هر چه دایره علم و قدرت انسان وسیع تر باشد تکلیف او نیز سنگین تر خواهد بود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، مراسم آغاز سال تحصیلی مدرسه علمیه معصومیه سلام الله علیها با سخنرانی آیت الله محمد تقی مصباح یزدی، صبح امروز در این مدرسه برگزار شد. ایشان در ابتدای سخنان خود، با اشاره به حادثه منا ابراز داشت: در عالم دنیا خوشی و ناخوشی توأم است اما گاهی اتفاق می افتد که یک روز از جهاتی، موجب شادی و از برخی جهات موجب تاسف شدید باشد و امروز از همان روزهای نادر است. از یک طرف این ایام ایام عید است و از طرف دیگر حوادث اخیر باعث تاسف شده است. از خدای متعال برای کشته شدگان جریان اخیر عاجزانه در خواست مغفرت و رحمت می نماییم و برای مصدومین و مجروحین درخواست شفا داریم و امیدواریم که این حادثه در عین تلخی اش، مقدمه ای برای برکندن دولت ظلم و ظهور دولت حق باشد و ان شاء الله ظهور منجی نزدیک است و انتقام این کشته شدگان را خواهد گرفت.

مدیر موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی رحمةالله علیه افزودند: شروع سال جدید تحصیلی به منزله این است که خداوند عمر دوباره ای به ما بخشیده است. چون عمری که داشتیم گذشت و تمام شد و به هر حال فرصت جدیدی است برای اینکه بتوانیم از نعمت های جدیدی استفاده کنیم که بسیاری از مردم از آنها محرومند.

آیت الله مصباح یزدی ادامه داد: کسانی در اکناف و اطراف عالم هستند که دلشان برای حضور در این چنین مجامع و مجالسی و حضور در حوزه های علمیه و شهر مقدس قم، پر می زند، اما شرایط زندگی این امکان را به آنها نمی دهد. من بارها در کشورهای مختلف دیده ام کسانی که با اشک و آه آرزو می کردند که حتی برای زیارت به قم بیایند چه برسد به اینکه در حوزه تحصیل نمایند. توجه به اینها باعث می شود تا انسان قدر این نعمت ها را بیشتر بداند و شکر آنها را بیشتر به جای آورد و چون شکر افزوده شد، نعمت هم افزوده می شود و کار آدم هم برکت پیدا می کند و نتایج بیشتر و بهتری پیدا می شود اما وقتی انسان غافل و ناسپاس باشد، چشمش را بر روی نقطه های روشن می بندد و در نتیجه کارش برکت پیدا نمی کند. باید قدر این سال جدید را بدانیم و سعی کنیم نیروهایمان را در راهی صرف کنیم که بعدا پشیمان نشویم چون روزی خواهد آمد که همه لحظات عمر را بر ما عرضه می کنند و آنجا می فهمیم که اگر عمرمان را در راه دیگری صرف می کردیم شاید نتایج بهتری می گرفتیم و آنجا حسرت خواهیم خورد که چرا غفلت کردیم. به همین دلیل است که روز قیامت، یوم الحسره نامیده شده است. بیداری و توجه و آگاهی لازم است که ما از غفلت خارج شویم و بفهمیم که چه هستیم و کجا هستیم و کجا باید برویم و کارمان به کجا خواهد انجامید.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در تبیین نظرات دین در مورد غفلت بیان کرد: قرآن تصریح می کند که ریشه تمام فسادها و عذاب ها و شقاوت ها، یک چیز بیشتر نیست و آن هم غفلت است. «أُوْلَـئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَـئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ». آنچه انسان را از هر حیوان بدتر می کند غفلت است. انسان هر قدر بیشتر توجه کند، حسرت خوردن او کمتر خواهد شد. «رحم الله امرءا عرف من این و فی این و الی این».

آیت الله مصباح یزدی گفت: از دوران کودکی، عامل حرکت در انسان همان چیزی بوده است که در حیوانات بوده است. احساسات انسان در حد گرسنگی و خستگی بوده است. بعدها نیازهای دیگری پیدا شده است که در صدد ارضای آنها برمی آید و کم نیستند انسانهایی که بخش عظیمی از عمرشان را در همین حیوانیت گذرانده اند اما یک عامل دیگری هم در انسان وجود دارد که دیرتر در انسان ظاهر می شود و آن عامل عقل است. بسیاری از ما با اینکه خداوند این نعمت را به ما داده است اما از آن به درستی استفاده نمی کنیم. «لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لاَّ يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّيَسْمَعُونَ بِهَا»

استاد اخلاق حوزه علمیه قم با اشاره به شروع سال تحصیلی، بیان کرد: اگر بخواهیم این سال جدید سال مبارکی برای ما باشد و بعدها برای ما موجب حسرت نباشد، باید به این فکر کنیم که ما چه هستیم و برای چه آفریده شده ایم و البته باید طوری باشد که این تفکر در عمل ما موثر باشد. هدفی که ما برای آن آفریده شده ایم، آن قدر عالی است که عقل عاقلان ممتاز هم از درک آن غافل است، شاید به همین مناسبت باشد که در منابع دینی اسم آن را قرب خداوند گذاشته اند و تعبیری از این بالاتر نمی توان برای موجودی فرض کرد «رب ابن لي عندك بيتا في الجنة». خداوند ما را برای این چنین هدفی آفریده است. مقامی است که خداوند می فرماید که اگر انسان به آن مقام برسد، خلیفة الله می شود. از اوصاف انبیا و اولیا است که خلیفة الله هستند، خدا است که کارهای خودش را به دست آنها می سپارد. «و احیی الموتی باذن الله»

ایشان در اشاره به مشکلات جامعه مدرن و انسان امروزی افزود: آدمیزاد برای این هدف بزرگ آفریده شده است و اگر بخواهد می تواند به این مقام برسد. این هدف را با اهداف انسانهای امروزی مقایسه کنید. حضرت علی علیه السلام  در مورد این انسانها می فرمایند: «کالبهیمة المربوطة، همها علفها» برخی افراد در شهرهای بزرگ گاهی باید چند بار ماشین عوض کنند تا به محل کارشان برسند. تا شب کار می کند و شب خسته به خانه می رسد که یک مقداری حقوق بگیرد و نانی بخورد و فردا، روز از نو و روزی از نو. برای او زندگی یعنی تلاش کند که شکم خود را پر کند.

وی با بیان لزوم شکرگذاری از خداوند افزود: باید خدا را برای نعمت هایی که به ما داده است شکر کنیم. البته هر جا نعمت بیشتر باشد تکلیف هم بیشتر خواهد بود. نعمت شرط اول تکلیف است و تکلیف برای کسی است که بداند و بتواند. وقتی خداوند علم و قدرت به انسان داد تکلیف می خواهد و هر چه دایره علم و قدرت وسیع تر باشد، تکلیف سنگین تر خواهد بود. روایتی هست که می فرماید «وأنه يغفر للجاهل سبعون ذنبا قبل آن يغفر للعالم ذنب واحد» روز قیامت هفتاد گناه از جهال بخشیده می شود، در حالی که از عالم یک گناه بخشیده نمی شود، زیرا که او علم داشت و حجت برای او تمام بود. ما نعمت های زیادی داریم اما مثل ماهی که در آب است، قدر آنها را نمی دانیم. ما به این جهت که بالاترین نعمت ها را داریم، بالاترین تکلیف ها را هم خواهیم داشت، باید از عظمت تکلیف، خودمان را بشناسیم.

نماینده مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به تکالیف انسان  بیان کرد: تکلیف های ما از خودشناسی و رسیدگی به خانوده مان شروع می شود. «قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ نارا» بعد همسایه ها و اهل شهر و بعد اهل کشور و کل دنیا. اولین کار ما این است که ببینیم جایگاه ما در این عالم کجا است و جایگاه ما به عنوان جوانان مسلمان شیعه انقلابی، در میان سایر انسانها کجا است. ما باید به دنبال چه بگردیم و برای رسیدن به آن چه باید بکنیم. تنها چیزی که می تواند ما را به آنجا برساند قرآن است. اولا باید قرآن را بفهمیم، در روایات هست که «انّ للقرآن ظهراً و بطناً و لبطنه بطناً، الي سبعة ابطن أو الي سبعين بطناً». تفسیر قرآن با اهل بیت علیهم السلام است و لذا قرآن و عترت با هم است. همه دانستنی ها باید در شعاع این محور قرار بگیرد و برای خدمت به این هدف باشد اما اگر اصل هدف را فراموش کنیم در کوچه و پس کوچه ها گم می شویم./۲۵۰/31/20