طلاب ما هم برای شنیدن و هم برای عملیاتی کردن مسائل اخلاقی واقعا مستعد هستند ولی متاسفانه بحث های اخلاقی خیلی کمرنگ شده است.

استاد رسول فلاحتی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: نقل شده است که در نجف در زمان مرحوم آیت الله حکیم، 50 کرسی درس اخلاق در حوزه نجف وجود داشته است. در قم هم قبل از انقلاب و اوایل انقلاب وجود داشت. حضرت آیت الله مظاهری درس اخلاق داشتند اما رفته رفته متاسفانه درس های اخلاق رنگ خودش را از دست داد. اساتید اول درس یا آخر درس می توانستند در دروس خود اشارات اخلاقی داشته باشند، ولی این هم جای خودش را از دست داد و متاسفانه ما شاهد آثار فقدان اخلاق در حوزه هستیم. مثلا کم شدن مباحثه و کیفیت تعامل شاگرد با استاد و کیفیت تعامل دو شاگرد با یکدیگر، همه اینها ناشی از خلا مباحث اخلاقی در حوزه است. حوزه و نسل جوان ما به شدت نیازمند به مباحث اخلاقی هستند. البته نه اخلاق کلاسیک، بلکه بزرگان و پیشکسوتان ما که حرفهایشان نافذ است باید برای طلاب صحبت کنند، گاهی مواقع با یک حرفی طلاب را منقلب می کند. مرحوم آیت الله فاضل می فرمود یک کسی طلبه شد، گفت من با یک صحبت شما در زمانی که در روستا بودم و شب درو گندم می کردم از رادیو شنیدم، به حوزه و لباس روحانیت علاقه مند شدم. بزرگان باید این خلا را پر کنند و طلاب ما هم برای شنیدن و هم برای عملیاتی کردن مسائل اخلاقی واقعا مستعد هستند ولی متاسفانه بحث های اخلاقی خیلی کمرنگ شده است.

این استاد حوزه ادامه داد: یکی از چیزهایی که طلاب تشنه دانستن آن هستند، شیوه زندگی عالمان دین است. اینکه عالمان دین چگونه درس می خواندند، چگونه با مردم رابطه داشتند. طلاب عالمان دین و علمای بزرگ ما را نمی شناسند. گاهی می بینیم که طلبه به درس خارج آمده است اما اسامی کسانی که اسمشان در کتاب آمده است را نمی شناسد. باید بگوییم که فلان مولف معاصر چه کسی بوده است و چگونه زندگی می کرده است و  زندگی اخلاقی او چگونه بوده است. وقتی شما شیوه زندگی عالمان دین را می گویید، طلبه به وجد می آید. اساتید وقتی نامی از کسی می برند یا از کتاب او نام می برند، به مناسبت دو دقیقه از زندگی او یا یک نکته لطیف از او بگویند.

وی گفت: تجربه نشان داده است که درس اخلاق رسمی دیگر جواب نمی دهد، بهترین راه این است که اساتید در درس های خود، به بیان نکات اخلاقی، بپردازند. اینها در گفتار و رفتار و پوشیدن لباس روحانی، تاثیر دارد. مسائل اخلاقی همه در یک سطح نیستند، برخی بالا هستند، برخی متوسط و برخی پایین. استاد باید در درس حتی این مسائل سطح پایین را که ممکن است تاثیری بر مردم داشته باشد بیان کنند. آداب و شکل زندگی مدرن وارد عرصه زندگی مردم شده است، باید این زندگی مدرن را با اسلام تطبیق دهیم. اگر 40 یا 50 سال پیش یک کسی وارد حوزه می شد، زندگی همان چیزی بود که عالمان دین به مردم آموخته بودند و نیاز به کنترل نداشت اما الان با توجه به اینکه طلبه ما قبلا دانش آموز و دانشجو بوده نیازمند به این است که این سنن مربوط به عالمان دین را به او بگوییم که باعث شود تا سننی که بر اساس مدرنیته وارد زندگی او شده است کنترل شود وگرنه طلبه به جای اینکه تاثیر گذار باشد، تاثیر پذیر می شود و این خیلی بد است.

این استاد سطوح عالی حوزه در پایان تاکید کرد: من از یکی از بزرگان شنیدم که آیت الله حکیم به طلابی که به عنوان روحانی کاروان یا جور دیگری به مکه می رفتند، یک پولی می داد، فقط برای اینکه با لباس در مکه و مدینه حاضر شوند تا اینکه امام زمان عجل الله افتخار کند که سربازان ایشان با لباس در این سرزمین حاضر شده اند. حضرت آیت الله سبحانی می فرمودند این لفظ حجت الاسلام که در تاریخ 100 سال قبل به یک نفر می گفتند آن هم مرحوم سید محمد باقر شفتی که در میان شیعیان معروف بود، کجایش نقص داشت که  شما می خواهید این را عوض کنید و به قبل و بعدش عناوین دیگر همراه کنید. طلبه باید به این افتخار کند. طلبه باید به لباس روحانیت افتخار کند. واقعا طلاب جوان ما مستعد یادگیری و عملیاتی کردن مباحث اخلاقی هستند. /250/22/20