رسائل و مکاسب و کفایه کاملا تخصصی است و مربوط به کسانی است که هم از نظر هدف و انگیزه و هم از نظر استعداد و هوش، ظرفیت اجتهاد را دارند اما بسیاری از طلبه ها انگیزه یا استعداد و هوش اجتهاد یا امکانات تحمل مسیر اجتهاد از جمله امکانات اقتصادی و شرایط زندگی در شهر غربت را ندارند.

استاد علی خادم زاده در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: حلول ماه رجب را به تمام خوانندگان محترم سایت تبریک عرض می کنم و همچنین موالید بسیار با عظمتی که در ماه خدا وجود دارد به محضر شریفتان تبریک و تحنیت عرض می کنم ان شاءالله بهره وری کامل از فیوضات این ماه و ماه های شعبان و رمضان را به همه ما عنایت بفرماید. در زمینه مسایل و جزییاتی که ارتباط با دروس حوزوی دارد نکاتی قابل تامل است. اما راجع به بخش دروس آزاد حوزه طبیعتا دو طرز تفکر در حوزه در این زمینه وجود دارد که برخی معتقد به آزاد بودن دروس حوزه هستند همچنان که سنت سلف صالح حوزه هم همین طور بوده، برخی دیگر از دوستان و مسئولین یا مدرسین هم معتقد به تحت برنامه بودن دروس حوزوی هستند. من معتقدم که هر دو گروه دغدغه  سامان بخشی به دروس حوزه را دارند هر دو گروه در پی بارورکردن علوم حوزوی و دانش های حوزوی‌اند و همه قصدشان خیر است به نظر می رسد که هر کدام از دوستان از یک منظر به قضیه نگاه می کنند و ارائه  نظر می کنند.

وی ابراز داشت: آقایان بزرگواری که معتقدند دروس باید آزاد باشد نکاتی مد نظرشان هست که حق هم با آنهاست که ما به خاطر مختصر بودن بحث واردش نمی شویم دوستانی هم که معتقد به غیر آزاد بودن دروس هستند آنها هم یک نکات و دغدغه هایی دارند من خیال می کنم که هر دو گروه می توانند با هم تعامل داشته باشند و یک طرحی ارائه شد که دغدغه های هر دو طرف تامین شود این راجع به بحث دروس آزاد حوزه علمیه اما نکته دیگری که در  بحث وجود دارد متون درسی حوزه است.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: شکی نیست که متولیان حوزه در طول تاریخ همیشه به دنبال این بودند که متونی که قابلیت محور قرار گرفتن دارد را مطرح کنند هم از نظر سبک و سیاق و هم از نظر محتوا دارای شأن و جلالتی باشد و بتواند محور دروس حوزه باشد به نظر می رسد که این جا هم علما، بزرگان و اساتید به دو گروه تقسیم می شوند برخی از آقایان معتقدند که همین روند سنتی کتاب های متداول باید حفظ شود گروه دیگری هم به تغییر و تحول در متون دروس حوزه معتقدند.

وی در ادامه افزود: باز هم حرفی که در مورد قبل اشاره کردیم که هر دو گروه نیت شان خیر و هر کدام شان از یک منظر نگاه می کنند باز هم من خیال می کنم می شود یک وجه الجمعی را بین هر دو گروه ایجاد کرد اما حقیقت مطلب این است که یک نکته ای را ما نمی توانیم از آن غافل شویم با این که الان سال تحصیلی جدید فرا می رسد و بیش از هجده هزار طلبه جدید وارد حوزه های علمیه می شوند، سوال این است که آیا واقعا این هجده هزار از حیث انگیزه و هدف از طلبه شدن، از حیث استعداد و هوش، از حیث شرایط شخصی و فردی و خانوادگی هر کدام از عزیزانی که تازه می خواهند وارد شوند آیا همه در یک سطح و یکسان هستند؟ طبیعتا جواب منفی است آنها دارای انگیزه های مختلف، دارای هوش و استعداد های متفاوت و دارای شرایط و مشکلات خاص خودشان هستند لذا ما نمی توانیم یک نسخه واحد برای همه ورودی های حوزه علمیه بپیچیم.

استاد خادم زاده گفت: دقیقا به عنوان یک مثال یک بیمارستانی را در نظر بگیریم آیا واقعا عقلا می پسندند خود علما اجازه می دهند که هر کسی از در بیمارستان وارد شد ما یک نسخه آماده داشته باشیم و به او بگوییم شما این نسخه را استفاده کنید قطعا این گونه نیست حتی یک مریضی خاص شما فرض بفرمایید که هزار بیمار برای سرما خوردگی وارد بیمارستان شوند با این که مرض در ظاهر یکی است اما پزشک نسخه های متفاوت می پیچد یک کسی بچه است یک داروی ضعیف تری باید به او داد یکی کسی مسن است باید داروی قوی تری به او داد.

وی خاطرنشان کرد: ما نمی توانیم برای همه ورودی های حوزه یک نسخه واحد بپیچیم و بگوییم از جامع المقدمات تا کفایتین را شما باید بخوانید این گونه نخواهد بود. شکی نیست در این که کتاب های متداول حوزه از عظمت و جلالت ویژه ای برخوردارند مخصوصا رسائل و مکاسب و کفایه که رضوان خدا بر مولفین آنها باد اما باید بپذیریم که این کتاب ها، کتاب های کاملا تخصصی است و ما که معتقدیم شیخ انصاری خاتم الفقهاء و المجتهدین بوده این آخرین نظریات جناب شیخ است. این  کتب کتبی کاملا تخصصی است و مربوط به کسانی است که هم از نظر هدف و انگیزه و هم از نظر استعداد و هوش ظرفیت اجتهاد را دارند اما ما الان بالعیان می بینیم در درس های خودمان در حوزه که بسیاری از طلبه ها انگیزه ی اجتهاد ندارند یا استعداد و هوش ندارند یا امکانات تحمل مسیر تحمل اجتهاد از جمله امکانات اقتصادی و شرایط زندگی در شهر غربت را ندارند.

استاد خادم زاده در پایان ابراز داشت: بنابراین وقتی که ما بالعیان می بینیم بسیاری از طلبه ها انگیزه و استعداد اجتهاد را ندارند باید به جای این کتب کاملا تخصصی یک جایگزینی انتخاب شود که آن ها استفاده کنند من الان در درس هایی که در حوزه دارم همین دروس آزاد می بینم که برخی از طلبه ها مبتلای افسردگی علمی شدند نگاه می کنند می بینند این کتب کاملا تخصصی است خیلی از جاهایش را متوجه نمی شوند یا می بینند در حیطه و در مسیر انگیزه آنها نیست بسیاری از طلبه ها انگیزه اجتهاد ندارند من فکر می کنم که مسئولان و دلسوزان باید تمام این دغدغه ها را مد نظر قرار دهند و ان شاءالله کارهای مناسبی را ارائه دهند ان شاءالله خداوند توفیقات بیشتری به ما عنایت فرماید./260/22/20