اگر فقط کار ما تولید علم باشد و مدیران جامعه به طور مطلق فضا را آماده نکرده باشند یا مراکزی که این نظریات باید ارائه شود پذیرش نداشته باشند یا زمینه اجرا و ارائه اش نباشد نتیجه ای حاصل نمی شود.

استاد محسن اسکندری در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید درباره نظریات علمی که در حوزه مطرح است، گفت: نظریات علمی در زمینه های مختلف علوم حوزوی از جمله فقه و اصول و کلام در حوزه وجود دارد ولی اینکه نظریاتی که مطرح می شود کافی است باید دید که غرض از آن چیست و قرار است چه مشکلی را حل کند؟

استاد سطح عالی حوزه ادامه داد: اگر قرار است که این نظریات بخش اداره جامعه را پاسخگویی کنند باید مورد بررسی قرار گیرد که این نظریات تا چه حدی توان دارند و آیا معضلاتی که ما در جامعه داریم را برطرف می کنند؟ اگر این نظریات بتواند معضلات جامعه مخصوصا در مباحث کلامی و شبهات جدید اعتقادی را پاسخگو باشد می توان یک کفایت نسبی را ادعا کرد، باید دید غرض از طرح نظریات علمی در حوزه چیست؟

وی در ارتباط با کرسی های آزاد اندیشی در حوزه، اظهار داشت: بنده در جایی شنیدم که در مسائل قضایی بسیاری از موارد و فروعات وجود دارد که پاسخ داده نشده است، باید کتاب قضای فقه مسائل جدید و مشکلات فقهی را پاسخ دهد ولی موارد متعددی از فروعات قضایی است که بدون پاسخ مانده است، کرسی های آزاد اندیشی و نظریات علمی شاید از لحاظ کیفی بهتر باشد ولی از لحاظ کمی خیلی مطلوب نیست.

استاد حوزه علمیه قم افزود: کرسی های آزاد اندیشی و نظریات علمی باید در حوزه هایی غیر از حوزه قم مطرح شود، در حوزه‌هایی که ابتلای جامعه به شبهات در آن قسمت بیشتر است، لازمه کار این است که افراد قوی که علمیت زیادی دارند داشته باشیم که در تمام صحنه های طرح شبهه پاسخ داشته باشد که متاسفانه این گونه نیست.

وی درباره ثمرات ارائه نظریات علمی، بیان کرد: اگر بتوانیم با ارئه نظریات علمی پاسخ مناسبی به شبهات دهیم این خود یک ثمره است مثلا زمانی که مراجع یک نظریه ای را ارائه می کنند اشاره به یک ثمره ای است، در سطح پایین تر هم مجامع علمی و اساتید بزرگی هستند که نظریات علمی خوبی را ارائه می دهند.

استاد اسکندری درباره عدم بهره وری مناسب جامعه از نظریات علمی مطرح شده، خاطرنشان کرد: برقرار نشدن ارتباط مناسب بین حوزه و جامعه به بحث ارتباط حوزه و دانشگاه بر می گردد همان طور که نتوانستند ارتباط دانشگاه و صنعت را در زمینه فنی حل کنند در اینجا نیز نیاز است که نهادهای دیگری هم که در این رابطه نقش دارند پا پیش بگذارند، این ارتباط چند ضلع دارد یکی از اضلاع حوزه است یکی دیگر از ضلع ها مدیران جامعه هستند، ضلع دیگرش صحنه ها و زمینه های طرح موضوعات و برقراری ارتباط است همه اینها با هم است که نتیجه می دهد.

وی اضافه کرد: اگر فقط کار ما تولید علم باشد و مدیران جامعه به طور مطلق فضا را آماده نکرده باشند یا مراکزی که این نظریات باید ارائه شود پذیرش نداشته باشد یا زمینه اجرا و ارائه اش نباشد نتیجه ای حاصل نمی شود معنای اینکه نتیجه به دست نمی آید مساوی با این نیست که کار صورت نمی گیرد، کار می شود ولی برای ارائه اش زمینه لازم وجود ندارد.

استاد سطوح عالی حوزه قم در رابطه با راهکارهای ارتباط برقرار کردن حوزه و جامعه، ابراز داشت: به عنوان مثال طرح ولایت آیت الله مصباح بود که یک همکاری بین موسسه امام خمینی و سپاه و بسیج دانشگاه برقرار شده بود، دانشجویانی که دغدغه داشتند را جمع می کردند و از طرف دیگر اساتید مرتبط را می آوردند و یک جلسه ای تشکیل می شد و مسائل ارائه می شد، این یک نمونه از طرح های موفق بود.

وی ادامه داد: یک نمونه دیگر که خود مرکز مدیریت حوزه هم آن را مدیریت می کرد «مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی» که قبلا به صورت مکاتبه ای بود و امروز به صورت اینترنتی و پیامکی به سوالات دینی مردم پاسخ می دهند، این گونه موسسات می تواند یک زمینه خوبی برای ارتباط بین بدنه جامعه و حوزه باشد، البته هر نهادی یک قشر خاصی از مردم را می تواند پوشش دهد طبیعتا اگر همه نهادها این دغدغه و این دردمندی را داشته باشند می توان مشکلات موجود را تا حد زیادی حل کرد.

استاد سطح عالی حوزه علمیه درباره علت برقرار نشدن یک ارتباط مناسب بین بدنه جامعه و حوزه، گفت: در بحث مردم نمی‌شود عامه مردم را در این عدم ارتباط مقصر دانست چون در مسائل فرهنگی آنچه مهم است مدیران فرهنگی یا مدیران نهادهای دیگر هستند، اتفاقا عامه مردم طالب هستند و پذیرش را دارند و هر کجا که زمینه بوده است استفاده می کنند مثلا تبلیغ در ایام ماه مبارک رمضان یا ایام محرم حتی در ایام تبلیغی که بنده به برخی از دانشگاه ها می روم دانشجویان خواستار ادامه طرح مباحث و جلسات هستند و خوب است که این جلسات پی در پی ادامه داشته باشد.

وی برای ادامه پیدا کردن جلسات که خود یک ارتباط مستقیم با بدنه اجتماع است، بیان کرد: ادامه پیدا کردن جلسات مستلزم هماهنگی چندین نهاد است جاهایی را می خواهد که اراده داشته باشند، یک طرف آن مبلغ است، یک طرف مدیران حوزوی است، طرف دیگر مدیران دانشگاه‌ها و نهادهای اجتماعی هستند، اگر یک مرکزی تشکیل شود که بتواند همه این طرف ها را با هم مدیریت کند یا با آیین نامه ها و دستوراتی این طرف ها را با هم هماهنگ کند می تواند خیلی موثر باشد.

استاد اسکندری تصریح کرد: در حیطه تولید علم و دانش و پاسخگویی به سوالات و شبهات دینی جامعه مدیریت با حوزه است و زمانی این تولید علم و دانش پا می گیرد که خواهان آن هم وجود داشته باشد و امکان عرضه هم باشد، این بحث عرضه و تقاضا که در اقتصاد مطرح می کنند در مباحث فرهنگی نیز می تواند مصداق داشته باشد.

وی درباره این رابط که وظیفه پیوند دادن مراکز عرضه و تقاضا فرهنگی را بر عهده دارند، اظهار داشت: این ایجاد رابطه بین مراکز عرضه و تقاضای فرهنگی بر عهده مدیریت فرهنگی کشور است، فراخوان عمومی یک جنبه آن است مثلا مقام معظم رهبری زمانی که یک مطلبی را مطرح می کنند به نوعی فراخوان عمومی می دهند که این کار باید انجام بگیرد این دستور عامش است این مانند مراحل تصویب قانون است تا به مرحله اجرا برسد، همیشه باید یک عده مدیران و یک سری اراده هایی باشد تا مسائل فرهنگی را اجرایی کنند.

استاد حوزه علمیه قم در پایان متذکر شد: شما باید دنبال علل اجرایی نشدن مباحث فرهنگی در جامعه باشید به هر حال اگر علت آن را فقط در حوزه جستجو کنیم ساده نگاه کردن نسبت به مسأله است در واقع طرفی که این گونه می گوید شاید نمی خواهد این مشکل حل شود، اگر بخواهد حقیقتا حل شود چند ضلع باید حاضر باشند هر یک از طرف ها و سهم آنها در اجرایی شدن مباحث شناسایی شوند و طبیعتا هم خواسته شود که به میدان بیایند، به هر حال نشست دوره ای اساتید هم در گفتگوهایی که با اساتید معظم داریم مشکلات را به دست بیاورد و ارائه کند و به آنهایی که در جامعه تصمیم گیر هستند منتقل شود تا مشکل حس شود به این امید که ان شاء الله مشکلات حل شود./220/21/20