دروس آزاد در عین حالی که به صورت آزاد برگزار می شود این قابلیت را هم دارد که به صورت تخصصی در یک رشته برگزار شود و تخصصی بودن منافاتی با آزاد بودن درس ندارد این عموم و خصوص من وجه است.

استاد علی جاودان در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، در رابطه با دروس آزاد حوزه های علمیه گفت: دروس آزادی که در حوزه های علمیه برگزار می شود از لحاظ کیفیت متفاوت می باشند گاهی بعضی از دروس در ارائه و کیفیت برگزاری خیلی خوب و بعضی به این میزان نیستند و این بیشتر به توان و بیان استاد برمی گردد، این شیوه برگزاری دروس آزاد مانند قدیم است فرقی نکرده است در حوزه قدیم نیز که همه دروس به صورت آزاد بود بعضی از درس ها مطلوب و برخی نیمه مطلوب بود و عده ای هم زیاد مطلوب نبود.

استاد سطوح عالی حوزه علمیه با اشاره به اینکه دروس آزاد هم می تواند مانند مؤسسات حوزوی به صورت تخصصی باشد، اظهار کرد: دروس آزاد در عین حالی که به صورت آزاد برگزار می شود این قابلیت را هم دارد که به صورت تخصصی در یک رشته برگزار شود البته عموم دروس آزاد به صورت تخصصی برگزار نمی شود ولی تخصصی بودن منافاتی با آزاد بودن درس ندارد این عموم و خصوص من وجه است، طلاب باید در یک سطحی جلو بیایند و درس خارج را ببینند آن وقت اگر خواستند دروس را به صورت تخصصی دنبال کنند.

وی درباره کم شدن انگیزه برخی از طلاب، بیان داشت: این به خاطر گرایش های مادی است که در همه جامعه اتفاق افتاده است و به حوزه نیز سرایت کرده است بالاخره حوزه نیز از وضعیت جامعه اثر گرفته است، گرایش به سمت مسائل مادی طبیعتا باعث کم شدن انگیزه برای درس خواندن می شود.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به این که برخی از طلبه ها مشکلات مادی شدیدی دارند و حداقل های زندگی را هم ندارند، خاطرنشان کرد: ما نمی گوییم که وضعیت معیشت طلاب خوب است و مشکلی ندارند مسأله این است که گرایش های مادی در سطح جامعه گسترش پیدا کرده است و جهات مادی از جامعه در حوزه نیز نفوذ کرده و طبعا باعث کم شدن جهات معنوی شده است و این را هم نمی توان به زور تغییر داد، هر ظرفی یک مقداری گنجایش دارد اگر چیز دیگری در آن وارد شد، دیگر به زور نمی شود از علم پرش کرد.

وی افزود: امروز یک توقعات مادی ایجاد شده است و دیگر به مانند دویست سال پیش نیست که زندگی ساده ای داشتند و دنبال مادیت نبودند، امروز نمی شود توقع داشت که مانند قدیم زندگی کنند، الان شرایط تغییر کرده است، امروز دیگر کسی نمی تواند به مثال شیخ انصاری زندگی کند زیرا دیگر شرایط اجتماع به او این اجازه را نمی دهد و شاید اگر بخواهد آن گونه زندگی کند نتیجه معکوس دهد یعنی می خواهد مانند شیخ انصاری تقوی داشته باشد ولی چه بسا خلاف تقوی از آن صادر شود مثلا در خانواده، زن و اولادش نتیجه عکس می گذارد و بیشتر اینها را منحرف می کند.

استاد سطح عالی حوزه ادامه داد: شرایط امروز یک عقل و تدبیری می خواهد که انسان در این شرایط چگونه قضایای زندگی خود را جمع کند به گونه ای که هم مراعات تقوی را بکند و هم شرایط عرفی و مقضیات زندگی را در نظر بگیرد، مراعات شرایط عرفی هم به مانند مراعات تقوی مهم است چه بسا رعایت نکردن آن باعث شود نتیجه‌ فاسدی از آن به دست بیاید «المؤمن کیس» ان شاء الله خداوند متعال به هر کسی یک تدبیر و بینشی بدهد که بتواند با این اوضاع آشفته خود و خانواده اش را جمع کند.

وی با اشاره به اینکه اگر نتوانیم مانند شیخ انصاری تربیت کنیم نباید کار را رها کنیم، گفت: قاعده «ما لا یدرک کله لا یترک کله» این است که اگر ما نمی توانیم در حوزه امروز مانند شیخ انصاری پرورش دهیم نباید کار را رها کنیم و تا آنجایی که می توانیم در تربیت علما و فضلا همت گماریم، ما باید سعی و تلاش خودمان را انجام دهیم ان شاء الله خداوند متعال عنایت می فرماید.

استاد حوزه علمیه قم، خاطرنشان کرد: تا جایی که می شود باید خودمان را در برابر هجمه های مادیت نگه داریم زیرا که به دنبال مادیت هوا و هوس می آید و الان اجتماع به مادی گرایی مبتلا شده است و ما نمی توانیم خود را از اجتماع کنار بکشیم و در کوه و صحرا زندگی کنیم باید با توکل به خدای متعال و تدبیر عاقلانه انسان تلاش کند و بین اینها جمع کند.

وی در پایان متذکر شد: «وَالَّذينَ جاهَدوا فينا لَنَهدِيَنَّهُم سُبُلَنا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ المُحسِنينَ» اگر انسان واقعا در راه خدا مجاهدت و کوشش کند خداوند نیز کمک می کند و راه را نشان می دهد که چگونه بتواند در این اجتماع زندگی کند « وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجعَل لَهُ مَخرَجًا» اگر انسان واقعا تقوی داشته باشد نه تقوایی که زبانی، اظهاری و به دید دیگران باشد بلکه تقوای واقعی که با درون خودش به آن باور داشته باشد خدای متعال راه گشایش را به او نشان می دهد و گرفتاری ها را از او دور و دفع می نماید.220/22/20