به مناسبت فرا رسیدن اربعین حسینی علیه السلام، استاد احمد قاسمی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «مهمترین آداب زیارت» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در احاديث اهل بيت عليهم السلام رهنمودهائى درباره آداب زيارت امام حسين علیه‌السلام آمده كه توجه به آنها موجب بهره گيرى بيشتر از بركات زيارت ايشان می ‌گردد و بی توجهى به آنها از بهره زائر می‌ كاهد.

وی افزود: به طور كلى آداب زيارت امام حسين علیه ‌السلام به دو دسته آداب باطنی و ظاهری تقسيم می ‌شود؛ كه در اينجا به آداب ظاهرى اشاره می ‌كنيم. اهمّيت اين آداب هر چند به اندازه اهميت آداب باطنى نيست، ليكن رعايت آنها زمينه ساز تحقّق شمارى از آداب باطنى و كمال بهره بردارى از بركات آنهاست.

استاد قاسمی در ادامه بیان کرد: از جمله مهمترین آداب ظاهری غسل زیارت است. غسل زيارت نه تنها ظاهر زائر را پاک می‌ كند؛ بلكه پاكى از گناهان و طهارت معنوى را نيز به همراه دارد.

وی اظهار داشت: پوشيدن پاكيزه ترین لباس یکی دیگر از آداب ظاهری زیارت است. در برخى از روايات توصيه شده كه زائر پس از غسل، لباس پاكى بر تن نمايد و سپس عازم زيارت شود؛ ليكن برخى ديگر پوشيدن پاكيزه‌ ترين لباس را توصيه كرده‌ اند. ترديدى نيست كه فرد براى حضور در محضر امام علیه‌ السلام بايد پاكيزه‌ ترين لباس خود را بپوشد.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: یکی دیگر از آداب ظاهری زیارت، استفاده نكردن از بوى خوش و زينت است. هيئت ظاهرى زائر بايد متناسب حضور بر سر مزار شهداء باشد؛ از این رو ادب حضور ايجاب می‌ كند كه نه تنها زائر خود را زينت نكند؛ بلكه توصيه شده با چهره‌اى ژوليده و غمبار وارد حرم شريف امام حسين عليه ‌السلام شود.

وی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از آداب زیارت، سكوت است. در حديثى از امام صادق علیه ‌السلام توصيه شده كه هنگام زيارت سيدالشهداء علیه ‌السلام، زائر براى تأسى به فرشتگان حاضر در حرم مطهر آن امام شايسته است كه سكوت را مراعات كند و جز خير و نيكى بر زبان جارى نسازد. ظاهراً مقصود از «خير» در اينجا خواندن زيارتنامه و نماز و دعا و ذكر و مانند آن است.

استاد قاسمی در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از آداب ظاهری زیارت، آرامش و وقار است؛ و اینكه زائر با آرامش و وقار به سوى حرم مطهر ايشان حركت كند و بدين منظور گام‌هايش را كوتاه بردارد و عجله نكند. رعايت اين ادب موجب تقويت حضور قلب در زائر می‌گردد.

وی افزود: اجازه ورود خواستن از دیگر آداب است؛ حرم امام علیه ‌السلام در واقع خانه خاندان پيامبر و يكى از خانه‌هاى پيامبر صلی الله علیه و آله محسوب می‌شود؛ از اين رو وارد شدن به آن بدون اجازه شايسته نيست. لذا ادب ايجاب می‌كند كه پيش از ورود به آن از خدا و پيامبر و اهل بيت عليهم السلام اذن دخول گرفته شود. نكته جالب توجه اينكه درباره تأثير خواندن اذن دخول از امام صادق علیه ‌السلام روايت شده كه فرمودند:«فإِن خَشَعَ قَلبُکَ وَ دَمِعَت عَينُکَ فَهُوَ عَلامَةُ الإِذنِ فَادخُل» پس اگر دلت خاشع و اشكت سرازير شد، نشانه صادر شدن اذن است پس داخل شو.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم اظهار داشت: داشتن حالت خشوع و تضرّع هنگام ورود به كربلاى حسين علیه‌السلام نشانه پذيرش امام و اذن اوست. اگر چنين حالى به زائر دست داد، خوشا بحالش؛ در غير اين صورت شايسته است كه به حال اضطرار قدرى توقّف كند؛ شايد كه مشمول عنايت هاى آن بزرگوار گردد.

وی افزود: از دیگر آداب، پيش گذاشتن پاى راست است. مقدّم داشتن پاى راست، ادب ورود به مكان‌هاى مقدّس است و در خصوص ورود به حرم سيّدالشهدا علیه ‌السلام در روايت صفوان از امام صادق علیه ‌السلام به اين ادب تصريح گرديده است.

استاد قاسمی خاطرنشان کرد: خواندن زیارت‌هاى مأثور، یکی دیگر از آداب ظاهری زیارت است. زائر می‌تواند به هر نحوى كه مايل است و ادب اقتضا می ‌کند، با امام علیه ‌السلام سخن بگويد؛ اما بى ترديد بهره‌گیرى از زيارتنامه‌هاى مأثور رسيده از اهل بيت عليهم السلام ثواب بيشترى دارد؛ زيرا افزون بر تعبّد، اين زيارتنامه‌ها حامل پيام ها و رهنمودهاى بسيار مهم و ارزنده و صحيحى هستند كه با اين ميزان از استوارى و دقّت و ارزش در غير آنها يافت نمی ‌گردند. گفتنى است كه جامع ترين زيارتنامه‌ها براى اهل بيت عليهم السلام، زيارت «جامعه كبیره» است.