از عواملی که باعث شده ضعف ایجاد شود دیدن ظواهر مطلب است، برخی طلاب خودشان را آماده می کنند برای یک ظاهری که یک امتحانی را بدهند، امتحان را تمام کردند و آن کتاب کنار می رود در حالیکه ما باید طوری برنامه ریزی کنیم که ان شاء الله از این ظاهر به واقعیت کشیده شویم و از اینها به امورات واقعی متصل شویم.

استاد محمد حسن پاکراه در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره‌ای اساتید درباره دروس آزاد حوزه‌های علمیه گفت: یکی از آسیب هایی که حوزه را تهدید می کند این بی انضباطی و رعایت نکردن ضوابط است که مثلا وسط درس می آیند، یک ربع دیر می آیند، بیست دقیقه آخر می آیند، تاخیر دارند در هر صورت خودشان را مقید نمی کنند و دوم اینکه تعطیلات در دروس آزاد زیاد است.

استاد سطوح عالی حوزه علمیه ادامه داد: باید یک برنامه ریزی شود که این تعطیلات مدیریت شود زمانی گفته می شد که حتی پنج شنبه ها هم درس باشد ما منتظر بودیم که این طرح پا بگیرد ولی انجام نشد، این تعطیلات زیاد باعث می شود یک مقداری ناهماهنگی ایجاد شود، اگر بشود برای همین دروس سطوح عالی طوری برنامه ریزی شود که تعطیلات در آن کمتر شود خیلی بهتر است.

وی خاطرنشان کرد: باید روی این برنامه حضور و غیاب بیشتر دقت کنند که طلبه احساس وظیفه بیشتری نسبت به حضور خود در کلاس داشته باشد مثلا بگویند که طلبه بیش از چهار جلسه غیبت داشته باشد یا در صورت عدم حضور در کلاس دیگر آن نمره قبولی 12 نیست و آن برداشته شود، مثلا در ایام درسی پنج تا غیبت داشته باشد ما شما را مانند سایرین حساب می کنیم، این حضور و غیاب اهرمی برای حضور طلاب در سر کلاس ها باشد، الان گاهی به ما مراجعه می کنند که مثلا این بیست روزی که ما غیبت داشتیم برای ما حضور بزنید.

استاد پاکراه افزود: از عواملی که باعث شده ضعف ایجاد شود دیدن ظواهر مطلب است، برخی طلاب خودشان را آماده می کنند برای یک ظاهری که یک امتحانی را بدهند، امتحان را تمام کردند و آن کتاب کنار می رود در حالیکه ما باید طوری برنامه ریزی کنیم که ان شاء الله از این ظاهر به واقعیت کشیده بشویم و از اینها به امورات واقعی متصل شویم، یکی دیگر اینکه ایجاد انگیزه بکنیم بعضی از طلاب انگیزه ندارند مثلا این کتاب را هم خواندم می خواهد چه بشود، به گونه‌ای شود که با اساتید صحبتی شود و یک نشستی صورت بگیرد.

وی ابراز داشت: در قسمت های مختلف کسانی که صاحب نظر هستند این انگیزه های دینی و معنوی را ایجاد کنند مثلا روزهای چهارشنبه به گونه ای شود که همه اساتید البته بعضا و تا شصت و هفتاد درصد هستند اساتیدی که چهارشنبه ها درس اخلاق می گویند اما یک طوری به صورت رسمی شود که چهارشنبه ها یک پنجم وقت کلاس را اختصاص به تذکرات معنوی، ذکر احادیث و روایات و مطالب اخلاقی بدهیم، علمای بزرگ این را دارند و بعضا اساتید نیز این برنامه را دارند ولی یک طوری شود که این برنامه‌ها برای ارتقای بیشتر حوزه توسعه پیدا کند ان شاء الله.

استاد حوزه علمیه قم عنوان کرد: شما که دست اندرکار هستید و زحمت می کشید این را به صورت یک دستور العمل در بیاورید اول سال که می خواهیم درس را شروع کنیم مثلا کفایه را می خواهیم از اول آغاز کنیم و جلو برویم، مکاسب را شروع کنیم جلو ببریم، یک به اصطلاح روش کار هم برای اساتید داده شود که مثلا شما روزهای مناسبت ها در چهارشنبه‌ها در ایام خاصی که می رسد این برنامه ها را با شاگردان خود داشته باشید، ارتباطتان این گونه باشد، پیشنهاد بدهید، طرح بدهید بعد از اساتید هم نظر بخواهید همین که مجموعه نشست از این طریق نظرات اساتید را جویا می شود خوب است و همه این نکات مؤثر را بدهند.

استاد سطوح عالی حوزه درباره ویژگی های دروس آزاد گفت: اگر نظارتی روی آن باشد دروس آزاد خوب است که مثلا شاگرد در انتخاب استاد خودش انتخاب می کند و این خود نکته قوتی است این درس می رود، آن درس می رود، این استاد آن استاد را می بیند و انتخاب می کند اگر بشود همین را بیشتر سر و سامان دهند و یک مقداری هم نظارت ها بهتر شود، ارتباطات بین شاگرد و استاد بیشتر شود خیلی مناسب می شود.

وی در رابطه با تغییر استاد توسط طلاب در سال تحصیلی، متذکر شد: اگر طلبه در چند جلسه اول تشخیص داد که باید بیاید که هیچ ولی اگر دو ماه شرکت کرد و تصمیم گرفت استاد را تغییر دهد به نظرم تا پایان ترم در همان کلاس شرکت کند تا حداقل به یک جایی برسد، اینکه یک مدت سر این کلاس باشد بعد مدتی دیگر با استاد دیگری در کلاس درس دیگری شرکت کند اینها باعث یک مقداری بی نظمی می شود که هم از این جا می ماند و هم از آن درسی که می خواهد برود یک طوری تنظیم شود که مثلا پنج، شش جلسه که رفت حضور و غیاب برای طلبه زده شد سعی کند آن ترم در آن کلاس شرکت کند تا ترم بعد اگر خواستید تغییر دهید، الان می بینید دیر می آید، زود می رود، جا به جا می کند، یک مقداری این بی نظمی ها باعث می شود که به هدف نرسد و از مقصد دور شود و این به دروس شان آسیب جدی می زند مثلا اول درس نبوده بیست، سی جلسه غیبت داشته یا ده، پانزده جلسه آمده بعد یک درس دیگر می رود آن وقت در کلاس دیگر آنها یا جلوتر هستند یا عقب تر و طوری است که مطالب به هم متصل نمی شود.

استاد پاکراه در پایان به شیوه‌هایی برای تدریس موفق اشاره کرد و گفت: طوری تنظیم شود که برگه هایی، بروشورهایی، جدول‌هایی که وظایف طلاب را مشخص کنند و نظارتی روی تحصیل آنها داشته باشد تهیه شود که مثلا طلاب مباحثه داشته باشند، مطالعه داشته باشند یا مثلا بعضی از شروح یا کتابهای درسی که برای طلاب خیلی مفید و مؤثر است به طلاب معرفی شود و اساتید بعضی وقت ها بگویند شما اگر بتوانید برای فهم بیشتر کفایه این چهار پنج کتاب را هم ببینید مناسب تر است، پیشنهاد داده شود که اگر روش درستان به این شکل باشد بهتر است مثلا پیشنهاد بدهید که درستان را سمعی بصری کنید، با ماژیک روی تخته بنویسید، آن اساتیدی که از این شیوه ها استفاده می کنند می بینیم که بیشتر طلاب جذب آنها می شوند، راههای جذب طلاب را که انجام داده‌اند و یا دیگران که موفقیت‌هایشان را برای شما می گویند که در چه روش هایی موفق بودند اینها را بیان کنند بعد آن موفقیت های برجسته را جدا کنید و به دیگران منتقل کنید مثلا به صورت پیامک، استاد موفق آن است که در درسش زود برود و منظم باشد، دسته بندی کند، مسلط بر مطلب باشد و این گونه برخورد کند که بتواند خوب مطلب را ارائه بدهد اینها همه در تدریس موفق اثر دارد.220/21/20