در حوزه انباشت علم زیادی وجود دارد اما این علوم به صورت کاربردی در نیامده است چون این علوم به صورت مواد خام است.

استاد سید طالب موسوی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: متاسفانه در حوزه های امروز مسائل اخلاقی مقداری کم رنگ شده است و همین باعث دوری مردم از روحانیت شده است؛ این اخلاق اگر با تقوا عجین شد ولو که طلبه ای در پایه دو باشد، همین که مردم دیدند که او متخلق به اخلاق حسنه است و اگر به چیزی احاطه علمی ندارد، می گوید نمی دانم، همه به او اعتماد می کنند، چه رسد به این که به مراحل بالای علمی رسیده باشد.

وی افزود: اگر اخلاق در کنار تحصیل علم نباشد، صرف این که طلبه ای معلومات خود را بالا برد، دردی را دوا نخواهد کرد و این واقعا خطرناک است، بیشترین احتیاج مردم نسبت به روحانیت همین مطلب است؛ این که بعضی از روحانیون به جامعه امروز با نگاه گذشته نگاه می کنند بدین صورت که اگر از آیات و روایات چیزی برای مردم بیان کنند، در نزد مردم مفروغ عنه و مسلم است و هر چه بگویند مردم قبول می کنند به صورت اساسی نمی تواند برطرف کننده مشکلات باشد چرا که امروزه شبهات زیاد شده است و باید فکری اساسی برای پاسخگویی به این شبهات کرد.

استاد حوزه علمیه قم گفت: بنده بارها گلایه کردم که عقاید درسی نیست که بر روی کتاب پیاده شود بلکه باید تمام اساتید حوزه جمع شوند و برای کاربردی کردن عقاید راه چاره ای پیدا کنند؛ با این که بنده خودم چند سالی است که در سطح عالی تدریس دارم اما حاضر شدم حتی عقاید پایه یک را تدریس کنم و این مطلب را دون شان خودم نمی دانم چرا که اگر ما عقاید نگوییم چه کسی می تواند عقاید بگوید، اگر طلبه ای که تجربه ندارد، نتواند پاسخگوی شبهات باشد از پایه اول افکارش متزلزل می شود پس باید به بخش کلام و عقاید بیشتر توجه کنیم و هر استاد سطح عالی که توانایی تدریس این دروس را در خودش می بیند باید آنها را تدریس کند.

وی ادامه داد: متاسفانه همین تخصصی کردن بعضی از علم ها هیبت آن علوم را پایین می آورد مثلا تهذیب و اخلاق کار خوبی است ولی چرا فقط استاد اخلاق باید اخلاق تدریس کند، اگر استاد فقه و اصول هم مسائل اخلاقی را بگوید خیلی تاثیر گذار است، کلام هم به همین شکل است، اساتیدی که در بقیه علوم تبحر دارند باید عقاید تدریس کنند که این علوم بیشتر مورد توجه باشد.

استاد موسوی بیان داشت: اساتید باید لجنه ای داشته باشند که به شبهات همه جانبه جواب هایی را دهند و سپس از بین آن جواب ها بهترینش انتخاب شود و به دست بزرگانی مثل آیت الله سبحانی و مصباح رسد که مورد بررسی قرار گیرد و به صورت جزوه ای پخش شود و حتی برای تبلیغ هم می توان از این جزوه ها استفاده کرد اما صرف این که دوره عقایدی گذاشته شود و کتابی خوانده شود در حالی که نتوان در تبلیغ از آن استفاده کرد، فایده ای ندارد.

وی افزود: مطلب دیگر این که در دروس فقه و اصول عوض کردن متون کار خیلی بزرگی است اما اگر اساتید خودشان کتاب هایی را در ضمن این کتابها مطالعه کنند، بسیار مفید است مثلا اگر ما تدریس فقه می کنیم باید بررسی کنیم که آیا در حقوق هم مطلبی در این باره آمده است و این مسائل حقوقی را با سخنان شیخ تطبیق دهیم بدین ترتیب اساتید می توانند به مشکلات روز و بحث های دیگر هم در ذیل تدریسشان اشاره کنند.

استاد حوزه علمیه قم گفت: طلبه ای را جامعه می پذیرد که صداقت و علمیت و تقوا داشته باشد، به صرف این که طلبه به روز باشد و چند اصطلاح خارجی را بیان کند، کفایت نمی کند، اگر مردم در واقعیت مشاهده کنند که طلبه صداقت دارد و دلسوز جوان ها است و در عمل هم به مردم یاری می رساند تاثیر گذاری مطلوب ایجاد خواهد شد اگر طلبه ای از جیب خودش یا از پول تبلیغش به همان جایی که تبلیغ کرده است، برای رفع مشکلات مردم کمک کند حتی از یک ماه منبرش در آن جا موثرتر است.

وی ادامه داد: ما باید به سراغ زیر بناها رویم اما متاسفانه حوزه های شهرستان ها در این زمینه نوعا کوتاهی کرده اند مثلا زمانی که به طلاب گفته می شود که آیا استصحاب را در اصول فقه مظفر خوانده اید؟ می گویند: نه، فرصت نشده است. زمانی که هنوز طلاب محدوده کتاب ها را هم نخوانده اند، دیگر انتظار کاربردی کردن آن مطالب را نمی توانیم از آنها داشته باشیم.

استاد موسوی گفت: بنده در جلسات تذکر داده ام که تکرار مکررات را حذف کنید؛ درست است که در قرآن کریم «فذکّر ان نفعت الذکری» را داریم و درست است که تکرار فی نفسه خوب است اما تکرار در دروسی که خوانده می شود مطلوب نیست، در این زمینه تکراری مفید است که توسط استاد انجام شود، راه دیگری که در این زمینه به نظر بنده می رسد این است که در دروسی که تکرار می شوند باید یکی از آنها را منبع و مرجع قرار دهیم و دروس دیگر را به صورت جنبی بررسی کنیم.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان داشت: احتیاج مبرم مردم این است که فرق بین حقوق اسلامی و حقوق غیر اسلامی که در کشورهای دیگر اجرا می شود را برای آنها بیان کنیم اما مشکل اینجا است که حقوق اسلامی در فقه به صورت کاربردی استخراج نشده است؛ اگر کارهای تطبیقی مانند کاری که علامه طباطبایی در بحث ارث در تفسیر المیزان انجام داده است، انجام نگیرد نتیجه همان مطلبی می شود که علامه می فرمایند که مثلا در بحث ارث غربی ها از ارث اسلامی استفاده کردند و برای خودشان قانون ساختند.

وی در انتهای سخنانش گفت: در حوزه انباشت علم زیادی وجود دارد اما این علوم به صورت کاربردی در نیامده است چون این علوم به صورت مواد خام است؛ مواد خام علومی مانند نجوم، طب و حقوق در حوزه وجود دارد اما کارهای تدوین و تالیفی مفیدی بر روی آنها انجام نگرفته است. در مباحث فقهی اگر مشکلاتی وجود دارد و شبهاتی وارد می شود باید پاسخگو باشیم نباید اکتفا به متن کتاب شود، حوزه نیاز به افراد دلسوز نسبت به جامعه و دین اسلام دارد اگر این افراد دلسوز زیاد شوند، دستگاه حوزه به سمت تعالی و کمال خواهد رفت./20/21/260