آفت شجاعت ظلم است و آفت نام نیک و ارزش های نسبی، خود برتر بینی و افتخار و خود را بزرگ دیدن است و آفت سخاوت، منت گذاردن است.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره‌ای اساتید، حضرت آیت الله ناصر مکارم شیرازی امروز چهارشنبه در مسجد اعظم قم درس اخلاق خود را به بحث پیرامون حدیثی از از پیامبر اکرم صلی الله و علیه وآله و سلم قرار دادند و گفتند: در کتاب نهج الفصاحه از پیامبر اسلام صلی الله و علیه وآله و سلم روایت شده است که ایشان فرمودند: «آفَهُ الشَّجاعَهِ البَغىُ وَ آفَهُ الحَسَبِ الاِفتِخارُ وَ آفَهُ السَّماحَهِ المَنُّ» آفت شجاعت ظلم است و آفت نام نیک و ارزش های نسبی، خود برتر بینی و افتخار و خود را بزرگ دیدن است و آفت سخاوت، منت گذاردن است.

ایشان افزودند: در اینجا لازم است که همه به این نکته توجه کنید که علاوه بر آیات اخلاقی که در قرآن آمده است، پیامبر اکرم صلی الله و علیه وآله و سلم هم احادیث اخلاقی زیادی دارد. یکی از اهداف بعثت همانطور که خوذشان فرمودند: « إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ» اخلاق است. مسائل اخلاقی در روایات ایشان بسیار زیاد است. تعبیر به « لِأُتَمِّمَ» یعنی انبیاء سلف مکارم اخلاقی را آورده اند و من آمده ام تا آن مکارم را کامل کنم. یعنی خداوند که انسان را آفریده است، در درون ذات انسان ریشه های فضایل اخلاقی را قرار داده است. انسان در درون ذاتش پاک دامنی و امانت و صداقت را دوست دارد و خیانت را دوست ندارد. در حدیثی که خوانده شد، 9 آفت ذکر شده است و من فقط سه آفت را ذکر می کنم.

ایشان ادامه دادند: آفت چیزی است که می تواند یک نعمت پر ارزش را از کار بیندازد و آن کار به یک نقمت تبدیل کند. یک درخت برومند و دارای میوه های گوناگون که آفت گرفته است، نه تنها دیگر فایده ندارد، بلکه مزاحم هم هست. فضایل اخلاقی نعمت های خدا هستند، این نعمت ها مانند آن نعمت درخت ممکن است که آفت پیدا کنند، آفت شجاعت ظلم است. شجاعت ممکن است که ذاتی یا اکتسابی باشد. شجاعت نعمتی است که به وسیله آن انسان می تواند افتخارات و کشور و اموال و آبروی خودش را حفظ  کند اما آفتی دارد و آن این است که انسان به دیگران ظلم کند. این نعمت شجاعت به مصیبت تبدیل می شود. سابقا پهلوانان در هر محله ای، پناهگاه نوامیس مردم بودند، اگر افراد هرزه می خواستند مزاحم نوامیس مردم بشوند اینها نمی گذاشتند و مانع می شدند. شکر این نعمت حمایت از ضعیفان است اما آفت آن ظلم و ستم است.

این مرجع عالیقدر ادامه دادند: حسب از ماده حساب است، منتها در لغت اصل و نسب و خانواده آبرومند و خوش نامی و اینها همه حسب است. آدم با حسب بالا می تواند با آبرو در میان مردم محترم زندگی کند و با این موقعیتش به دیگران کمک کند. اما اگر این نعمت آفت گرفت، فخر فروشی و  خود برتربینی سراغ انسان می آید.

ایشان در پایان بیان کردند: سخاوت ممکن است هم ذاتی باشد و هم اکتسابی. این نعمت بزرگی است. می تواند با این سخاوت آبرو پیدا کند و برای یوم المعاد ذخیره کند، اما اگر منت گذاشت، این آفت نعمت را می پوشاند. قرآن کریم خیلی نسبت به ابن حساسیت دارد و می فرماید: « قَوْلٌ مَّعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّن صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى» شما اگر به سائل چیزی ندهید ولی با زبان خوش با او صحبت کنید بهتر از این است که به او چیزی بدهید و منت بگذارید. این منت آفت است. نعمت ها زیاد است و آفت ها زیاد است./250/32/20