استاد محمد ابراهیم کفیل از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «پیامدهای دسته ای از گناهان» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در کتاب شریف معانی الاخبار شیخ صدوق رحمت الله علیه، بابی است تحت عنوان «باب معنى الذنوب التي تغير النعم و التي تورث الندم و التي تنزل النقم و التي تدفع القسم و التي تهتك العصم و معنى الذنوب التي تنزل البلاء و التي تديل الأعداء و التي تعجل الفناء و التي تقطع الرجاء و التي تظلم الهواء و التي تكشف الغطاء و التي ترد الدعاء و التي تحبس غيث السماء»

الذُّنُوبُ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ:

استاد کفیل اظهار داشت: در این روایت می خوانیم: «2- حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ الْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّا الْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ حَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ بُهْلُولٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا خَالِدٍ الْكَابُلِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ زَيْنَ الْعَابِدِينَ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ ع یقول: الذُّنُوبُ الَّتِي تُغَيِّرُ النِّعَمَ الْبَغْيُ عَلَى النَّاسِ وَ الزَّوَالُ عَنِ الْعَادَةِ فِي الْخَيْرِ وَ اصْطِنَاعِ الْمَعْرُوفِ وَ كُفْرَانُ النِّعَمِ وَ تَرْكُ الشُّكْرِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ؛ ابو خالد كابلى می گويد: شنيدم كه امام زين العابدين عليه السّلام فرمود: گناهانى كه نعمت را تغيير مى ‏دهند، عبارتند از: ظلم و تعدّى بر مردم، و ترك عمل خيرى كه به آن عادت شده، و ترك أمر به نيكي ها، و كفران نعمت، و ترك شكر، اينها همان است كه خدا در باره‏اش فرمود: «إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ‏؛ خداوند وضع هيچ گروهى را دگرگون نمى‏سازد، جز آنكه خودشان حالات روحى خود را دگرگون سازند.» (رعد 13: 11).

وَ الذُّنُوبُ الَّتِی تُورِثُ النَّدَمَ:

این استاد حوزه علمیه قم افزود: امام سجاد علیه السلام در ادامه به گناهانی اشاره کردند که موجب پیشمانی انسان خواهد شد. « ... وَ الذُّنُوبُ الَّتِي تُورِثُ النَّدَمَ قَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى‏ وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ‏ وَ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ فِي قِصَّةِ قَابِيلَ حِينَ قَتَلَ أَخَاهُ هَابِيلَ فَعَجَزَ عَنْ دَفْنِهِ فَسَوَّلَتْ‏ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخِيهِ‏ فَقَتَلَهُ‏ فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ‏ وَ تَرْكُ صِلَةِ الْقَرَابَةِ حَتَّى يَسْتَغْنُوا وَ تَرْكُ الصَّلَاةِ حَتَّى يَخْرُجَ وَقْتُهَا وَ تَرْكُ الْوَصِيَّةِ وَ رَدِّ الْمَظَالِمِ وَ مَنْعُ الزَّكَاةِ حَتَّى يَحْضُرَ الْمَوْتُ وَ يَنْغَلِقَ اللِّسَان‏؛ و آن گناهانى كه موجب پشيمانى مى‏گردد، كشتن فردى است كه خداوند منع كرده و فرموده است: وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ‏ (و نفسى را كه خدا حرام كرده است، نكشيد- اسرى 17: 33). و خداوند در داستان قابيل فرمود: وى چون هابيل را كشت و از دفن او عاجز شد، نفس سركش او قتل برادرش را در نظر وى خوب جلوه داد: فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ‏ (پس گشت از پشيمانان- مائده 5: 31). و (از ديگر گناهان) ترك پيوند خويشاوندى آنقدر كه از او چشم بپوشند (مثل آنكه چنين خويشاوندى نداشته‏اند)، و ترك نماز تا وقت آن بگذرد، و ترك وصيّت و ندادن ردّ مظالم، و منع زكات تا هنگامى كه مرگ فرا رسد و زبان از گفتار بازماند.

 وَ الذُّنُوبُ الَّتِی تُنْزِلُ النِّقَمَ:

وی افزود: در ادامه روایت، زین العابدین علیه السلام به گناهانی اشاره می کنند که موجب نزول نقمت و انتقام الهی می گردد. « ... وَ الذُّنُوبُ الَّتِي تُنْزِلُ النِّقَمَ عِصْيَانُ الْعَارِفِ بِالْبَغْيِ وَ التَّطَاوُلُ عَلَى النَّاسِ وَ الِاسْتِهْزَاءُ بِهِمْ‏ وَ السُّخْرِيَّةُ مِنْهُمْ وَ الذُّنُوبُ الَّتِي تَدْفَعُ الْقِسَمَ إِظْهَارُ الِافْتِقَارِ وَ النَّوْمُ عَنِ الْعَتَمَةِ وَ عَنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ وَ اسْتِحْقَارُ النِّعَمِ وَ شَكْوَى الْمَعْبُودِ عَزَّ وَ جَل؛ و گناهانى كه موجب نزول انتقام و خشم الهى است: نافرمانى كردن شخص عارف است، يعنى: با آنكه شناخت دارد سر به طغيان برداشته و بر مردم گردن فرازى كند و بعضى از آنان را مورد استهزا و نيشخند قرار دهد.»