اگر قرار باشد که طلاب تامل و توجهی به حل مشکلات اجتماعی داشته باشند، ارتباط آنها با دانشگاه و دانشجو می تواند آنها را به واقعیت ها رهنمون کند.

استاد کاظم قاضی زاده در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، گفت: یکی از پدیدهایی که در سال های اخیر در سطح طلاب حوزه علمیه قم دیده شده است، تحصیل همزمان طلاب در حوزه و دانشگاه و جذب فرصت های شغلی دانشگاهی بوده است. به نظر می رسد که در این قسمت طلاب با استعداد و پژوهشگر بیشتر در این مسیر قدم برداشته اند و در دانشگاه ها جذب شده اند. این پدیده هم به عنوان یک فرصت و هم به عنوان یک تهدید باید مورد توجه قرار بگیرد.

این استاد سطوح عالی در مورد مزایای حضور طلاب در دانشگاه ها گفت: این پدیده از یک رو فرصتی است که در نتیجه آن طلاب و فضلای حوزه علمیه قم با علوم روز و شیوه های تحصیل دانشگاهی آشنا شده و مشکلات و مسائل اجتماعی را بهتر درک کنند و به صورت عینی با آنها روبرو شوند. اگر قرار باشد که طلاب تامل و توجهی به حل این مشکلات داشته باشند، بدون تردید ارتباط آنها با دانشگاه و دانشجو می تواند آنها را به واقعیت ها رهنمون کند. جنبه مثبت حضور طلاب در دانشگاه ها حضور بزرگان حوزه در دانشگاهها است. در سالهای قبل از انقلاب اسلامی حضور افرادی نظیر استاد مرتضی مطهری و استاد محمد مفتح و افراد دیگری مانند آقای دکتر باهنر و شهید دکتر بهشتی، توانسته بود زمینه واقع گرایی روحانیون را فراهم کند و اثر گذاری آنها را در جامعه اسلامی بیشتر نماید، این جنبه مثبتی است که از حضور طلاب در دانشگاه ها ایجاد می گردد.

این مدرس حوزه و دانشگاه افزود: این فرصت وقتی به معنای واقعی کلمه فرصت است که فضلایی که به دانشگاه هجرت می کنند و یا هم در تحصیل و هم در تدریس به دانشگاه ها نزدیک می شوند، مایه های قوی علمی حوزوی خود را از قبل برداشته باشند. این طور نباشد که یک دانش آموخته نیمه راه در حوزه علمیه محسوب شوند. رمز موفقیت بزرگانی که نام بردم در این نکته بوده است که علوم دانشگاهی را بر علوم حوزوی خود افزوده اند و قدرت تحلیل و اجتهاد در علوم حوزوی را قبلا به دست آورده بودند و وقتی که با علوم جدید و مسائل و مشکلات دانشگاهیان روبرو شدند توانستند تا با آن سرمایه های قوی حوزوی خود، در دانشگاه ها تاثیر گذار باشند.

استاد قاضی زاده ادامه داد: اما از جهت دیگر باید این حضور را یک تهدید بدانیم تا یک فرصت، حوزویانی که با سطوح علمی کم در حوزه وجود دارند و به نحوی آشنایی اجمالی با این علوم دارند و به اجتهاد نرسیده اند، و به دانشگاه می روند، به جای اینکه از علوم حوزوی خودشان در دانشگاه ها بهره ببرند، با علومی که در دانشگاه ها به دست می آورند، عملا یک دانشگاهی صرف می شوند و چه بسا که بضاعت کم آنها در علوم حوزوی سبب شود تا آشنایی آنها با علوم دانشگاه ها، آنها را به نقد همان بضاعت کم علمی بکشاند و بیش از اینکه بتوانند به عنوان یک روحانی اثرگذار باشند خودشان ناقد و منتقد مطالبی می شوند که قبلا در حوزه خوانده اند. اگر این افراد بتوانند درس دانشگاهی خوبی هم بخوانند، به عنوان یک استادی که فقط لباس روحانی دارد می توانند در دانشگاه خدمت کنند و در بهترین حالت می توانند از جنبه های اخلاقی یا معنوی که در حوزه داشته اند در ضمن حضوری که در دانشگاهها دارند به طور غیر مسقیم به دانشجویان بیاموزند.

وی افزود: اما گاهی اوقات مشکل این جا است که افرادی که درس حوزوی خوبی نخوانده اند، درس دانشگاهی خوبی هم نمی خوانند، لذا در این افراد ضعف تحصیل دانشگاهی و حوزوی با هم ضمیمه می شود و چیزی جز بدبینی مخاطبان و دانشجویان را نسبت به این قشر دانشگاهی حوزوی ایجاد نمی کند. حضور محدود حوزویانی که در سطح بالای علم حوزوی هستند، می تواند موثر باشد و هم علوم جدید را به اینها بیاموزد و هم حضور اینها می تواند برخورد این افراد را با واقعیت ها عینی کند. کسانی که با این سطح از دانش به دانشگاه ها نرفته اند معمولا نمی توانند اثرگذاری حوزوی و روحانی داشته باشند.

استاد سطوح عالی افزود: روش دانشگاهی مقداری متفاوت از روش حوزه است. دانشجو در دانشگاه به نوشتن و پژوهش های روشمند عادت می کند. وقتی ما با اساتید حوزه برخورد می کنیم، متاسفانه می بینیم که غالب اساتید حوزه یا قلم ندارند و اگر هم مطالبی به عنوان مقاله و یا کتاب می نویسند، چندان روشنمد نیست و این مشکل در اساتید حوزه وجود دارد، اما دانشگاهیان از این جهت که ملزم به نگارش مقالات هستند و پایان نامه می نویسند، این مشکل را کمتر دارند. حضور در دانشگاه ها می تواند به حل این مشکل کمک کند.

این استاد حوزه و دانشگاه در مورد تحصیل طلاب در رشته هایی که در حوزه نیز تدریس می شوند افزود: در رشته هایی مثل علوم حدیث و علوم قرآن گر چه اینها در حوزه هم خوانده می شود، اما آنچه در دانشگاه ها تدریس می شود گسترده تر و روشمند تر و با متون به روز تری است و از این جهت می تواند کمک کننده باشد اما  سود بخشی رشته هایی مانند فقه و فلسفه و عرفان در نهایت به همان آموزش شیوه های نوشتن ختم می شود./250/22/20