در اوقاتی که حوزه به هر علتی تعطیل می شود باید خود طلبه استمرار و ممارستش با دروس  را حفظ کند، با دوره کردن و گوش دادن به نوارهای درسی یا مباحثه و تدریس و لو مختصر باید این ممارست حفظ شود و الا فراموش می کند چون این مطالب فرار است.

استاد سید محمد باقر موسوی اصفهانی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره‌ای اساتید، ضمن تاکید بر این نکته که کسی در اینکه تعطیلات در حوزه زیاد است شک و شبهه ای ندارد، ابراز داشت: مقداری از این تعطیلات باید باشد و نه می شود حذفش کرد و نه صلاح است و آن هم تعطیلات مربوط به مناسبت های مذهبی مثل ایام فاطمیه، دهه اول محرم و آخر صفر و مثل ماه مبارک رمضان، اینها تعطیلاتی است که طلاب به تبلیغ می روند یا الان شعار مذهب شده و حوزه باید پیشگام باشد تا مردم را متوجه کند مثل فاطمیه اول و فاطمیه دوم.

وی ادامه داد: در مقابل یک سری از تعطیلات نه لزومی دارد و نه قبلا در حوزه بوده و حوزه از مدارس دولتی متاثر می شود و آن اینکه یک هفته قبل از عید تا پانزدهم عید حوزه تعطیل باشد این هیچ وجهی برایش متصور نیست و متاسفانه ما خودمان چند سال بعد از ششم فروردین که ادارات باز می شود کلاسها را دایر کرده ایم ولی آقایان طلاب نیامده اند. این بدعتی است که در حوزه شروع شده و ضرری می زند که عواقبش را هم کم و بیش می بینیم.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطر نشان کرد: به چه دلیل مثلا روز 13 فروردین باید حوزه تعطیل باشد ـ هرچند امسال روز 13 فروردین روز پنجشنبه افتاده که حوزه تعطیل است ـ به جه وجهی و با چه مجوزی ما حوزه را تعطیل می کنیم وقتی مردم یک عادتی دارند که علماء هم مدتی مخالفت کرده اند سخنرانی ها کردند جا نیفتاد حالا ما بیاییم مثل آنها شویم! حداقل حوزه باید مثل روز سیزدهم را درس بگذارد. گاهی بهانه شلوغی می گیرند از قضا خلوت ترین روز همین روز است.

وی ادامه داد: بالاخره باید درس در حوزه برقرار شود لذا این تعطیلاتی که در ایام عید حدود یک ماه در حوزه پیش می آید هیچ وجهی به نظر ما ندارد و سابقا حتی روز عید حوزه درس داشته و مراجع ما درس داشته اند.

استاد موسوی اصفهانی افزود: بعضی وقتها بهانه می آورند که بچه ها و اهل خانواده می خواهند تفریح بروند و به اقوام خود سر بزنند خوب حوزه تعطیلات دیگر هم دارد ماه رمضان 40 روز حوزه تعطیل است در محرم و صفر 20 روز تعطیل است و مدارس آن تعطیلات را ندارد مسافرت ها را می شود در این روزها تنظیم کرد یا اگر هم خانواده رفتند خود انسان مشغول درس باشد یا اینکه چند روز برود نه اینکه حوزه الان یک ماه تعطیل باشد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه تصریح کرد: تعطیلی دیگر هم مربوط به تابستان است. تابستان های گذشته امکانات نبوده، کولر و پنکه نبوده، هوا خیلی غیر قابل تحمل بوده لذا حوزه دو سه ماهی تعطیل می شده تازه آنهایی هم که می رفتند در محل خودشان برنامه داشته اند الان با وجود امکانات در مدرس ها و خانه ها فقط باید یک فاصله ای را از خانه تا مدرس طی کند ولی با این وجود کمی که هوا گرم می شود حوزه تعطیل می شود این چه وجهی دارد؟ باید از این طرف یک ماه بیشتر خوانده شود از آن طرف هم قبل از مهر درس ها شروع شود تا این تعطیلات کم شود در طول یک سال 110 یا نهایتا 120 جلسه خیلی کم است در حوزه، با این وجود ما توقع داریم طلبه ها زود به ثمر برسند و گله می کنیم چرا ایام و سالهای تحصیلی برای ثمردهی طلاب زیاد شده یکی از علت ها همین است.

استاد موسوی اصفهانی با برشمردن یکی از مشکلات خاطرنشان کرد: همین تعطیلات اضافه است که موجب می شود پیشرفت کند شود.

وی ادامه داد: دومین آسیبی که تعطیلات دارد این است که موجب می شود آن ملکه طلاب به هم بخورد و ذهنشان که ممارست پیدا کرده با مطالب دوباره فراموشکار شوند طلبه ای که چهار ماه کتاب را می بندد و دوباره در سال بعد شروع می کند بسیاری از مطالب از ذهنش می رود و دوباره در سال بعد باید این مطالب را بخواند و اگر هم نخواند دیگر پیشرفت نمی کند.

استاد موسوی اصفهانی افزود: سومین مشکل تعطیلات این است که در فاصله هایی که به هر مناسبتی درس ها تعطیل است طلاب به کلی از کتاب و بحث فقه و اصول اجنبی می شوند.

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: پیشنهاد من این است که در زمانهایی که حوزه به هر علتی تعطیل می شود خود طلبه استمرار و ممارستش با دروس را با دوره کردن و گوش دادن به نوار های درسی یا مباحثه و تدریس و لو مختصر حفظ کند و الا فراموش می کند چون این مطالب فرار است.

وی ادامه داد: پس باید مطالعه مستمر داشته باشد ممکن است در ایام تبلیغی زیاد شرایط فراهم نباشد اما در ایام تابستان مخصوصا، حتما هر یک از طلاب که به شهر های خود یا هر جای دیگری می روند یک تدریس یا مباحثه و یا حداقل مطالعه ای داشته باشند تا این مطالب در ذهنشان بماند.

در ادامه استاد موسوی اصفهانی ابراز داشت: یکی از عللی که پیشرفت ها کم شده و طلاب احساس می کنند زود به ثمر نمی رسند این است که در تعطیلات از کتاب و فقه و اصول اجنبی می شوند لذا ملکاتی که پیدا کرده اند از دست می رود و سال بعد باید از اول دوباره شروع کنند و سال بعد هم از اول شروع نمی کنند مطالب قبل که خوانده بودند از دست رفته و فراموش شده و مطالب جدید را روی آنها بنا می کنند.

این استاد حوزه علمیه قم تاکید کرد: مشکل دیگری که وجود دارد - البته من این مطلب را از یکی از مراجع عظام تقلید شنیده ام و یک واقعیتی است - این است که سابقا در حوزه ها وقتی چند تا طلبه به هم می رسیدند و دور هم جمع می شدند اولین خبر این بود که مطلب جدید چه کسی دارد یا اشکال جدید یا نکته علمی جدید بحث و تبادل نظر می شد و گعده ها نوعا گعده های علمی بود و هر کسی به ذهن خودش فشار می آورد تا از دیگری اشکال علمی بکند یا از نظریه خودش دفاع علمی کند.

وی ادامه داد: اما الان گعده ها نوعا گعده های سیاسی شده طلاب تا به همدیگر می رسند صحبت در مورد این است که فلان رئیس جمهور چه چیزی گفت یا فلان وزیر چه کار کرد یعنی کار طلبه شده برای کل دنیا و ایران و عزل و نصب ها و در دیگر مباحث سیاسی اظهار نظر کردن و وظیفه اصلی طلبه که علم و مباحث دینی و ممارست در احکام است از میان رفته و تخصص در چنین مطالبی برای طلبه پیدا شده تازه در همین مسائل هم تخصص به این زودی پیدا نمی شود چرا که این مباحث هم برای خودش یک سری مقدماتی دارد که هرکسی نمی تواند تحلیل همه مسائل را با مطالعه چند تا روزنامه به دست بیاورد.

در ادامه این استاد حوزه علمیه قم تاکید کرد: در عین اینکه طلبه باید از مسائل سیاسی بیگانه نباشد ولی سیاست زدگی در عده ای از افراد که مثل یک دیپلمات می خواهند در تمامی مسائل اظهار نظر کنند و کار کنند با طلبگی نمی سازد.

استاد موسوی اصفهانی تصریح کرد: نکته مهم دیگر اینکه ما با گذاشتن دروس جنبی روزانه در کنار چند درس اصلی مخالفیم به این دلیل که این دروس درس خارج شیخ بوده و با این حال قرار دادن چند درس اصلی و مهم و سنگین کنار چند درس جنبی واقعا مشکل است. هر کدام از این دروس حداقل دو ساعت مطالعه و یک ساعت مباحثه می خواهد. چگونه طلبه برای این همه درس برنامه ریزی کند نتیجتا موجب می شود همه این درس ها هضم نشده پیش رود. به نظر من یکی از راهها برای دروس جنبی استفاده از تعطیلات است یعنی در تطلیلاتی که دروس اصلی تعطیل می شود درسهای جنبی مطرح شود. در نجف جالب بوده وقتی که ماه رمضان می شده علمای ما بحث های عقائدی و جنبی را مطرح می کرده اند.

این استاد سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم در سخنان پایانی خود ابراز داشت: علی ای حال اینکه ثمر در حوزه کم شده علل مختلفی دارد خود این تعطیلات یکی از این علل است. خود عشق به درس و لذت بردن از درس خواندن اگر در کسی نباشد به جایی نمی رسد فلذا مشهور است که مرحوم خواجه وقتی مطالب دقیق عقلی و علمی را می فهمیده می گفته که این الملوک و ابناء الملوک ....  به نظر ما باید شوق به درس و تعلیم در طلاب تقویت شود و به آینده خود هم امیدوار باشند و بدانند همین الان که حوزه این قدر طلبه دارد ولی برخی از مراکز تخصصی به دنبال استاد متخصص می گردند و واقعا کمبود استاد دارند یعنی اگر کسی با سواد و ملا شود همه جا خواهان و طالب دارد./210/30/20