استاد محمد ابراهیمی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «اخلاص، در سیره عملی حاجی نورمحمد ابراهیمی، از عارفان گمنان دیار بشاگرد» پرداخت.

/270/260/21/

عمامه بر سر گذاشتن

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از مستحباتی که در روایات به آن سفارش شده، عمامه بر سر گذاشتن برای مردان است که از سنت ‌های پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه معصومین (علیهم السلام) بوده است؛ تحت الحنک انداختن هنگام نماز، مستحب موکّد است و در روایات زیادی به آن سفارش شده و سیره علما نیز بر آن بوده است.

وی افزود: در روایتی از امام باقر علیه السلام می خوانیم: «عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (ع) قَالَ: كَانَتْ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْعَمَائِمُ الْبِیضُ الْمُرْسَلَهِ یوْمَ بَدْرٍ؛ فرشتگانی که در جنگ بدر به یاری مسلمین آمدند، عمامه هایی سفید بر سر داشتند.» (الكافی (ط - الإسلامیة)؛ ج ‏6؛ ص 461)

استاد ابراهیمی اظهار داشت: در روایتی نبوی (ص) آمده است: «قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم): العمائم تیجان‏ الملائكة؛ عمامه ها، تاج‌ های فرشتگان می‌ باشند» (روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه (ط - القدیمة)؛ ج‏ 7؛ ص 636)

وی تأکید کرد: «حاجی» با اینکه در کسوت روحانیون نبود، ولی همیشه عمامه سفید کوچکی بر سر می‌ گذاشت و تحت الحنکی نیز برای آن قرار داده بود که هنگام نماز آن را باز می ‌کرد.

لباس سفید پوشیدن

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یکی از چیز هایی که همواره سیره علمای ما بر آن بوده و در روایات ما نیز به آن سفارش شده، سفید بودن رنگ لباس است. از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم روایت است: «الْبَسُوا البَیاضَ، فَإِنها أَطْهرُ وأَطَیبُ، وكَفِّنُوا فِیها مَوْتَاكُمْ؛ لباس سفید بپوشید؛ بهترین لباس ‌های شما سفید است زنده‌های‌تان آن را بپوشند و مرده ‌های‌ تان را با آن كفن كنید.» (الكافی (ط - الإسلامیة)؛ ج‏ 6؛ ص 445)

وی ابراز داشت: مرحوم آیت الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی در کتاب مطلع انوار، جلد 2، صفصحه 31 در مورد مرحوم آیت الله قاضی چنین آورده است: مرحوم قاضی همیشه لباس سفید رنگ می‌ پوشیدند و به شاگردان خود نیز توصیه می ‌نمودند تا لباس سیاه نپوشند. یک روز که خدمتشان رسیدم، در تن من قبای قهوه ‌ای رنگ بود.

فرمودند: چرا لباس سیاه پوشیده ای؟

عرض کردم: این که سیاه نیست!

با تندی فرمود: سیاه نیست؟!

چون در شرع مقدس، پوشیدن لباس تیره رنگ به مثابه سیاه رنگ، مکروه است و لباس‌ های سفید و کم رنگ مستحب است، لباس سیاه لباس اهل جهنم است و لباس سپید لباس فرشتگان است.    

استاد ابراهیمی خاطرنشان کرد: یکی از خصوصیات «حاجی» این بود که همیشه لباس سفید بر تن می ‌کرد و یکپارچه سفید پوش بود؛ همین مسأله نورانیت او را دو چندان کرده بود، به طوری که هر کسی با او ملاقات می ‌کرد، این نورانیت را به خوبی احساس می‌ نمود.

اخلاص در کارها

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: یکی از خصوصیاتی که در آیات و روایات بر آن تاکید فراوان شده، اخلاص در کارهاست؛ در سوره مبارکه زمر می خوانیم: «قُلْ إِنّی أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللّهَ مُخْلِصًا لَهُ الدِّینَ؛ بگو همانا من مأمورم که خدا را پرستش کنم و دینم را برای او خالص گردانم» (زمر: 11) و در همان سوره مبارکه در آیه 14 می خوانیم: «قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصاً لَهُ دینی؛ بگو: من فقط خدا، را در حالی که اعتقاد و طاعتم را برای او خالص کرده ام می ‌پرستم» (زمر: 14)

وی افزود: در کتاب کافی روایت است: «قال الصادق (ع): اَلْعَمَلُ الْخالِصُ: الّذی لاتُریدُ اَنْ یَحْمَدَكَ عَلَیْهِ اَحَدٌ إلاَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ؛  امام صادق علیه السلام فرمود: عمل خالص آن عملی است که دوست نداری دربارة آن، احدی جز خدای سبحان از تو تعریف و تمجید کند.» (الكافی (ط - الإسلامیة)؛ ج ‏2؛ ص 16)

استاد محمد ابراهیمی در ادامه بیان کرد: در روایتی نبوی صلی الله علیه و آله و سلم می خوانیم: «طوبی لِلمُخلِصینَ، اولئِكَ مصابیحُ الهُدی تَنجَلی عَنْهُم كُلُّ فِتنَةٍ ظَلماء؛ خوشا به حال مخلصان! آنان چراغ هدایتند که از هر گونه فتنه‌ و ظلمت رهایی یافته‌اند.» (نهج الفصاحة (مجموعه كلمات قصار حضرت رسول صلى الله علیه و آله)؛ ص 557)

وی افزود: اولیای خدا همواره در تلاش هستند تا در کارهای خویش چیزی جز رضایت حق تعالی را طلب نکنند. «حاجی» نیز حقیقتا از اینگونه افراد بود و اخلاص عجیبی در کارهایش داشت به گونه ‌ای که اینجانب که سال ها در نهان و آشکار با او بودم، ذرّه ‌ای احساس نکردم که کاری را برای غیر خدا انجام دهد؛ بلکه به شدت از خود نمایی و ریا و سمعه دوری می ‌کرد.

این استاد حوزه علمیه قم ابراز داشت: یکی از ویژگی‌ های ایشان این بود که ساعت ها قبل از اذان صبح بیدار بود و شب زنده داری و راز و نیاز می ‌کرد، ولی سعی ایشان بر این بود که کسی متوجه این مطلب نشود، به خاطر همین با اینکه مسجد نزدیک خانه او بود؛ ولی نماز شب و شب زنده داری اش را در منزل انجام می ‌داد و هنگام نماز صبح به مسجد می ‌رفت؛ و هیچ گاه نزد دیگران اسمی از شب زنده داری اش نمی برد، بلکه گاهی جوری وانمود می‌ کرد که اگر کسی او را نمی شناخت، فکر می‌ کرد اصلا اهل نماز شب نیست، برای نمونه یک خاطره ذکر می ‌شود: یک روز در مجلسی نشسته بودیم و یکی از اهل مجلس می ‌خواست از شخصی غیبت کند، «حاجی» بلافاصله شروع به تعریف و تمجید آن شخص کرد، که او بسیار آدم خوبی است و قبل از من به مسجد می ‌آید و نماز شب می‌ خواند؛ با اینکه خود او ساعت ها قبل از اذان صبح در منزل بیدار بود و نماز شب می ‌خواند و شب زنده داری می ‌کرد و هنگام اذان صبح به مسجد می ‌رفت. همینطور اگر کار خیری می‌ کرد، هرگز به کسی چیزی نمی گفت؛ بلکه حتی اگر کسی از اهل خانه بر زبان جاری می ‌کرد، می ‌گفت: بر زبان جاری نکنید تا اجرمان کم نشود.