زمانی که ما تعطیلات رسمی را زیاد کردیم خود به خود تعطیلات غیر رسمی هم زیاد می شود مثلا ایام فاطمیه به تبلیغ می روند ولی هفته قبل و بعد آن هم تعطیل می شود یا ایام عید و دیگر ایامی که تعطیلات غیر رسمی و غیر ضروری است.

استاد محمد حسن شعبانی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره‌ای اساتید، درباره دروس آزاد حوزه‌های علمیه گفت: بحمدالله از نظر کیفیت و کمیت اساتید دروس آزاد غنی هستند، با این سیاستی که در پیش گرفتند هم کمیت خوبی از اساتید نسبت به سابق مشغول تدریس هستند و هم اساتید خیلی خوبی از لحاظ کیفی داریم یعنی تنوع و کیفیت و کمیت اساتید در دروس آزاد حفظ شده است و طلاب هر سلیقه ای که داشته باشند استاد مناسب خود را حداقل در قم پیدا می کنند البته در شهرستان ها مشکلاتی هست.

استاد سطوح عالی حوزه علمیه ادامه داد: مشکل عمده ای که در دروس آزاد است سیاست حضور حداقلی در کلاس ها است زیرا که سیاست کلی این است اگر کسی نمره 16 بیاورد نیاز به حضور در کلاس ندارد، اگر هم حضور در کلاس داشته باشد تعداد زیادی غیبت موجه برای او حساب می کنند و حدود یک چهارم از جلسات درس را می تواند حضور نداشته باشد.

وی افزود: این سیاست خودش به طلبه این تفکر را می رساند که می تواند در کلاس درس غیبت داشته باشد و طلبه می‌تواند غیبت خود را توجیه کند، لذا اگر سیاست دیگری اخذ کنند خیلی مناسب تر است، یا به طور کل درس ها را آزاد کنند و یا اگر می خواهند نظارتی داشته باشند نظارت دقیق تری باید داشته باشند، اینکه به طلبه بگویند شما می توانید کلاس نروید و نمره 16 بگیرید خودش بار معنایی زیادی دارد که توجیه کننده این مطلب است که کلاس را یک عده ای باید بروند، اینکه طلبه ای که کلاس می رود این تعداد غیبت موجه می تواند داشته باشد این باعث می شود دروس از آن حد نصابی که دارد بیفتد.

استاد حوزه علمیه قم در ادامه بحث مشکلات دروس آزاد بیان داشت: تعطیلات حوزه زیاد است، ما دو نوع تعطیلات داریم یک تعطیلات رسمی و دو تعطیلات غیر رسمی، زمانی که ما تعطیلات رسمی را زیاد کردیم خود به خود تعطیلات غیر رسمی هم زیاد می شود مثلا ایام فاطمیه به تبلیغ می روند ولی دو هفته قبل و بعد آن هم تعطیل می شود یا ایام عید و دیگر ایامی که تعطیلات غیر رسمی و غیر ضروری است.

وی متذکر شد: علما باید این مورد را بسنجند که ما در حوزه با این حجم تعطیلات چه کار کنیم؟ می توانیم از لحاظ کمیت دروس خود را تمام کنیم؟ در حالی که باید درس کتاب را تمام کرد، طلبه ای که باید چهار درس را در سال شرکت کند ولی در آخر سال می بینیم که خیلی از درس های فقه و اصول از محدوده جا می ماند، ان شاء الله تدبیری بی اندیشند که این معضلات حل شود.

استاد شعبانی گفت: طلبه های ما واقعا با استعداد هستند با زمان گذشته فرق کردند خوش استعدادها و باسوادها زیاد هستند ولی رویکرد باید تغییر کند، یک معضل دیگری که هست این می باشد که الان در حوزه اساس فقه و اصول دارد کم رنگ می شود، امروز همه جا موسسات تخصصی مختلف در کلام و تفسیر و دیگر مباحث دارد رشد می کند البته اشکالی ندارد طلبه صاحب فنون و علوم مختلف باشد اگر طلبه ای مجتهد باشد ولی متکلم نباشد مشکل پیدا می کند، اگر مجتهد باشد مفسر نباشد مشکل پیدا می کند، ولی اساس حوزه فقه و اصول است.

وی اضافه کرد: امروز برای طلبه جای سوال شده است که چرا رسائل و کفایه و مکاسب بخوانند در حالی که این دروس برای رسیدن به اجتهاد ضروری است و از آن طرف تفکری که می گوید دروس باید جدید شود هنوز در بین طلبه ها جا نیفتاده است و هنوز فکر می کنند باید جایگزینی برای رسائل و مکاسب باشد، بله اگر جایگزین مناسبی باشد خوب است البته اگر جایگزینی باشد که خودش را معرفی کند به قول معروف عطر آن است که خود ببوید نه آنکه عطار بگوید، اگر واقعا جایگزینی باشد که بتواند جایگزین این دروس شود احتیاجی به تعریف کسی ندارد و خودش بالا می آید.

استاد سطح عالی حوزه اظهار داشت: این معظلات ان شاء الله در کنار محسناتی که وجود دارد برطرف شود، محسنات دروس آزاد حوزه هم زیاد است، کیفیت و کمیت هر دو هست، ان شاء الله روزی برسد که در شهرستان ها نیز همین کیفیت و کمیت به وفور باشد.

وی در پایان عنوان کرد: چیزی که اساتید حوزه را وادار می کند تدریس کنند جهت مادی آن نیست، این زحماتی که اساتید می‌کشند برای این مطلب است که یک نسل نو و آیندگان حوزه را پرورش دهند به قول معروف دیگران کاشتند ما خوردیم ما بکاریم دیگران بخورند یعنی ما وقتی می بینیم خودمان از اساتید بزرگ به صورت فی سبیل الله استفاده می کردیم این احساس را داریم که طلبه‌ها نیز به آن جایگاهی که باید، برسند و این نکته ای است که در ذهن تمامی اساتید حوزه است، امیدواریم این حوزه روز به روز به سوی تعالی پیش برود و درست است که اشکلاتی هست ولی حوزه نسبت به گذشته واقعا پیشرفت داشته است و دارد و ان شاء الله خواهد داشت.220/22/20