وقتی در زندگی بعضی از بزرگان که سابقه درخشانی در حوزه داشتند که جذب دانشگاه هم شدند دقت کردیم، در حالی که در دانشگاه هم بسیار مثمر ثمر بودند اما نسبت به این مطلب رضایت نداشتند، اگر این اساتید در حوزه ادامه تحصیل می دادند چه بسا به مقامات بالاتری می رسیدند و در حوزه و کل جامعه هم تاثیرگذارتر بودند.

استاد محسن مروارید در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: جذب شدن طلبه ها به سمت دانشگاه ها برای حوزه مزیت نیست، حتی افرادی که در حوزه بیشتر از ما سابقه دارند نظرشان همین است. این که جذب طلاب به دانشگاه تا چه حد برای دانشگاه مزیت است و چقدر از این موقعیت استفاده می شود، دانشگاهیان باید پاسخ دهند اما اگر از دیدگاه حوزویان به این مسأله پاسخ دهیم، کسی که استفاده خود را از لحاظ های مختلف از حوزه کرده است، اگر نتیجه اش در جای دیگری ظاهر شود، به صورت کلی کار پسندیده ای انجام نداده است.

وی افزود: ممکن است به بهانه های مختلفی این مساله را توجیه کنند و بیان کنند که تحصیل طلاب در دانشگاه ایرادی ندارد، بگویند که همان رسالت تبلیغی که طلبه در حوزه می خواهد بین مردم داشته باشد، همان رسالت را در دانشگاه به شکل های دیگری ایفا می کند اما پاسخ این است که این دیدگاه تفاوت دارد با اینکه طلبه ها در دانشگاه جذب شوند. طلبه ای که مدتی در حوزه درس خوانده است و از امکانات و شهریه حوزه استفاده کرده است، برای ادامه تحصیل به دانشگاه می رود نه برای این که کار تبلیغی در دانشگاه انجام دهد.

وی ادامه داد: دانشگاه جذابیت های خاص خود را دارد و طلبه به مرور زمان به آن فضا جذب می شود، به خصوص دانشگاه هایی که رشته های مرتبط با علوم انسانی دارند طلبه های مستعد را رها نمی کنند و گاهی اوقات هم تامین بیشتر مسائل مادی باعث جذب طلبه ها در دانشگاه ها می شود.

استاد حوزه علمیه قم گفت: در حوزه طلبه برای این که به مرحله ای برسد تا توانایی تدریس پیدا کند و به حد مطلوبی از حیث علمی دست یابد مدت زمان زیادی طول می کشد و استقامت زیادی می خواهد. اما در دانشگاه احتیاج به گذراندن این زمان زیاد برای رسیدن به موفقیت نیست و اگر فرد تا حدی تلاش کند می تواند خود را به حدی بالا آورد و به سطح مطلوب رسد. به خصوص اگر طلبه علومی که خوانده به خوبی یاد گرفته باشد نسبت به کسانی که از ابتدا در دانشگاه بوده اند، قوی تر است و معمولا این طلبه ها راحت تر عضو هیأت علمی می شوند.

وی افزود: طلبه هایی که بیست سال در حوزه درس خوانده اند به مرور جذب دانشگاه می شوند، ما باید به دنبال دلایل این اتفاق باشیم. یکی از مهم ترین دلایل این اتفاق گرفتاری های مادی طلبه ها است و دلیل دیگر این است که بعد از گذشت ده، دوازده سال که طلبه در حوزه ماند این احساس را دارد که در این سال ها چیزی به دست نیاورده است. فارغ از درنظرگرفتن مسایل مادی، گاهی در این زمینه فکرهای شیطانی هم به سراغ طلبه ها می آید، آنها می بینند وقتی در حوزه هستند موقعیت اجتماعی  خوبی ندارند در صورتی که بودن در دانشگاه اسم و رسمی دارد و آنها می توانند در آن جا عضو هیأت علمی شوند.

وی ادامه داد: وقتی به مقاصد و علت های این تصمیم نگاه می کنیم می بینیم هیچ کدام علت های صحیحی نیست که طلبه به خاطر مسایل مادی، اجتماعی و کسب مقام و رتبه ای برای خود، جذب دانشگاه ها شوند. وقتی در زندگی بعضی از بزرگان که سابقه درخشانی در حوزه داشتند که جذب دانشگاه هم شدند دقت کردیم، در حالی که در دانشگاه هم بسیار مثمر ثمر بودند اما نسبت به این مطلب رضایت نداشتند، اگر این اساتید در حوزه ادامه تحصیل می دادند چه بسا به مقامات بالاتری می رسیدند و در حوزه و کل جامعه هم تاثیرگذارتر بودند.

استاد مروارید گفت: از سوی دیگر ممکن است تمام اشکالات در این زمینه متوجه طلبه ها نشود و بعضی اوقات جامعه و گرفتاری های مادی علت این امر باشد. یکی از راه حل های این مساله این است که اگر گرفتاری مادی مانع از رسیدن طلبه مستعد به هدفش می شود، باید این طلبه ها در حوزه شناسایی شوند و از لحاظ مادی برای اداره امور زندگی طلبگی به آنها کمک شود، طلبه ها باید حمایت مالی شوند تا جذب دانشگاه نشوند.

وی افزود: زمانی که طلبه با این که قناعت پیشه می کند اما نمی تواند زندگی خود را اداره کند باید از طرف حوزه حمایت شود. طلبه های خوش استعدادی که مدت زیادی در حوزه درس خوانده اند و از امکانات حوزه استفاده کرده اند را باید حفظ کنیم. در وضعیت کنونی حوزه که نیاز به نیروهای درس خوانده داریم، نباید اجازه دهیم که این افراد از حوزه به سمت دانشگاه روند و نهایتا استاد دانشگاه شوند.

وی ادامه داد: راهکار دیگر این است که طلبه بعد از این مدت زیادی که در حوزه تعلم کرده است جایگاه خود را پیدا کند. باید طلبه های مستعد شناسایی شوند و راهکاری برای جذبشان اندیشیده شود. اگر زمینه تدریس فراهم شد باید کرسی تدریس را به آنها واگذار کنیم تا احساس کنند که بعد از گذشت چند سال از علم آموزی به دوران ثمردهی رسیده اند.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: عده ای از طلاب با تمام مشکلات مادی و جهات دیگر استقامت می کنند و اینها همان کسانی هستند که خدا آنان را کمک می کند و به جایگاه خوبی می رسند. حدودا بیست سال پیش بود که بنده در مشهد خدمت مرحوم آیت الله فلسفی رحمة الله علیه رسیدم و از ایشان در خواست نصیحت کردم، ایشان فرمودند: «اگر به همین روال مرسوم در حوزه درس بخوانید و زحمت بکشید، خدا هم دنیا و هم آخرت شما را درست می کند، این دنیا را باید به خدا واگذار کنید و فقط استقامت داشته باشید، اگر سختی ها را تحمل کنید خداوند مشکلات دنیوی شما را هم به نحوی حل می کند.»/260/21/20