استاد میثم زنجیرزن حسینی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید به موضوع "حقیقت بسمله و اسم اعظم" پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: تمام آیات و سوره‌های قرآن باید تحت هیمنه و سایه کلمه «بسم‌الله الرحمن الرحیم» معنا شود. زیرا کلمه بسمله، شبه‌جمله است و نیاز به متعلق دارد که متعلق آن در هر یک از آیات قرآن نهفته است.

وی تصریح کرد: ظهور «أنَا اللَّهُ الْمَلِک» در آیه اول سوره بقره (الم)، به واسطه بسم‌الله محقق می‌شود. اگر حقیقت ولایت (اسم الله) نباشد، الوهیت و مالکیت حضرت حق تعالی ظهور پیدا نمی‌کند و اساساً کلمه توحید متجلی نمی‌شود. این همان نفس رحمانی است که تمام نظام هستی را فراگرفته است.

استاد زنجیرزن در ادامه بیان کرد: وجود من از توست و ظهور تو با من است. «فَلَسْتَ تَظْهَرُ لَوْلَایَ لَمْ أَکُنْ لَوْلَاک»؛ تو ظهور نمی‌کنی اگر من نباشم، یعنی انسان کامل. وجود ما متوقف بر وجود حق است، اما ظهور حق متوقف بر حقیقت انسان کامل است. اگر انسان کامل نباشد، حق از مکنون غیب ذاتش هرگز ظهور نمی‌کند، همانند آیینه.

وی ابراز داشت: انسان کامل، حقیقت ولایت، یک حقیقت لا یتناهی است. حکما از جمله جناب سهروردی در حکمة الاشراق می‌فرمایند: «الإنسان لا ماهیة له»؛ انسان ماهیت ندارد، حد ندارد. تنها حدش این است که تمام کمالاتی که برای ذات اقدس الهی است، او بالعرض دارد، نه بالذات. تمام کمالات حضرت حق تعالی در وجود او تبلور پیدا کرده است.

این استاد حوزه علمیه قم اظهار داشت: در زیارت رجبیه از ناحیه مقدسه آمده است: «فَبِکُمْ مَلَأْتَ سَمَائِکَ وَ أَرْضَکَ حَتَّى ظَهَرَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ»؛ به واسطه شما خدایند، زمین و آسمانش را پر کرد، تا اینکه «لا اله الا انت» ظهور کرد. این نشان می‌دهد که ظهور توحید واجب، منوط به وجود مظاهر کامل الهی، یعنی اهل بیت(ع) است.

وی تأکید کرد: برای رسیدن به آن کتاب حقیقی (ذَلِکَ الْکِتَاب) که در مکنون ولایت است، انسان باید سیر باطنی کند و مراتب وجود خویش را طی نماید. این کتاب، تجلی کلام الهی در عوالم بالاست که هرگز از مکنون غیب خود خارج نمی‌شود، بلکه تنها سایه و ظهور تفصیلی آن، همین قرآن موجود است. اگر به محضر آن کتاب برسی، در آن هیچ ریبی نیست و هدایت تکوینی و ایصالی برای متقین ایجاد می‌کند.

استاد میثم زنجیرزن حسینی خاطرنشان کرد: هدایت در آیه «هُدًى لِلْمُتَّقِین» اشاره به هدایت تکوینی و ایصالی دارد، نه هدایت تشریعی. این هدایت، مخصوص کسانی است که مراتب اسلام و ایمان را طی کرده و به مقام تقوا رسیده‌اند. در این مرحله، دست انسان را می‌گیرد و به سرمنزل مقصود می‌رساند. این همان «سَالِکٌ مَجْذُوب» یا «مَجْذُوبٌ سَالِک» در اصطلاح عرفان است.

وی یادآور شد: تمام آیات قرآن، شرح اسمای حقیقت علیا (ولایت) هستند. کفر و ایمان افراد نیز به واسطه ولایت رقم می‌خورد. اگر ولایت را بپذیری، مؤمنی و اگر نپذیری، کافر و مشرک. این است معنای «أَنَا فَارُوقٌ أَعْظَم» درباره حضرت امیرالمؤمنین(ع). تمام آیات قرآن یا درباره مراتب و درجات است یا درباره درکات. اگر به درجات می‌رسی به واسطه علی(ع) است و اگر به درکات می‌افتی نیز به واسطه علی(ع) است. این می‌شود تفسیر ولایی قرآن که حقیقتش در سَقع وجود خود ما نهفته است.