استاد سید محمد علی فقیهی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اربعین و روایاتی در این باب» پرداخت.

/270/260/21/

پیاده به سوی قبر حسین علیه‌السلام

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو با تسلیت ایام اربعین حسینی اظهار داشت: در کامل الزیارات از امام صادق علیه‌السلام روایت شده است: «منْ أَتَى قَبْرَ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَاشِياً كَتَبَ اَللَّهُ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ أَلْفَ  حَسَنَةٍ وَ مَحَا عَنْهُ أَلْفَ سَيِّئَةٍ وَ رَفَعَ لَهُ أَلْفَ دَرَجَةٍ.» هر کس پیاده به نزد قبر حسین علیه ‌السلام بیاید، خداوند برای هر قدمش هزار حسنه می‌ نویسد و هزار زشتکاری را از او می‌ زداید و او را هزار درجه بالا می ‌برد. (کامل الزیارات:  ص ۲۵۵)

وی افزود: در روایتی دیگر در کامل الزیارات از امام صادق علیه السلام می خوانیم: ««إِنَّ الرَّجُلَ لَیَخْرُجُ إِلَی قَبْرِ الْحُسَیْنِ ع فَلَهُ إِذَا خَرَجَ مِنْ أَهْلِهِ بِأَوَّلِ خُطْوَةٍ مَغْفِرَةُ ذُنُوبِهِ- ثُمَّ لَمْ یَزَلْ یُقَدَّسُ بِکُلِّ خُطْوَةٍ حَتَّی یَأْتِیَهُ فَإِذَا أَتَاهُ نَاجَاهُ اللَّهُ تَعَالَی فَقَالَ عَبْدِی سَلْنِی أُعْطِکَ ادْعُنِی أُجِبْکَ اطْلُبْ مِنِّی أُعْطِکَ سَلْنِی حَاجَةً أقضیها [أَقْضِهَا لَکَ قَالَ وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَ حَقٌّ عَلَی اللَّهِ أَنْ یُعْطِیَ مَا بَذَلَ». شخصی که به زیارت قبر حضرت حسین بن علی علیهما السّلام می رود، زمانی که از اهلش جدا شد با اولین گامی که برمی دارد تمام گناهانش آمرزیده می شود سپس با هر قدمی که برمی دارد پیوسته تقدیس و تنزیه شده تا به قبر برسد و هنگامی که به آنجا رسید حق تعالی او را خوانده و با وی مناجات نموده و می فرماید: «بنده من! از من بخواه تا به تو اعطاء نمایم، من را بخوان اجابتت نمایم، از من طلب کن به تو بدهم، حاجتت را از من بخواه تا برایت روا سازم»، راوی می‌گوید، امام علیه السّلام فرمودند: «و بر خداوند متعال حق و ثابت است آنچه را که بذل نموده اعطاء فرماید»

از یکدیگر در زیارت حسین علیه السلام سبقت بگیرید

استاد فقیهی اظهار داشت: در روایت آمده است که امام صادق علیه السلام فرمود  زیارت حسین علیه السلام را رها نکنید که خدا عمرهایتان را طولانی و روزی هایتان را زیاد می کند،... پس در زیارتش بر یکدیگر سبقت گیرید و آن را ترک نکنید؛ چرا که حسین علیه السلام نزد خداوند متعال و نزد پیامبرش صلی الله علیه و آله و نزد علی و فاطمه علیها السلام گواه شماست. «عنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ  قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُول: <فَلاَ تَدَعُوهَا يَمُدُّ اَللَّهُ .... فَتَنَافَسُوا فِي زِيَارَتِهِ وَ لاَ تَدَعُوا ذَلِكَ فَإِنَّ اَلْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ علیه السلام شَاهِدٌ لَكُمْ عِنْدَ اَللَّهِ تَعَالَى وَ عِنْدَ رَسُولِه ...» (وسائل الشیعه: ج 14، ص430)

 حرکت با شکوه زائران امام حسین علیه السلام به سوی بهشت

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: امام صادق عليه السّلام فرمودند: هنگامى که روز قیامت شود، یک منادى در صحرای محشر نداء مى‏ دهد: کجا هستند زائران حسین بن على عليهما السّلام؟! جمع زیادی که شمارش آن‌ها را فقط خدا می‌داند بر می خیزند. به آن‌ها گفته می شود: برای چه به زیارت مزار امام حسین عليه السّلام می‌رفتید؟ می گویند: خدایا به جهت محبت پیامبر اکرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و حضرت علی و فاطمه زهرا عليهما السّلام و طلب رحمت برای آن حضرت به خاطر آن چه از آن حضرت صادر گردید. پس به آن ها گفته مى‏شود: ببینید ایشان همان محمّد و على و فاطمه و حسن و حسین سلام اللَّه علیهم هستند، ملحق به آن ها شوید که شما با ایشان و در درجه و مرتبه آن ها هستید به زیر پرچم رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بروید. پس زائران امام حسین علیه السلام به طرف پرچم رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم رهسپار شده و در سایه آن قرار مى‏گیرند. در حالى که آن پرچم به دست امیرالمؤمنین على عليه السّلام مى‏باشد و رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین سلام اللَّه علیهم جلو پرچم و سمت راست و چپ و پشت آن بوده و چهار طرف پرچم را گرفته‏اند و به این ترتیب همگی وارد بهشت مى‏شوند. «عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عليه السّلام قَالَ: إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ نَادَى مُنَادٍ أَیْنَ زُوَّارُ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ عليهما السّلام فَیَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النَّاسِ لَا یُحْصِیهِمْ إِلَّا اللَّهُ تَعَالَى فَیَقُولُ لَهُمْ مَا أَرَدْتُمْ بِزِیَارَةِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ عليه السّلام فَیَقُولُونَ یَا رَبِّ أَتَیْنَاهُ حُبّاً لِرَسُولِ اللَّهِ صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم وَ حُبّاً لِعَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ سلام اللَّه عليهما وَ رَحْمَةً لَهُ مِمَّا ارْتُکِبَ مِنْهُ فَیُقَالُ لَهُمْ هَذَا مُحَمَّدٌ وَ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ سلام اللَّه عليهم فَالْحَقُوا بِهِمْ فَأَنْتُمْ مَعَهُمْ فِی دَرَجَتِهِمْ الْحَقُوا بِلِوَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فَیَنْطَلِقُونَ إِلَى لِوَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فَیَکُونُونَ فِی ظِلِّهِ وَ اللِّوَاءُ فِی یَدِ عَلِیٍّ عليه السّلام حَتَّى یدخلون الْجَنَّةَ جَمِیعاً فَیَکُونُونَ أَمَامَ اللِّوَاءِ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ یَسَارِهِ وَ مِنْ خَلْفِه‏.» (کامل الزیارات، ص ۱۴۱)

برای جاماندگان اربعین (جامانده از قافله عشق)

استاد فقیهی خاطرنشان کرد: از سخنان امیرالمومنین علیه ‌السلام است: «به وقتى كه در نبرد جمل پيروز شد؛ يكى از يارانش گفت: «دوست داشتم برادرم در اين صحنه بود و مى ‌ديد چگونه خداوند تو را بر دشمنانت يارى داد». امام به او فرمود: آيا ميل برادرت با ماست؛ گفت: آرى فرمود: بى‌ شك با ما حضور داشته؛ بلكه اقوامى با ما در اين لشكر حضور داشتند كه هم اكنون در صلب پدران و رحم زنان هستند، آنان كه زمان هاى آينده ظهورشان مى‌ دهد. «و من كلام له عليه‌السلام لما أظفره الله بأصحاب الجمل وَ قَدْ قَالَ لَهُ بَعْضُ أَصْحَابِهِ وَدِدْتُ أَنَّ أَخِي فُلاَناً كَانَ شَاهِدَنَا لِيَرَى مَا نَصَرَكَ اَللَّهُ بِهِ عَلَى أَعْدَائِكَ فَقَالَ لَهُ عليه‌السلام أَ هَوَى أَخِيكَ مَعَنَا فَقَالَ نَعَمْ قَالَ فَقَدْ شَهِدَنَا وَ لَقَدْ شَهِدَنَا فِي عَسْكَرِنَا هَذَا أَقْوَامٌ فِي أَصْلاَبِ اَلرِّجَالِ وَ أَرْحَامِ اَلنِّسَاءِ سَيَرْعَفُ بِهِمُ اَلزَّمَانُ.» (نهج‌البلاغه، خطبه ۱۲)

وی افزود: در روایتی از امام رضا علیه السلام می خوانیم: «قال مولانا الرِّضَا علیه السلام‏: مَنْ‏ غَابَ‏ عَنْ‏ أَمْرٍ فَرَضِيَ‏ بِهِ‏ كَانَ كَمَنْ شَهِدَهُ وَ أَتَاه‏.» حضرت رضا علیه السلام فرمودند: کسی که در صحنه انجام عملی حاضر نباشد، امّا به آن کار راضی باشد، مانند کسی است که حاضر بوده و آن را انجام داده است. (التوحید، ص۳۹۲)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: بر اساس این روایات، همین که علاقه دارید در مسیر راهپیمایی اربعین قدم بردارید، ثواب آن را خواهید داشت و مثل آن است که در این راه حضور داشته اید.

دعای فرشتگان برای زائران امام حسین علیه ‌السلام

استاد فقیهی خاطرنشان کرد: در روایت آمده است که فرشتگان برای زائران اباعبدالله الحسین علیه السلام دعا می کنند. ابو بصير، از امام صادق عليه ‌السّلام روايت كرده است كه فرمود: خدای‌ عزّ و جلّ‌ هفتاد هزار فرشته را بر حسين صلوات‌اللّٰه‌عليه گماشته است، كه ژوليده و غبار آلوده هر روز صلوات بر او مي‌فرستند، و برای‌ كسی‌ كه او را زيارت كند دعا مي‌كنند، و مي‌گويند: خدايا اينان زائران حسينند، با ايشان چنين و چنان كن. «روَی‌ عَلِيُّ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: «وَكَّلَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِالْحُسَيْنِ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ سَبْعِينَ أَلْفَ مَلَكٍ يُصَلُّونَ عَلَيْهِ فِي كُلِّ يَوْمٍ شُعْثاً غُبْراً وَ يَدْعُونَ لِمَنْ زَارَهُ وَ يَقُولُونَ يَا رَبِّ هَؤُلاَءِ زُوَّارُ اَلْحُسَيْنِ اِفْعَلْ بِهِمْ وَ اِفْعَلْ بِهِمْ» (الفقیه ج ۲؛ ص ۵۸۱)

آداب ده گانه برای زیارت سیدالشهداء علیه السلام

وی افزود: در کامل الزیارات آمده است امام صادق علیه السلام [در مورد آدابی که [مانند حج] در زیارت امام حسین علیه السلام هم باید به جا آورد، فرمودند: «يلْزَمُكَ حُسْنُ الصَّحَابَةِ لِمَنْ يَصْحَبُكَ» (بر تو لازم است همسفری خوب برای همراهانت باشی) «و يَلْزَمُكَ قِلَّةُ الْكَلَامِ إِلَّا بِخَيْرٍ» (کم گویی مگر به خیر) «و يَلْزَمُكَ كَثْرَةُ ذِكْرِ اللَّهِ» (بسیار ذکر خدا بگویی) «و يَلْزَمُكَ نَظَافَةُ الثِّيَابِ» (لباس هایت پاکیزه باشد) «و يَلْزَمُكَ الْغُسْلُ قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَ الْحَائِرَ» (قبل از رسیدن به حائر (حرم امام حسین) غسل کنی) «و يَلْزَمُكَ الْخُشُوعُ وَ كَثْرَةُ الصَّلَاةِ وَ الصَّلَاةُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ» (با خشوع باشی و نماز بسیار بخوانی و بر محمد و آل محمد صلوات بفرستی) «و يَلْزَمُكَ التَّوْقِيرُ لِأَخْذِ مَا لَيْسَ لَكَ» (احترام را رعایت کنی و از گرفتن آنچه حق تو نیست بپرهیزی) «و يَلْزَمُكَ أَنْ تَغُضَّ بَصَرَكَ» (چشم فرو بندی/سر به زیر اندازی) و يَلْزَمُكَ أَنْ تَعُودَ إِلَى أَهْلِ الْحَاجَةِ مِنْ إِخْوَانِكَ إِذَا رَأَيْتَ مُنْقَطِعاً وَ الْمُوَاسَاةُ» (به برادران نیازمندت هنگام دیدن مشکلشان رسیدگی کنی و مواسات نمایی) «و يَلْزَمُكَ التَّقِيَّةُ الَّتِي قِوَامُ دِينِكَ بِهَا و الْوَرَعُ عَمَّا نُهِيتَ عَنْهُ وَ الْخُصُومَةِ وَ كَثْرَةِ الْأَيْمَانِ وَ الْجِدَالِ الَّذِي فِيهِ الْأَيْمَانُ» (و تقیه که پایه دین توست را رعایت کنی و از آنچه نهی شده‌ای، پرهیز نمایی و از بحث های مناقشه ای و سوگندهای زیاد و مجادله ‌ای که همراه با سوگند است بپرهیزی) (کامل الزیارات؛ ص 131)