صادق (ع) فرمود: نوۀ من در خراسان کشته میشود: «مَنْ زَارَهُ إِلَیهَا عَارِفاً بِحَقِّهِ أَخَذْتُهُ بِیدِی یوْمَ الْقِیامَةِ وَ أَدْخَلْتُهُ الْجَنَّةَ وَ إِنْ کَانَ مِنْ أَهْلِ الْکَبَائِرِ؛ هر کس او را در آن شهر از سر شناخت نسبت بهحقش زیارت کند، من دست او را در روز قیامت گرفته، وارد بهشت میکنم، هر چند اهل گناهان کبیره باشد.»راوی عرضکرد: فدایت بشوم! شناخت حق او چیست؟ فرمود: بداند او امامی است که اطاعتش واجب و غریب و شهید است، هر کس «عارفاً بحقّه» او را زیارت کند، خداوند پاداش هفتاد شهید حقیقی از شهدایی که همراه پیامبر (ص) شهید شدهاند، به او می دهد. «یعْلَمُ أَنَّهُ إِمَامٌ مُفْتَرَضُ الطَّاعَةِ غَرِیبٌ شَهِیدٌ مَنْ زَارَهُ عَارِفاً بِحَقِّهِ أَعْطَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَجْرَ سَبْعِینَ شَهِیداً مِمَّنِ اسْتُشْهِدَ بَینَ یدَی رَسُولِ اللَّهِ (ص) عَلَى حَقِیقَةٍ» (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ، نشر آل البیت، قم، چاپ اول، 1409ق. ج 14، ص 554، ح 10؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص35، ح 17 و 18.)
4. پاداش حج و عمره برای زیارت هر دو:
استاد حسینی گفت: پاداش حج و عمره درزیارت امام حسین (ع) بیش از دیگران آمده است، از یک حج و عمره گرفته تا صد و گاهی هزار حج و عمره. اشاره شد که این ثواب ها به درجۀ خلوص، و همینطور معرفت و نگهداری خلوص بستگی دارد.از امام صادق (ع) نقل شده است که روزی امام حسین (ع) در دامن پیامبر (ص) بود و حضرت با او بازی می کرد و او را می خواباند. عائشه عرض کرد: ای رسول خدا! از این کودک خیلی خوشت میآید! پیامبر فرمود: وای بر تو! وای بر تو! چگونه دوست نداشته باشم و از او خوشم نیاید، در حالی که او میوۀ دلم و روشنی چشمم است؛ امّا امّت من در آینده او را می کشند.
«فَمَنْ زَارَهُ بَعْدَ وَفَاتِهِ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ حِجَّةً مِنْ حِجَجِی قَالَتْ یا رَسُولَ اللَّهِ حِجَّةً مِنْ حِجَجِکَ قَالَ نَعَمْ حِجَّتَینِ مِنْ حِجَجِی قَالَتْ یا رَسُولَ اللَّهِ حِجَّتَینِ مِنْ حِجَجِکَ قَالَ نَعَمْ وَ أَرْبَعَةً قَالَ فَلَمْ تَزَلْ تزاده [تُرَادُّهُ] وَ یزِیدُ وَ یضْعِفُ حَتَّى بَلَغَ تِسْعِینَ حِجَّةً مِنْ حِجَجِ رَسُولِ اللَّهِ (ص) بِأَعْمَارِهَا» (وسائل الشیعه، حر عاملی، ج 14، ص 45، باب 45؛ کاملالزیارات، ابن قولویه، ص 68، باب 22، ح 1؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 101، ص 35، ح 42 و ح 43.) پس کسی که او را بعد از وفاتش زیارت کند، خداوند برای او [پاداش] یک حج از حجهای من را مینویسد. عائشه [با تعجب پرسید]: یک حج از حج های شما؟ حضرت فرمود: بله، دو حج. عرضکرد: دو حج از حجهای شما؟ فرمود: بله، و چهار [حج]، امام صادق (ع) فرمود: مرتب عائشه تعجب میکرد و پیامبر [تعداد حجها را] کم و زیاد میکرد تا به هفتاد حج از حج های رسول خدا (ص) همراه با عمرههایش رسید»
وی افزود: پیامبر اکرم (ص) فرمود: هر کسی او رازیارت کند، در حالی که آگاه به حقش است، خداوند ثواب هزار حج و عمره برای او می نویسد.»«مَنْ زَارَهُ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ ثَوَابَ أَلْفِ حَجَّةٍ وَ أَلْفِ عُمْرَة» (وسائل الشیعه، حر عاملی، ج 14، ص 452، باب 45، ح 16؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ص 285، ح 107)
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امام هشتم (ع) درباره زیارت خودش می فرماید: «أَلَا فَمَنْ زَارَنِی فِی غُرْبَتِی کَتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ أَجْرَ مِائَةِ أَلْفِ شَهِیدٍ وَ مِائَةِ أَلْفِ صِدِّیقٍ وَ مِائَةِ أَلْفِ حَاجٍّ وَ مُعْتَمِرٍ وَ مِائَةِ أَلْفِ مُجَاهِدٍ وَ حُشِرَ فِی زُمْرَتِنَا وَ جُعِلَ فِی الدَّرَجَاتِ الْعُلَى مِنَ الْجَنَّةِ رَفِیقَنَا» آگاه باشید! کسی که مرا در حال غربتم زیارت کند، خداوند برای او پاداش صد هزار شهید، صد هزار صدّیق، صد هزار حجگذار و عمرهگذار مینویسد و در صف ما محشور خواهد شد و در درجات بالای بهشت، رفیق ما خواهد بود. (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 568؛ الفقیه، شیخ صدوق، ج 2، ص 585، ح 3194؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 32، ح 2)
وی گفت: حسن بن علی بن فضال» از امام علی بن موسی الرضا' نقل کرده است که آن حضرت فرمود: در خراسان سرزمینی است که در آینده محل رفت و آمد ملائکه میشود، همیشه گروهی از آسمان فرود آمده، تا روز قیامت گروهی به آسمان صعود می کنند.
گفته شد: ای پسر رسول خدا (ع) آن کدام بقعه است؟ فرمود: «هِی بِأَرْضِ طُوسَ- وَ هِی وَ اللَّهِ رَوْضَةٌ مِنْ رِیاضِ الْجَنَّةِ- مَنْ زَارَنِی فِی تِلْکَ الْبُقْعَةِ کَانَ کَمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ (ص)- وَ کَتَبَ اللَّهُ تَعَالَى لَهُ ثَوَابَ أَلْفِ حَجَّةٍ مَبْرُورَةٍ وَ أَلْفِ عُمْرَةٍ مَقْبُولَةٍ وَ کُنْتُ أَنَا وَ آبَائِی شُفَعَاءَهُ یوْمَ الْقِیامَةِ» آن بقعه زمین طوس است. بهخدا آن زمین باغی از باغهای بهشت است. کسی که مرا در این بقعه زیارت کند، گویا رسول خدا (ص) را زیارت کرده است و خداوند ثواب هزار حج و عمرۀ قبول شده برای او می نویسد و من و پدرانم روز قیامت او را شفاعت می کنیم. (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 567، ح 4؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 31، ح 2؛ الفقیه، شیخ صدوق، ج 2، ص 585، ح 3195)
5. برآورده شدن حاجات:
استاد حسینی خاطرنشان کرد: در باره زیارت امام حسین (ع) امام باقر و صادق (ع) فرمودند: «إِنَّ اللَّهَ عَوَّضَ الْحُسَینَ (ع) مِنْ قَتْلِهِ أَنَّ الْإِمَامَةَ مِنْ ذُرِّیتِهِ وَ الشِّفَاءَ فِی تُرْبَتِهِ وَ إِجَابَةَ الدُّعَاءِ عِنْدَ قَبْرِهِ وَ لَا تُعَدُّ أَیامُ زَائِرِیهِ جَائِیاً وَ رَاجِعاً مِنْ عُمُرِهِ» بهراستی خدای بلند مرتبه عوض شهادت امام حسین (ع) را، [چند امر] قرار داده است: امامت در نسلش، شفا یافتن در خاک قبرش، اجابت دعا در نزد مرقدش، و [اینکه] ایام رفت و برگشت زائرینش از عمر زائر محسوب نمیشود. (وسائلالشیعه، حر عاملی، ج 14، ص 423، باب 37، ح 34؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 44، ص221، ح 1.)
وی افزود: امام صادق (ع) فرمود: «مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَینِ (ع) لِلَّهِ وَ فِی اللَّهِ أَعْتَقَهُ مِنَ النَّارِ وَ آمَنَهُ یوْمَ الْفَزَعِ الْأَکْبَرِ وَ لَمْ یسْأَلِ اللَّهَ حَاجَةً مِنْ حَوَائِجِ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاه» کسی که قبر حسین (ع) را برای خدا و در راه خدا زیارت کند، خداوند او را از آتش نجات داده و از ترس روز بزرگ [قیامت] امنیت میبخشد و حاجتی از حاجتهای دنیا و آخرت درخواست نمیکند؛ مگر اینکه خداوند برآورده می سازد. (بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 101، ص 20، ح 9؛ وسائلالشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 499، باب 64، ح 10.)
وی گفت: درباره زیارت امام هشتم (ع) خود حضرت فرمود: «مَن شَدَّ رَحَلَهُ الی زیارتی ، استجیبَ دُعاؤُهُ... وَ کُنتُ انا و آبائی شَفَعاءَهُ یَوم القیامه» کسی که برای زیارت من کمر مسافرت ببندد، دعایش مستجاب میشود... و من و پدرانم او را در روز قیامت شفاعت می کنیم. (بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 44، ح 51)
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: «حسن بن علی بن فضال» از امام علی بن موسی الرضا' نقل کرده است که آن حضرت فرمود: در خراسان سرزمینی است که در آینده محل رفت و آمد ملائکه میشود، همیشه گروهی از آسمان فرود آمده، تا روز قیامت گروهی به آسمان صعود میکنند.
گفته شد: ای پسر رسول خدا (ص) آن کدام بقعه است؟
فرمود: آن بقعه زمین طوس است. به خدا آن زمین باغی از باغ های بهشت است. کسی که مرا در این بقعه زیارت کند، گویا رسول خدا (ص) را زیارت کرده است و خداوند ثواب هزار حج و عمرۀ قبول شده برای او می نویسد و من و پدرانم روز قیامت او را شفاعت می کنیم.»
«هِی بِأَرْضِ طُوسَ- وَ هِی وَ اللَّهِ رَوْضَةٌ مِنْ رِیاضِ الْجَنَّةِ- مَنْ زَارَنِی فِی تِلْکَ الْبُقْعَةِ کَانَ کَمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ (ص) وَ کَتَبَ اللَّهُ تَعَالَى لَهُ ثَوَابَ أَلْفِ حَجَّةٍ مَبْرُورَةٍ وَ أَلْفِ عُمْرَةٍ مَقْبُولَةٍ وَ کُنْتُ أَنَا وَ آبَائِی شُفَعَاءَهُ یوْمَ الْقِیامَةِ» (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 567، ح 4؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 31، ح 2؛ الفقیه، شیخ صدوق، ج 2، ص 585، ح 3195.)
وی افزود: یاسر خادم می گوید: امام هشتم، علی بن موسی الرضا (ع) فرمود: «لَا تُشَدُّ الرِّحَالُ إِلَى شَیءٍ مِنَ الْقُبُورِ إِلَّا إِلَى قُبُورِنَا أَلَا وَ إِنِّی مَقْتُولٌ بِالسَّمِّ ظُلْماً وَ مَدْفُونٌ فِی مَوْضِعِ غُرْبَةٍ فَمَنْ شَدَّ رَحْلَهُ إِلَى زِیارَتِی اسْتُجِیبَ دُعَاؤُهُ وَ غُفِرَ لَهُ ذُنُوبُهُ» مسافرت کردن برای زیارت قبور روا نیست، جز قبور ما. بیدار باشید که من با سمّ از روی ظلم کشته میشوم و در محل غریبی دفن میگردم، پس کسی که برای زیارت من کمر سفر ببندد، دعایش مستجاب و گناهانش بخشیده میشود.» (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 562؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 36، ح21)
7. اجر شهید برای زیارت هر دو:
استاد سید جواد حسینی خاطرنشان کرد: در باره زیارت امام حسین (ع) می خوانیم: «مَن زارَ قَبرَ الحُسَین (ع) – و هُوَ مَغمومٌ – اَذهبَ الله غمّهُ، ....و کُتِبَ لک ثَوابُ شهیدٍ فی سبیل الله اُهریقَ دَمُهُ فَاِیّاکَ اَن تفوتک زِیارَتُه» کسی که قبر حسین (ع) را [در حالی که غمگین است] زیارت کند، خداوند غم او را برطرف می کند و کسی که او رازیارت کند [در حالی که فقیر است]، خداوند فقر او را برطرف میکند و کسی که بیماری داشته باشد و از خداوند بخواهد که آن را [شفا دهد و] برطرف کند، خداوند آن را برطرف میکند و دعایش مستجاب میشود و غم و غصّهاش زدوده میگردد، پس مبادا زیارتش را ترک کنی؛ زیرا هر گاه به زیارت او روی، برای تو در هر قدمی ده حسنه نوشته میشود و ده گناه محو میگردد و ثواب شهیدی که در راه خدا خونش ریخته شده، نوشته میشود، پس [مواظب باش] مبادا زیارت حسین (ع) را از دست دهی.» (فضل زیارة الحسین، همان، ص 64، ح 46)
درباره امام رضا (ع)
از امام هفتم، موسی بن جعفر (ع) نقل شده است که: روزی فرزندش [علی] در حالی که تازه جوانی بود بر او گذر کرد و حضرت در جمع فرزندان خود نشسته بود، فرمود: «إِنَّ ابْنِی هَذَا یمُوتُ فِی أَرْضِ غُرْبَةٍ فَمَنْ زَارَهُ مُسَلِّماً لِأَمْرِهِ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ کَشُهَدَاءِ بَدْر» بهراستی این پسرم در سرزمین غربت از دنیا میرود، پس هر کسی او رازیارت کند، در حالی که تسلیم امامت او و آگاه به حق اوست، در نزد خدا اجر شهدای بدر را دارد. (کاملالزیارات، ابن قولویه، ج5، ص 304؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 41، ح 43؛ مستدرک الوسائل، میرزای نوری، ج 10، ص 356، ح 4.)
8. بخشیده شدن گناهان دوری از گناه:
استاد سید جواد حسینی خاطرنشان کرد: درباره امام حسین (ع) آمده است: «مَنْ أَتَى قَبْرَ الْحُسَینِ (ع) عَارِفاً بِحَقِّهِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ مَا تَأَخَّر» هر کس به زیارت قبر حسین (ع) برود، در حالی که به حق او آگاه است، گناه گذشته و آیندۀ او بخشیده میشود.» (الکامل، ابن اثیر، ص 139، باب 54، ح 1؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج101، ص 22، ح 5 – 14؛ مستدرک الوسائل، میرزای نوری، ج 10، ص 236، ح 6)
وی افزود: امام صادق (ع) فرمود: کسی که او را برای خدا زیارت کند، مانند روزی که از مادر متولد شده است، خدا او را از گناهانش پاک می کند، و ملائکه او را در مسیرزیارت همراهی میکنند، روی سر او بال میگشایند و بال های خود را سایهاش قرار میدهند تا نزد اهلش برگردد و برای او از پروردگارش طلب مغفرت میکنند و رحمت از گونههای آسمان او را می پوشاند و ملائکه صدایش می زنند: پاک شدی و پاک است کسی که زیارتش کردی. و در میان خانوادهاش [نیز] حفظ می شود. «مَنْ زَارَهُ یرِیدُ بِهِ وَجْهَ ا للَّهِ أَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْ ذُنُوبِهِ کَمَوْلُودٍ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ وَ شَیعَتْهُ الْمَلَائِکَةُ فِی مَسِیرِهِ فَرَفْرَفَتْ عَلَى رَأْسِهِ قَدْ صَفُّوا بِأَجْنِحَتِهِمْ عَلَیهِ حَتَّى یرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَ سَأَلَتِ الْمَلَائِکَةُ الْمَغْفِرَةَ لَهُ مِنْ رَبِّهِ وَ غَشِیتْهُ الرَّحْمَةُ مِنْ أَعْنَانِ السَّمَاءِ وَ نَادَتْهُ الْمَلَائِکَةُ طِبْتَ وَ طَابَ مَنْ زُرْتَ وَ حُفِظَ فِی أَهْلِه» (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، نشر آل البیت، قم، چاپ اول، 1409 ق. ج 14، ص 98، باب 64، ح 9؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 101، ص 19، ح 5)
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امام باقر(ع) فرمود: کسی که قبر شهدای آل محمد (ص) رازیارت کند و با این زیارت خدا و تقرب به نبی را قصد کرده باشد، از گناهانش همچون روزی که از مادر متولد شده است، خارج می شود. «فَمَنْ زَارَ قَبْرَ شُهَدَاءِ آلِ مُحَمَّدٍ (ع) یرِیدُ اللَّهَ بِذَلِکَ وَ صِلَةَ نَبِیهِ خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ کَیوْمٍ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ» (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 331، باب 2، ح 22؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 101، ص 2، ح 10)
وی افزود: درباره زیارت امام رضا (ع),حضرت علی (ع) از رسول خدا (ص) نقل کرده است که آن حضرت (ع) فرمود: به زودی پاره تن من در سرزمین خراسان دفن می شود، هیچ غمگینی او رازیارت نمیکند جز آنکه غمش برطرف میشود، و گناهکاری او رازیارت نمیکند جز آنکه خداوند گناهان او را میبخشد.» «سَتُدْفَنُ بَضْعَةٌ مِنِّی بِخُرَاسَانَ، مَا زَارَهَا مَکْرُوبٌ إِلَّا نَفَّسَ اللَّهُ کَرْبَهُ وَ لَا مُذْنِبٌ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذُنُوبَه» (وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 553؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 33، ح 10)
افتراق دوزیارت:
با همه اشتراکاتی که زیارت هر دو امام بزرگوار دارند؛ گاهی فرق هایی دارند که به نمونه هایی اشاره می کنیم.
الف) مختصات امام حسین(ع).
1. افزایش رزق و روزی:
امام باقر (ع) فرمود: حسین (ع) صاحب [و شهید] کربلا است،... بر خدای عزیز و جلیل حق است که غصهداری و... به زیارت او نیاید جز آنکه خدا مشکلش را برطرف و خواستهاش را اجابت میکند و گناهانش را می پوشاند و عمرش را طولانی میکند و رزقش را افزایش می دهد. «إِنَّ الْحُسَینَ صَاحِبَ کَرْبَلَاءَ... وَ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ لَا یأْتِیهُ لَهْفَانٌ... إِلَّا نَفَّسَ اللَّهُ کُرْبَتَهُ وَ أَعْطَاهُ مَسْأَلَتَهُ وَ غَفَرَ ذُنُوبَهُ [ذَنْبَهُ] وَ مَدَّ فِی عُمُرِهِ وَ بَسَطَ فِی رِزْقِهِ» (بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 101، ص 46، ح 5؛ کاملالزیارات، ابن قولویه، ص 168، باب 69، ح5؛ مستدرک الوسائل، میرزای نوری، مستدرک الوسائل، مؤسسۀ آل البیت، چاپ اول، 1407 ق. ج 10، ص 239، ح 17)
و نیز امام باقر (ع) فرمود: شیعیان مرا برای رفتن به زیارت حسین (ع) امر کنید؛ زیرا رفتن به زیارت او رزق را افزایش و عمر را طولانی میکند، و بلاها را از انسان دور می سازد. «مُرُوا شِیعَتَنَا بِزِیارَةِ قَبْرِ الْحُسَینِ (ع) فَإِنَّ إِتْیانَهُ یزِیدُ فِی الرِّزْقِ وَ یمُدُّ فِی الْعُمُرِ وَ یدْفَعُ مَدَافِعَ السَّوْء» (کاملالزیارات، ابن قولویه، ص 15، ب 61، ح 1؛ تهذیب الاحکام، شیخ طوسی، ج 6، ص 42، ح 1؛ وسائل الشیعه، حر عاملی، ص 413، باب 37، ح 8؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 101، ص 3، ح 8 و 12)
2. دعا و استغفار ملائکه و نجات از سختی قیامت:
استاد سید جواد حسینی خاطرنشان کرد: از رسول خدا (ص) از جبرئیل در ضمن حدیثی نقل شده است که فرمود: از هر آسمانی صد هزار ملک شبانه روز قبر حسین (ع) را در برگرفته اند و طواف میکنند و بر او درود میفرستند و تسبیح خدا را می گویند: و برای کسی که او رازیارت کند از خدا طلب استغفار میکنند و نام های آنان را که از امت تو برای تقرّب به خدا و تو (پیامبر (ص) به زیارت او آمدهاند، و [همچنین] نام پدران، فامیل، و شهرهایشان را مینویسند و چهرۀ آنان را با علامت نور عرش خدا با این جمله علامتگذاری میکنند: این زائر قبر بهترین شهدا و پسر بهترین انبیا است. وقتی روز قیامت برپا شود، از اثر این نور، نوری از صورت آنان ساطع میشود که چشمها از شدت آن نور پوشیده میشوند و نشانه آنهاست و به سبب آن شناخته می شوند.
گویا می بینیم که تو یا محمد، بین من و میکائیل! هستی، و علی (ع) پیشاپیش ما میباشد و همراه ما تعداد بیشماری ملائکه است، و ما در میان خلائق از طریق آن نشانه نورانی که در چهرۀ اوست، او را مییابیم، تا آنجا که خدا زائران قبرش را از ترس و سختی های روز قیامت نجات دهد. این حکم خدا و عطای او برای زئران قبر توای محمد (ص)! یا قبر برادرت علی (ع) یا قبر دو سبط تو [حسن و حسین (ع)] است که جز برای خدای عز وجل زیارت نکرده اند.»
«وَ یسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ لِمَنْ زَارَهُ وَ یکْتُبُونَ أَسْمَاءَ مَنْ یأْتِیهِ زَائِراً مِنْ أُمَّتِکَ مُتَقَرِّباً إِلَى اللَّهِ تَعَالَى وَ إِلَیکَ بِذَلِکَ وَ أَسْمَاءَ آبَائِهِمْ وَ عَشَائِرِهِمْ وَ بُلْدَانِهِمْ وَ یوسِمُونَ فِی وُجُوهِهِمْ بِمِیسَمِ نُورِ عَرْشِ اللَّهِ هَذَا زَائِرُ قَبْرِ خَیرِ الشُّهَدَاءِ وَ ابْنِ خَیرِ الْأَنْبِیاءِ فَإِذَا کَانَ یوْمُ الْقِیامَةِ سَطَعَ فِی وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ ذَلِکَ الْمِیسَمِ نُورٌ تُغْشَى مِنْهُ الْأَبْصَارُ- یدُلُّ عَلَیهِمْ وَ یعْرَفُونَ بِهِ
وَ کَأَنِّی بِکَ یا مُحَمَّدُ بَینِی وَ بَینَ مِیکَائِیلَ وَ عَلِی أَمَامَنَا وَ مَعَنَا مِنْ مَلَائِکَةِ اللَّهِ مَا لَا یحْصَى عَدَدُهُمْ وَ نَحْنُ نَلْتَقِطُ مِنْ ذَلِکَ الْمِیسَمِ فِی وَجْهِهِ مِنْ بَینِ الْخَلَائِقِ حَتَّى ینْجِیهُمُ اللَّهُ مِنْ هَوْلِ ذَلِکَ الْیوْمِ وَ شَدَائِدِهِ وَ ذَلِکَ حُکْمُ اللَّهِ وَ عَطَاؤُهُ لِمَنْ زَارَ قَبْرَکَ یا مُحَمَّدُ أَوْ قَبْرَ أَخِیکَ أَوْ قَبْرَ سِبْطَیکَ لَا یرِیدُ بِهِ غَیرَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل» (بحار الانوار، علامه مجلسی، مؤسسۀ الوفاء، بیروت، 1403 ق,دوم,ج 28، ص 6، ح 23؛ کاملالزیارات، ابن قولویه، ، دارالفکر، بیروت، 1409ق. ص265.)
2. ثواب کثیر:
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: گاه برای زیارت امام حسین (ع) ثواب هایی ذکر شده است که کمتردر پاداش زیارت دیگر امام ذکر شده است.
الف. وی افزود: امام باقر (ع) فرمود: اگر مردم میدانستند که چه فضیلتی در زیارت قبر امام حسین (ع) است، از شدّت اشتیاق [به زیارتش] میمردند و از حسرت آن، جانهایشان از بدنها جدا میشد. پرسیدم: چه فضایلی در آن است؟ فرمود: هر کس از روی اشتیاق به زیارت آن حضرت بیاید، خداوند برای او ثواب هزار حج قبول شده، پاداش هزار عمرۀ پذیرفته شده، هزار شهید از شهدای جنگ بدر، هزار روزهدار، هزار صدقۀ قبول شده، سه هزار قربانی که برای رضای خدا باشد، [یا آزاد کردن هزار بنده در راه خدا] برای او مینویسد و در آن سال از هر آفت و بلایی محفوظ میماند که کمترین آنها شیطان است و برای او ملکی کریم گماشته میشود که او را از مقابل، و پشت سر، و راست، چپ، بالای سر و زیر پایش حفظ میکند، و اگر همان سال بمیرد، ملائکۀ رحمت الهی، برای غسل و کفن و طلب مغفرت نزد او حاضر میشوند و استغفارگویان او را تا قبرش تشییع میکنند و قبرش تا جایی که چشمش میبیند، توسعه مییابد و خداوند او را از فشار قبر و از اینکه نکیر و منکر او را بترسانند ایمن میکند و دری به سوی بهشت برای او گشوده میشود و [در روز قیامت] نامۀ اعمالش به دست راستش داده میشود، و نوری به او عطا میشود که بین مشرق و مغرب را روشن میکند، آنگاه منادی ندا میکند: این شخص [با این همه منزلت] از زوار قبر حسین بن علی (ع) است که با اشتیاق او را زیارت کرده است، پس احدی در قیامت باقی نمیماند، مگر آنکه آرزو میکندای کاش! از زوار حسین (ع) بود.»
«لَوْ یعْلَمُ النَّاسُ مَا فِی زِیارَةِ قَبْرِ الْحُسَینِ (ع) مِنَ الْفَضْلِ لَمَاتُوا شَوْقاً وَ تَقَطَّعَتْ أَنْفُسُهُمْ عَلَیهِ حَسَرَاتٍ- قُلْتُ وَ مَا فِیهِ قَالَ مَنْ أَتَاهُ تَشَوُّقاً کَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَلْفَ حِجَّةٍ مُتَقَبَّلَةٍ وَ أَلْفَ عُمْرَةٍ مَبْرُورَةٍ وَ أَجْرَ أَلْفِ شَهِیدٍ مِنْ شُهَدَاءِ بَدْرٍ وَ أَجْرَ أَلْفِ صَائِمٍ وَ ثَوَابَ أَلْفِ صَدَقَةٍ مَقْبُولَةٍ- وَ ثَوَابَ أَلْفِ نَسَمَةٍ أُرِیدَ بِهَا وَجْهُ اللَّهِ وَ لَمْ یزَلْ مَحْفُوظاً سَنَتَهُ مِنْ کُلِّ آفَةٍ أَهْوَنُهَا الشَّیطَانُ وَ وُکِّلَ بِهِ مَلَکٌ کَرِیمٌ یحْفَظُهُ مِنْ بَینِ یدَیهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ یمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ مِنْ فَوْقِ رَأْسِهِ وَ مِنْ تَحْتِ قَدَمِهِ فَإِنْ مَاتَ سَنَتَهُ حَضَرَتْهُ مَلَائِکَةُ الرَّحْمَةِ- یحْضُرُونَ غُسْلَهُ وَ أَکْفَانَهُ وَ الِاسْتِغْفَارَ لَهُ وَ یشَیعُونَهُ إِلَى قَبْرِهِ بِالاسْتِغْفَارِ لَهُ- وَ یفْسَحُ لَهُ فِی قَبْرِهِ مَدَّ بَصَرِهِ وَ یؤْمِنُهُ اللَّهُ مِنْ ضَغْطَةِ الْقَبْرِ وَ مِنْ مُنْکَرٍ وَ نَکِیرٍ أَنْ یروعانه [یرَوِّعَاهُ] - وَ یفْتَحُ لَهُ بَابٌ إِلَى الْجَنَّةِ وَ یعْطَى کِتَابَهُ بِیمِینِهِ وَ یعْطَى لَهُ یوْمَ الْقِیامَةِ نورا [نُورٌ] یضِیءُ لِنُورِهِ مَا بَینَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ ینَادِی مُنَادٍ هَذَا مَنْ زَارَ الْحُسَینَ شَوْقاً إِلَیهِ فَلَا یبْقَى أَحَدٌ یوْمَ الْقِیامَةِ إِلَّا تَمَنَّى یوْمَئِذٍ أَنَّهُ کَانَ مِنْ زُوَّارِ الْحُسَینِ (ع)» (الکامل، ابن اثیر، ص 143، باب 56، ح 3؛ وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 452، باب 45، ح 18؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 101، ص 18، ح 1؛ مستدرک الوسائل، میرزای نوری، ج 10، ص309، ح 1.)
ب. این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امام باقر (ع) فرمود: کسی که قبر حسین (ع) را [در حالی که غمگین است] زیارت کند، خداوند غم او را برطرف میکند و کسی که او را زیارت کند [در حالی که فقیر است]، خداوند فقر او را برطرف میکند و کسی که بیماری داشته باشد و از خداوند بخواهد که آن را [شفا دهد و] برطرف کند، خداوند آن را برطرف میکند و دعایش مستجاب میشود و غم و غصّهاش زدوده میگردد، پس مبادا زیارتش را ترک کنی؛ زیرا هر گاه به زیارت او روی، برای تو در هر قدمی ده حسنه نوشته میشود و ده گناه محو میگردد و ثواب شهیدی که در راه خدا خونش ریخته شده، نوشته میشود، پس [مواظب باش] مبادا زیارت حسین (ع) را از دست دهی.» «مَن زارَ قَبرَ الحُسَین (ع) – و هُوَ مَغمومٌ – اَذهبَ الله غمّهُ، و مَن زارَهُ – و هُو فقیرٌ – اَذهَبَ الله فقرهُ و مَن کانَت بِهِ عاهَه فَدَعا الله اَن یُذهِبها عَنه اَذهَبها عَنهُ، و استُجیبَت دعوتُه، و فَرَّجَ هَمّه و غَمَّهَ فلا تدَع اَن تأتِیَهُ فَاِنَّکَ کُلَّما اَتَیتَهُ کُتِبَ لک بکُلّ خُطوَةٍ تَخطوها عشر حَسَناتِ، و محی عنک عشرسیئات، و کُتِبَ لک ثَوابُ شهیدٍ فی سبیل الله اُهریقَ دَمُهُ فَاِیّاکَ اَن تفوتک زِیارَتُه» (فضل زیارة الحسین، همان، علوی شجری، محمد بن علی، مکتبۀ المرعشی، قم، 1403 ق.ص 64، ح 46)
ب) امام رضا (ع):
استاد حسینی خاطرنشان کرد: برای زیارت حضرت رضا (ع) امتیازاتی ذکر شده است که در زیارت امامان دیگر مشاهده نشده است:
1. فریادرسی در سه جا:
وی افزود: از «ابراهیم بن اسحاق نهاوندی» نقل شده است که امام رضا (ع) فرمود: کسی که مرا با دوری منزل و مزارم زیارت کند، در روز قیامت در سه جا نزد او میآیم تا او را از سختی رهایی بخشم: هنگام تحویل پرونده بهدست راست یا چپ، وقت گذشتن از پل صراط و کنار میزان [اعمال]».این تعبیر در زیارت دیگر امامان مشاهده نشده است. «مَنْ زَارَنِی عَلَى بُعْدِ دَارِی وَ مَزَارِی أَتَیتُهُ یوْمَ الْقِیامَةِ فِی ثَلَاثَةِ مَوَاطِنَ حَتَّى أُخَلِّصَهُ مِنْ أَهْوَالِهَا إِذَا تَطَایرَتِ الْکُتُبُ یمِیناً وَ شِمَالًا وَ عِنْدَ الصِّرَاطِ وَ الْمِیزَان» (تهذیب الاحکام، شیخ طوسی، ج 6، ص 85، ح 5؛ کاملالزیارات، ابن قولویه، ص 304، باب 101، ح4؛ وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 551، باب 82، ح 2؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج102، ص 34، ح 13 و 14؛ خصال، شیخ صدوق، ص 168)
حسن ختام
زیارت امام حسین (ع) برتر است یا حضرت رضا (ع)
استاد سید جواد حسینی اظهار داشت: در این زمینه قضاوت کردن سخت است؛ از یک طرف زیارت امام حسین (ع) گاه برتر از زیارت خانه خدا شمرده شده است و نیر پاداش های فراوانی که برای زیارت امام حسین (ع) بار شده است و تلاش این است که همیشه مسائل مربوط به امام حسین (ع) بیشتر مطرح شود تا به عنوان الگوی جامع در جامعه مطرح باشد. اینها همه اقتضا می کند که بگوییم زیارت امام حسین (ع) برتر از زیارت حضرت رضا (ع) است. ولی در روایات متعددی، زیارت امام هشتم (ع) برتر از زیارت امام حسین (ع) دانسته شده و راز آن نیز بیان گردیده است؛ که تمام اقشار و گروه ها برای زیارت امام حسین (ع)م می روند [چهار امامی، شش امامی، هفت امامی و...]؛ ولی برای زیارت امام هشتم (ع) جز دوازده امامی نمی روند.
وی افزود: «علی بن مهزیار» می گوید: به ابوجعفر امام جواد (ع) عرض کردم: فدایت گردم! «زِیارَةُ الرِّضَا (ع) أَفْضَلُ ام زِیارَةُ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَینِ (ع) فَقَالَ زِیارَةُ أَبِی أَفْضَلُ وَ ذَلِکَ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (ع) یزُورُهُ کُلُّ النَّاسِ وَ أَبِی لَا یزُورُهُ إِلَّا الْخَوَاصُّ مِنَ الشِّیعَة» زیارت حضرت رضا (ع) برتر است یا زیارت اباعبدالله الحسین (ع) فرمود: زیارت پدرم برتر است و این برای آن است که اباعبدالله (ع) را همۀ مردم زیارت میکنند؛ [از شش امامی گرفته تا 12 امامی] ولی پدرم را جز خواصی از شیعه [از آنهایی که دوازده امامی هستند] زیارت نمی کنند.» (کافی، شیخ کلینی، ج 4، ص 584، ح 1؛ وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 14، ص 56، باب 85، ح1؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 102، ص 38، ح 34؛ کاملالزیارات، ابن قولویه، ص 306، ب 101، ح11.)