هر قدر درجه ایمان قوی تر باشد آثار آن در وجود انسان بیشتر می شود، هرچه ایمان قوی تر باشد شاخسار وجود انسان پربارتر می شود وگرنه آلوده گناهان می شود، چشم آلوده گناه، گوش آلوده گناهان، دست و پا آلوده انواع گناهان می شود.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره‌ای اساتید، حضرت آیت الله ناصر مکارم شیرازی امروز چهارشنبه در مسجد اعظم قم درس اخلاق خود را به بحث پیرامون حدیثی از امام حسن عسکری علیه السلام قرار دادند.

متن بیانات اخلاقی ایشان به این شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم

حدیث اخلاقی امروز باز حدیثی است از امام حسن عسکری سلام الله علیه، کوتاه اما بسیار پر معنا، فرمود: «خَصْلَتَانِ‏ لَيْسَ‏ فَوْقَهُمَا شَيْ‏ءٌ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَ نَفْعُ الْإِخْوَان‏»

دو صفت است که بالاتر از اینها چیزی پیدا نمی شود اولی ایمان به خدا است، دوم منفعت رساندن به برادران دینی است در واقع دو رابطه مهم انسان را بیان فرموده است رابطه با خالق، رابطه با خلق.

«الایمان بالله» رابطه با خالق  است «نفع الاخوان» رابطه با خلق است، مسأله ایمان یک مسأله ای است که هرچه روی آن فکر بشود به جا است.

ایمان درجاتی دارد، هر قدر درجه ایمان قوی تر باشد آثار آن در وجود انسان بیشتر می شود. یک مثال در این جا ذکر کنم تا مسأله روشن تر  شود، اگر یک اتاقی باشد پنجره های زیادی در اطراف دارد بعد در درون این اتاق یک چراقی روشن باشد اگر نور این چراق کم باشد چیزی از پنجره ها به خارج نمی رود، اما هر قدر پر نور تر و قوی تر باشد شعاع بیشتری از پنجره ها بیشتر و بیشتر به خارج می رود. ایمان در قلب انسان مثل چراغ است، پنجره مثل اعضای انسان است، چشم است، گوش است، دست و پا است.

وقتی این ایمان قوی باشد شعاعش از چشم انسان خارج می شود، چشم هم مومن می شود، دست هم مومن می شود، زبان هم مومن می شود، گوش هم مومن می شود، روح ایمان از همه این پنجره ها به خارج می تابد. بنابراین آن چه مهم است کوشش کردن در افزایش قدرت ایمان است.

مثال دیگر این که وجود انسان را به یک شجره درخت تشبیه کنیم، ایمان هم به منزله آب است که مایه حیات است، اگر آب کمی به این درخت برسد کم کم پژمرده  می شود، شاخه ها خشک می شود یا میوه نمی دهد، اگر میوه هم بدهد، میوه نامرغوب، کم ارزش، بی فایده، اما اگر آب فراوان به پای این درخت بریزند پر طراوت، پر بار از هر نظر، قابل استفاده، میوه های پر ارزش بر شاخسارها ظاهر می شود. هرچه ایمان قوی تر باشد شاخسار وجود انسان پربارتر می شود وگرنه آلوده گناهان می شود، چشم آلوده گناه، گوش آلوده گناهان، دست و پا آلوده انواع گناهان می شود.

ببینید یک ایمان مثال بزنم مثل ایمان عمر سعد که شاید اصلا ایمان هم نداشت، از شعرهایش معلوم می شود یک ذره به خدا ایمان داشت ولی به قیامت ایمان نداشت:

یقولون ان الله  صاحب الجنه …

می گویند خدایی هست و بهشتی دارد اگر این جور باشد امام حسین علیه السلام را شهید می کنم و بعد توبه کنم، به همین سادگی، به همین آسانی، این یک نوع ایمان است که لا ایمان است.

یک ایمان هم  ایمان علی ابن ابی طالب علیه السلام که می فرماید اگر هر آن چه در زیر آسمان این دنیا است به من بدهند که درباره مورچه ای ظلم کنم نمی کنم. آن ایمان چقدر قوی است این ایمان چقدر قوی است. آن ایمان، ایمانی است که با کشتن امام حسین علیه السلام جمع می شود.

«خَصْلَتَانِ‏ لَيْسَ‏ فَوْقَهُمَا شَيْ‏ءٌ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ»

چه کار کنیم که ایمانمان قوی شود؟ این سوال را خیلی ها می پرسند دو راه دارد: یک راهش علمی است یک راهش عملی است. راه علمی اش این است که انسان بیشتر در آثار خدا، عالم آفرینش، در آفاق، در انفس، در وجود خودش، واقعا عجیب است این عالم، در ذره ذره این عالم آثار حکمت و علم خدا هست. این است که قرآن می فرماید: «إِنَّ في‏ خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْباب‏» کسانی که «الَّذينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‏ جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ في‏ خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلا»

خیال نکنید که وقتی که انسان نشسته است و مطالعه قرآن می کند قرائت قرآن می کند فکر خدا است، نه «قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‏ جُنُوبِهِمْ»

حتی در رختخواب هم که مدت موقتی می ماند که خوابش ببرد هر آن در فکر خدا است.

«لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُون‏» خود این آیات معجزه است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند زمان این مطلب را بیان می کند.

اما  «نَفْعُ الْإِخْوَان» یکی از ویژگی های دستورات اسلام جامعیت است، این را دقت کنید نفع الاخوان یک مفهوم عام است فقط نفع مادی و کمک مادی نیست بلکه منافع معنوی، علمی، هدایت، همه اینها نفع به اخوان است. بعضی می گویند آیا در اسلام درباره محیط زیست دستوراتی هست؟ بله، فرمودند نفع به اخوان، برادران امروز، برادران آینده سهمشان را از طبیعت فراموش نکنیم اگر اینها را ضایع کنید، محروم کنید، آنها محروم می شوند، نفع به اخوان همه این ها را می گیرد پس «خَصْلَتَانِ‏ لَيْسَ‏ فَوْقَهُمَا شَيْ‏ءٌ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَ نَفْعُ الْإِخْوَان‏»/240/22/20