قرآن یک دائرة المعارف است برای علوم مختلف که نیازمندی های بشر برای رسیدن به تکامل را برطرف می کند، کلیات این علوم و محورهای کلی این علوم در قرآن مطرح شده است.

استاد امیر خان بلوکی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: مشخصه بارز ماه مبارک رمضان در کلام خداوند تعالی نزول قرآن و ماجرای شب قدر است «شهر رمضان الذی انزل فی القرآن هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان» و در ادعیه این ماه هست «و جعلت فیه لیلة القدر».

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه افزود: اما نزول قرآن که یک ماجرای قابل تامل و تحقیق و تفکر است مسأله قرآن و نزول قرآن و خصوصیات قرآن کریم در پیغمبر اسلام است که وجود مقدس امام صادق علیه السلام می فرماید: «لقد تجلّی الله فی کلامه» این قرآن تجلی ذات و صفات حضرت حق است به وسیله کلام خودش ولی مردم از فهم و پیدا کردن عمق آن ناتوان هستند. عجیب است که این حقیقت قرآن در سوره مبارکه نور آمده است: «لو انزلنا هذا القرآن علی جبل لرایته خاشعا متصدعا من خشیة الله» حقیقت قرآن اگر بر کوه نازل بشود کوه متلاشی می شود همین تجلی را در ماجرای حضرت موسی داریم که «فتجلی للجبل فخرّ موسی صعقا» حضرت موسی سلام الله علیه غش کرد و از حال رفت. قلب مقدس حضرت پیغمبر است که تحمل و ظرفیت دارد که محل نزول این آیات باشد.

استاد خان بلوکی ادامه داد: حضرت امام حسن عسکری علیه السلام می فرمایند: «ان الله وجد قلب محمد افضل القلوب و اوعاها فاختاره لنبوته» بهترین قلب و برترین قلبی که پیدا شد این قلب نازنین و دارای ظرفیت بالای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بود که باعث شد قرآن بر این قلب نازل شود. «الله اعلم حیث یجعل رسالته» این قرآن، بر پیغمبر اکرم نازل شده است و به ما رسیده است حضرات معصومین علیهم السلام بالاخره در آن مقداری که روایاتشان به ما رسیده توضیح دادند، تفسیر کردند و ما را تحریک کردند و تشویق کردند به سوی قرآن و فرمودند که وقتی فتنه چون شب تاریک بر شما هجوم آورد فعلیکم بالقرآن.

این استاد حوزه علمیه در ادامه گفت: قرآن یک دائرة المعارف است برای علوم مختلف که نیازمندی های بشر برای رسیدن به تکامل را برطرف می کند. کلیات این علوم و محورهای کلی این علوم در قرآن مطرح شده است. ما در مسأله استصحاب می بینیم که آیه ای هست که «ان الظن لا یغنی من الحق شیئا» و یک حدیث نورانی هست از حضرات معصومین علیهم السلام که «لا تنقض الیقین ابدا بالشک» خوب این تبدیل شده است به یک کتاب 400 صفحه ای 500 صفحه ای هزار صفحه ای به مجلدات فراوان در طول دوران حوزه های علمیه کلیات آن مسئله مطرح شده و فروعاتش را بررسی کردند. این کلیات در قرآن وجود دارد آن مراکزی که متصدی امر تفسیر قرآن هستند دبیرخانه تفسیر و جاهای دیگری که این امر را انجام می دهند.

استاد خان بلوکی گفت: باید کاری کنیم که گامی در فهم بهتر و کشف بیشتر مفاهیم و معارف قرآن برداشته شود. الان نوعا تفسیرهای جدیدی هم که نوشته می شود متاسفانه همین تکرار مکررات است که در تفاسیر گذشته است یک مقداری در آنها تغییر داده شده است و تبدیل به تفسیر جدیدی شده است در آن به ترجمه و بحث های نحوی و ادبیاتی و لغوی اکتفا شده است.

این استاد حوزه افزود: اما مثلا موضع قرآن و خداوند متعال درباره روابط بین الملل و در رابطه با روابط اجتماعی بین انسان ها در عرصه اسلامی، در رابطه بین مسلمان ها، مثلا این که صلح شان چگونه باشد، اگر در بینشان نزاعی در گرفت که اکنون نزاع بزرگی هست که همان مسأله داعش است، چگونه باید با این مسائل مواجه شوند و برخورد کنند. کلیات مسأله در قرآن هست حضرات معصومین علیهم السلام این مسائل را باز کردند. در طول تاریخ علما و مفسرین کار کردند.

استاد خان بلوکی ابراز داشت: ما می توانیم به واسطه وجود وسائل جدید، کتابخانه های معتبر، سیستم های اینترنتی برای یافتن حقایقی که الان در جامعه بشری وجود دارد از این وسائل استفاده کنیم که بدانیم جامعه بشری تا کجا در علم تعلیم و تربیت پیش رفته است، تا کجا در علوم سیاسی پیش رفته است و بدانیم که قرآن به چه چیزی اشاره می کند کجا را تنقیص می کند و اظهار می کند که آن مطلب اشتباه است یا چه چیزی را تقویت و بزرگ می کند.

وی در ادامه افزود: این مسأله خیلی مسأله مهم و جدیدی است و با نگرش جدیدی که بتواند به قول امروزی ها به روز و کارآمد از قرآن استفاده کند منطبق است و تفسیر را باید از این منظر مورد توجه قرار بدهیم. اگر در جایی طعنه ای هست مثلا به اهل کتاب الان ما به راحتی می توانیم بفهمیم که مسأله اهل کتاب و ایرادی که بوده چه بوده است مثلا این طعنه اشاره به تحریفی بوده است که یهودیان که در متون دینی می کردند و تکالیف خود را به این واسطه انجام نمی دادند و به حسب آیات قرآن کریم که می فرماید: «بغیا بینهم» مشخص می شود تحریفی که در متون دینی کردند و اختلافی که در حقیقتی که به آنها رسید کردند به چه سبب بوده است. سوال این جا است که این حقیقت، حقیقت معرفتی بود یا در فروع احکام بود و ما از این مطالب برای امت مسلمان درس بگیریم.

استاد خان بلوکی گفت: خلاصه کلام الان ما توانایی دسترسی به علوم مختلف را داریم. کلیات علوم را ببینیم و بعد نگاه بکنیم به آن آیاتی که مثلا مسأله سیاسی جهانی اسلام، مسائل اخلاقی و تربیتی جهان اسلام را می گوید، مسائل اقتصادی جهان اسلام را می گوید، کلیات مطرح شده آن جا را ببینیم و ببینیم با کجای علوم بشر در واقع منطبق است و در کجا بشر را راهنمایی می کند. در واقع ایرادات این فکر بشری را از بین می برد اگر ما مطلع نباشیم که تا کجا بشر در این علوم پیشرفته است و بشر گمان کرده که رسیده است و خداوند غرضش از این آیه شریفه راهنمایی به کجا است؛ نمی توانیم به صورت روشن و ملموس از این آیه قرآن استفاده کنیم. امیدواریم خداوند متعال به برکت این ماه مبارک و به لطف حضرات معصومین و حضرت بقیة الله علیهم السلام به تامل در قرآن و فهم و تدبر در آیات قرآن ما را موفق کند و در همه این ماه و به خصوص در شب های قدر برای همه مومنین در جهان اسلام به خصوص شیعیان مظلوم در عراق و جاهای دیگری که درگیرند فرج و گشایشی حاصل شود./260/22/20