طولانی شدن مدت درس انگیزه را از طلبه ها می‌گیرد یعنی ده، دوازده سال طول زمان سطح است تا به خارج برسد خوب این تمام انرژی طلبه را می گیرد یک طوری باشد که زمان دروس و پایه ها کمتر شود و راهش این است که یک دوره عمومی و یک دوره تخصصی بگذارند، الان که طلبه وارد حوزه می شود نمی داند آخرش می خواهد چه کاری انجام دهد.

استاد منصور جعفر زاده در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید در رابطه با سیستم آموزشی حوزه گفت: سیستم آموزشی حوزه سیستم خوبی بوده است که متأسفانه امروز دارد به یک سیستم ضعیفی تبدیل می شود، سیستمی که طلبه پیش مطالعه داشته است، سر کلاس شرکت می کرده و مباحثه داشته است و بعد اگر فرصتی پیش می آمده تدریس می کرده است، این سیستم خیلی خوب بوده است، اکتفا به درس تنها نمی کردند، تکرار زیاد می کردند اما متأسفانه امروز دارد کم رنگ می شود طلبه ها مباحثاتشان ضعیف شده است و موقعیت تدریس هم برایشان کمتر شده است یعنی تدریس به این شکل بوده که طلبه‌ها هر پایه ای را که بالا می رفتند پایه های پایین تر را تدریس می کردند الان یک مقداری کمتر شده است به نظرم اگر این سیستم سنتی حوزه حفظ شود سیستم خیلی خوبی است، علت آن در حوزه قم یک مقداری فراوانی جمعیت زیاد اساتید است.

استاد سطوح عالی حوزه علمیه اضافه کرد: موقعیت تدریس برای خیلی ها کمتر شده است چون مدرس زیاد است و ممکن است برای همه امکان تدریس مهیا نشود در قدیم که جمعیت کمتر بوده خود به خود شرایط تدریس برای همه فراهم می شده است، دیگر اینکه به نظر می رسد مدیران مدرسه به لحاظ اینکه یا شناخت کافی از افراد ندارند یا افرادی هستند که از قبل مدرس بودند الان جایگزین کردند آنها برایشان مشکل است یعنی انسان هایی هستند که برای تدریس خوب هستند ولی مدیران مدارس یا شناخت کافی ندارند یا ممکن است افرادی که از قبل می شناسند را ترجیح دهند، حال اسم این را چه بگذاریم نمی دانم، بدین خاطر فرد جدید را قبول نمی کنند.

وی ابراز داشت: بنده چون در دروس حوزه و مسائل شاگردها بودم می بینم که سطح درس خواندن طلبه ها ضعیف شده است، این هم عوامل مختلفی دارد که یکی از علت های مهم آن مسائل اقتصادی است، چون طلبه وقتی می بیند از لحاظ معیشت دچار مشکل است و شهریه کفاف زندگی اش را نمی دهد مجبور می شود به کارهای دیگری دست بزند و خود به خود از درسش عقب می افتد.

استاد حوزه علمیه خاطرنشان کرد: متون درسی خود مشکلی در بی انگیزگی طلاب شده است، این متون به درد همه طلاب نمی‌خورد مثلا مکاسب و کفایه را که نگاه می کنید اینها کتب خیلی خوب و مفیدی هستند اما وقتی استاد اینها را تدریس می کند بعضی از طلاب واقعا نمی فهمند هر مقدار هم که استاد تکرار می کند تأثیری ندارد این متون برای عموم طلاب به نظر می رسد متون خوبی نباشد یعنی این متون باید برای رشته های تخصصی باشد و کسانی که به صورت تخصصی در رشته فقه و اصول می خواهند کار کنند، این متون خیلی خوب و لازم است اما برای عموم طلاب مناسب نیست، شاگرد می گوید استاد اینها به درد من نمی خورد بنابراین دل به درس نمی دهد، استاد هم باید با زحمت برای اینها توضیح دهد که این طور نیست این مطالب به دردتان می خورد و تا موقعی که این متون هست باید بخوانید و بعد هم می بینیم که چندان آگاه نشدند این آسیب ها و محسناتی است که به نظرم می رسد در حوزه وجود دارد.

استاد سطح عالی حوزه در مورد اینکه در تدوین کتب جدید اقتباس از متون فعلی شود یا کتابهای جدیدی تألیف شود، گفت: اقتباس از متون فعلی شود مناسب است حتی بنده نظرم این است که علمیت این کتب باید حفظ شود ولی شیوه آنها تغییر کند مثلا مکاسب یک کتاب اجتهادی است بالا و پایین دارد برای اثبات یک مطلب چندین مرحله را طی می کند این به درد همه طلاب نمی خورد و متن آن هم متن سختی است یا کفایه دیگر بدتر است، متون برای عموم طلاب نه رشته های تخصصی آسانتر شود کسی که می‌خواهد به صورت تخصصی در فقه و اصول کار کند حتما باید رسائل و مکاسب و کفایه و شبیه اینها را ببیند ولی برای کسی که می خواهد مبلغ شود این چه لزومی دارد که مطالب را با این سختی متن بخواند متن آن باید آسان شود ولی مطالب عمیق آن حفظ شود حال یا یک کتاب جدید تدوین شود یا از همین کتب موجود اقتباس شود موارد سخت آن کنار گذشته شود و مطالب علمی مهم آن باشد.

وی با اشاره به اینکه در تدوین کتب جدید یک هیأت علمی تشکیل شود، بیان داشت: کار جمعی خیلی مفیدتر از کار فردی است و این کار اگر به صورت جمعی از اساتید صورت بگیرد بهتر است، به نظرم این کار وظیفه مرکز مدیریت حوزه است البته نظارت و حمایت مراجع هم لازم است اگر حمایت و اجازه مراجع نباشد این کار موفق نخواهد شد ولی کار وظیفه مرکز مدیریت حوزه است و ما در حوزه داریم افرادی که بتوانند این کار ر انجام دهند ولی حالا به هر دلیلی این کار انجام نمی شود.

استاد جعفر زاده گفت: اشکالی ندارد که ما یک دوره عمومی داشته باشیم که یک دوره فقه و اصول را به اینها درس دهد در همین مکاسب که بحث معاملات است به صورت خیلی ساده و جالبی آن را آموزش دهد و خیلی در گیر متن نباشند و این نکات متنی باشد برای کسانی که می خواهند به صورت اجتهادی کار کنند برای آنها لازم است، الان که استاد باید این مطالب را برای طلبه توضیح دهد و او نمی فهمد استاد چه کار باید کند، شاگردها در این متن گیر می کنند بعد هم با این مقدار کمی که ما تدریس داریم چگونه این مطالب ثقیل را به شاگردها برسانیم، این درسهایی که ما خواندیم و این تعطیلات زیادی که در حوزه هست شاید در طول سال خیلی بتوانیم بخوانیم 120 جلسه درس باشد، خوب بهتر است که در این تعداد جلسه محدود مطالب آسان و روانی باشد که خوانده شود، اساتید هم نظراتشان در این راستا است که شاید این گونه بهتر باشد.

وی در پایان با اشاره به تعطیلات زیاد حوزه و مشکلات متون درسی، متذکر شد: در کلاس ها می بینیم که طلبه کفایه را نمی‌فهمد و استاد باید خیلی زحمت بکشد تا او چیزی بفهمد اگر به گونه ای شود که تعطیلات حوزه کمتر شود و دیگر اینکه کاری کنند که طلبه انگیزه بیشتری برای درس خواندن پیدا کند برای حوزه خیلی مفید است، طولانی شدن مدت درس انگیزه را از طلبه ها می‌گیرد یعنی ده، دوازده سال طول زمان سطح است تا به خارج برسد خوب این تمام انرژی طلبه را می گیرد یک طوری باشد که زمان دروس و پایه ها کمتر شود و راهش این است که یک دوره عمومی و یک دوره تخصصی بگذارند که طلبه بداند مثلا بعد از شش سال این دوره عمومی اش تمام شده است و به یک جایی رسیده است بعدش رشته تخصصی یا تبلیغ برود، بداند که می‌خواهد چه کار کند، الان که طلبه وارد حوزه می شوند نمی داند آخرش می خواهد چه کاری انجام دهد، طول زمان تحصیل را مخصوصا سطح را کم کنند این خیلی مفیدتر و بهتر است.220/21/20