متاسفانه درس اخلاق های مستمر کمرنگ شده مثلا این هفته یک شخص می آید هفته دیگر تعطیل می شود و هفته دیگر شخص دیگری می آید این نوع درس اخلاق ها کار به جایی نمی برد. در این وضعیت توجه خود اساتید در کنار درس و بحث به مطالب و نکات اخلاقی برای طلبه ها بسیار موثر خواهد بود و حوزه هم در این جهت باید به فکر باشد که از اساتید اخلاق بزرگ استفاده کند و جلسات متعدد و مختلف درس اخلاق در طول هفته به صورت مستمر برگزار شود.

 استاد اسماعیل ارشادخواه در گفت و گو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید گفت: یکی از اموری که اساتید باید به آن توجه داشته باشند و متاسفانه در این دوره مورد غفلت قرار گرفته است ارتباط بین اساتید با شاگردان است یعنی ارتباط صمیمی ای که قبلا بین بزرگان و اساتید با شاگردان و طلاب که پای درس آن ها حاضر می شدند وجود داشت الان وجود ندارد.

استاد در ادامه گفت: طلبه ها علاوه بر این که در سابق از جهت علمی در نزد اساتید تربیت می شدند از جهت اخلاقی هم در محفل اساتید شان تربیت می شدند و اساتید به جهات اخلاقی طلبه هایی که در پای درس آن ها بودند توجه ویژهای داشتند ولی متاسفانه در این دوره این مورد تا حدود زیادی مورد غفلت قرار گرفته و طلبه ها از این جهت از اساتید خودشان بهره چندانی نمی برند و در غیر از آن ساعت درسی که اساتید با طلبه ها درس دارند ارتباطی چندانی بین استاد و طلبه وجود ندارد.

استاد ارشادخواه افزود: استاد از وضعیت طلبه ای که در پای درسش می آید چندان اطلاع ندارد. در بسیاری از موارد طلبه ها با مشکلات عدیده ای مواجه هستند که چه بسا در تعلم آن ها و در تحصیل آن ها خیلی تاثیر دارد و اگر اساتید نسبت به آن ها توجه داشته باشند با توجه به تجربیاتی که اساتید دارند، می توانند مشکلات طلبه ها را حل کنند و اگر آن مشکلات حل شود در تحصیل شان بسیار تاثیر می گذارد. بعضی از این موارد مشکل مالی است البته ممکن است بگوییم اساتید خودشان وضع مالی چندان مناسبی ندارند ولی باز هم می توانند از طرق مختلفی حتی مشکل مالی را هم بر طرف کنند البته مشکلات طلاب منحصر به مشکلات مالی نیست.

استاد افزود: بعضی از طلبه ها گاهی در تنگناهایی قرار می گیرند، که چه بسا به نان شب شان محتاج باشند، این ها در تحصیل طلاب تاثیر دارد از طرفی هم وقتی که از این جهت تامین نباشند و فکرشان آزاد نباشد توجهی به تحصیل هم نخواهند داشت یا مشکلات مختلف دیگری در روابط اجتماعی با دوستانش یا در خانه یا در جاهای مختلف وجود دارد که امکان دارد مشکلاتی برایشان به وجود بیاورد یا جامعه مشکلاتی را برایشان تحمیل کند و در بین مشکلات دست و پا بزند و برای درس خواندن فکر آزادی نداشته باشد.

استاد گفت: طبیعتا طلبه ها تجربه شان کم است اساتید عمری را در حوزه گذرانده اند چه بسا همین مشکلات برای خودشان یا این مشکلات برای افراد دیگری هم پیش آمده باشد و دیده اند که چگونه انسان بر این مشکلات فائق آمده است و این مشلات را حل کرده است از تحربیات خودشان می توانند برای این طلبه بیان کنند و طلبه را از گرفتاری نجات دهند. متاسفانه در این دوره با توجه به این که بعضی مواقع درس ها شلوغ هستند در بعضی از موارد هم حتی شلوغ هم نیست منتهی چون استاد رابطه با طلبه ندارد از وضعیت طلبه اصلا خبری ندارد در بسیاری از موارد حتی استاد نام طلبه ای را که به کلاسش می آید چه بسا دو سال سه سال آمده پای درسش اصلا اسمش را نمی داند چیست اهل کجاست و از کجا آمده است.

این استاد حوزه علمیه خاطر نشان کرد: دانستن وضعیت طلبه و گه گاهی نشستن با او از مشکلات شان پرسیدن باعث می شود که استاد با طلبه آشنایی بیشتری پیدا کند روحیات طلبه ها را بیشتر بداند و مشکلاتی را که برای طلبه ها احتمال دارد وجود داشته باشد خبردار می شود و طبیعتا با توجه به تجربیاتی که دارد می تواند به طلبه کمک کند ولی متاسفانه این جهتی است که مورد غفلت قرار گرفته و اساتید باید به آن توجه کنند و در کنار این ها اساتید باید به پرورش جهات معنوی و اخلاقی طلبه ها نیز بپردازند.

استاد ارشادخواه ضمن اشاره به این نکته کهدر حقیقت استاد نه تنها مربی علمی یک طلبه است بلکه مربی اخلاقی طلبه هم می باشد افزود: متاسفانه امروزه مثل سابق نیست، حوزه یکی از مشکلاتی که دارد این است که الان درس های اخلاق مستقلی که در سابق توسط بزرگانی مثل آیت الله العظمی مظاهری و آیت الله اشتهاردی و فضلای دیگر برگزار می شد کمتر شده، این دروس اخلاق که با استقبال طلبه ها مواجه می شد خیلی هم موثر بود. از بزرگان اخلاق کسانی بودند که درس اخلاق شان پرشور بود استاد مظاهری حفظه الله در مسجد اعظم درس اخلاق شان پر می شد در مدرسه فیضیه آیت الله اشتهاردی درس اخلاق می گفتند. در طول هفته یک جلسه درس اخلاق برای طلبه بسیار مهم و مثمر ثمر است و موجب می شود طلاب انرژی معنوی از استاد اخلاق بگیرند و برای درس خواندن در طول هفته انرژی و روحیه لازم را پیدا کنند و درس خود را با جدیت و توجه به حالات معنوی که در حوزه باید یک طلبه داشته باشد ادامه دهند و از جهت روحی و معنوی هم خود را تقویت کنند.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: متاسفانه در زمان ما از این مطالب خبری نیست، درست است شاید هر از گاهی یک درس اخلاقی برگذار شود ولی درس اخلاق های مستمر کمرنگ شده اند مثلا این هفته یک شخص می آید هفته دیگر تعطیل می شود و هفته دیگر شخص دیگری می آید این نوع درس اخلاق ها کار به جایی نمی برد. در این وضعیت توجه خود اساتید در کنار درس و بحث به مطالب و نکات اخلاقی برای طلبه ها بسیار موثر خواهد بود و حوزه هم در این جهت باید به فکر باشد که از اساتید اخلاق بزرگ استفاده کند و جلسات متعدد و مختلف درس اخلاق در طول هفته به صورت مستمر برگزار شود.

وی ادامه داد: استاد اخلاق  باید درس اخلاق خود را از یک جای خاصی شروع کند و آن جهت تربیتی که برای یک طلبه لازم است و با مراتب خاصی که دارد پیش رو بگیرد و ادامه دهد و طلبه ها را از جهت روحی و معنوی تقویت کند که الان متاسفانه طلبه ها از این جهت در یک خلاء بسیار بزرگی قرار دارند و بزرگان باید خیلی به فکر باشند.

استاد ارشادخواه گفت: طلبه الگوی اخلاق و رفتار در جامعه است اگر کاری بکند مردم به چشم حکم الله به آن نگاه می کنند این به این معنی است که عمل و رفتار طلبه را قبول دارند باید رفتار و کردار طلبه کاملا اصلاح شود و اگر اصلاح نشود تاثیر سوئی در جامعه خواهد گذاشت و با آن غرضی که طلبه به حوزه آمده که در ابتدا اصلاح خود و سپس الگو بودن برای جامعه است منافات خواهد داشت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم ضمن اشاره به این نکته که مردم طلبه را به چشم الگو می ببینند ابراز داشت: چون طلبه در حقیقت در جای ائمه معصومین علیهم الصلاه و السلام و به عنوان مبلغ دین است به همین جهت رفتار و کردار آن ها را مردم تحت نظر دارند و لذا هر عملی که طلبه انجام می دهد آن را به عنوان چیزی که حق است و در دین است تلقی می کنند و به آن ترتیب اثر می دهند. عزیزان طلبه از این جهت خیلی توجه داشته باشند و مواظبت کنند و این امر مهم هم به این راحتی به دست نمی آید مگر اینکه در طول تحصیلی که طلبه ها در حوزه علمیه هستند حوزه باید از جهت تربیتی و اخلاقی کلاس هایی برایشان برگزار کند و از آن طرف خود اساتید هم که طلبه ها از جهت علمی با آن ها در ارتباط هستند از جهات اخلاقی هم با طلبه ها در ارتباط باشند. این جوری نباشد که کسی که تدریس می کند هیچ توجهی به جهات اخلاقی طلبه هایی که در کلاسش شرکت می کنند نداشته باشد فقط مکاسب یا رسایل و یا کفایه را تدریس کند و برود و با طلبه ها هیچ ارتباط دیگری نداشته باشد.

این استاد حوزه های علمیه گفت: متاسفانه طلبه هایی که الان درس شان را می خوانند مثلا سطح را که تمام می کنند گه گاهی دیده می شود که در سطح جامعه اصلا مقبولیت ندارند مخصوصا طلبه هایی که سن شان کمی بالاست گاهی وقتها اتفاق می افتد وقتی که این طلبه ها را با رفتار و اخلاق و کردارشان می بینند می گویند اصلا این ها طلبه نیستند به همین خاطر طلبه های امروزی را هم قبول نمی کنند به خاطر این که برخی از طلبه ها در حوزه آن طور که باید و شاید و آن طوری که در سابق مورد تربیت قرار می گرفتند مورد تربیت قرار نگرفته اند.

 وی ادامه داد: ان شاءالله خداوند تبارک و تعالی توفیق دهد بزرگان ما از جهت تهذیب و تربیت اخلاقی طلبه ها توجه بیشتری کنند تا طلاب محترم و فاضل هم، بتوانند جامعه را تربیت کنند چرا که اگر علماء دین خودشان تربیت نشوند خودشان مشکل داشته باشند طبیعتا جامعه هم به دست آنها تربیت نمی شود. تهذیب جامعه و دور کردن جامعه از مشکلات به این است که در ابتدا خود طلبه ها تربیت شده و مهذب باشند. بزرگی می گفت: شما مواظب باشید به اسلام ضربه نزنید. الان باید به طلبه هایمان بسیار توصیه کنیم در رفتار و کردارشان مواظب باشند که خدای نکرده به اسلام ضربه نزنند.

استاد ارشادخواه در انتهای گفت وگو افزود: اگر در حال حاضر ما بتوانیم فقط اسلام را درست عرضه کنیم اسلام جایش را باز می کند در موارد متعددی متاسفانه اسلام از خود ماها که به عنوان مبلغ اسلام هستیم ضربه می خورد و و موجب آثار زیان بار و جبران ناپذیری به جامعه اسلامی می شود. ان شاالله خداوند تبارک و تعالی توفیق دهد که همه عزیزان و اساتید بزرگوار،هم در تربیت اخلاقی طلبه ها توجه داشته باشند و هم ارتباط تنگاتنگی با طلبه ها برقرار کنند.  260/21/30/210