شاید بتوان گفت که از زمان حکومت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و حکومت امیرالمومنین علیه السلام و مدت محدود زمان حکومت امام مجتبی سلام الله علیه ایجاد حکومت به این شدت و گستردگی بی نظیر است.

استاد سید مسعود نجم الهدی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: عرض گرامیداشت و تسلیت دارم به مناسبت سالگرد رحلت جانگداز امام عزیز امت و درخواست رحمت های واسعه و علو درجات برای آن عزیز سفر کرده و شهدای راه تفکر امام عزیز از درگاه خداوند متعال دارم. در رابطه با این بزرگمرد و ابعاد شخصیتی ایشان و همچنین این نهضت بزرگی که به نَفَس قدسی ایشان برپا شد بحث های مختلفی مطرح است و از ابعاد مختلفی می توان آن را بررسی کرد.

وی افزود: در یک جنبه و به عنوان یک طلبه کوچک و کسی که دلداده ایشان بوده و است و به عنوان قطره ای از دریای مردم و دریای حوزویانی که مشتاق راه ایشان و تفکر ایشان هستند؛ نکات خیلی مختصری را عرض می کنم. تفکر شیعی که اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آله و سلم است، تفکری است که مبتنی بر توحید ناب است و توحید ابعاد مختلفی دارد که یک جنبه آن توحید ربوبی است، بحث ربوبیت در ربوبیت تکوینی و ربوبیت تشریعی جاری است اما در بحث هدایت بحث ربوبیت تشریعی مطرح است که در تحقق آن ربوبیت تکوینی و ولایت تکوینیه مطرح است.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: ما معتقدیم که حکومت به عنوان شاخه ای از ربوبیت تشریعیه الهیه، باید حکومت الهی و باذن الله باشد، بر مبنای اعتقاد حقه امامیه و شیعه این ولایت باذن الله به ادله مختلف عقلیه و نقلیه باید تجسم پیدا کند که ابتدا در انبیای الهی و بعد از آن هم در اولیای الهی که ائمه طاهرین علیهم السلام هستند تجسم پیدا کرده است و در زمان غیبت هم به صراحت روایاتی که ما داریم، نواب و اولیاء دین چنین مصداق تجلی این ولایت هستند.

وی اضافه کرد: روشن است که شیعه با چنین تفکری که تفکر هزار و چهارصد ساله است، تحت ولایت علمای دین به عنوان نواب امام عصر علیه السلام در زمان غیبت بوده است و این اعتقاد راسخ را داشته و دارد و همه جا به دنبال نور هدایت بوده است و به اقتضاء اعتقاد توحیدی شیعیان که به دنبال ولایت اولیاء دین بودند و نور این ولایت را در وجود فقهای جامع الشرایط و علمای عادل عامل و پیرو راستین ائمه طاهرین علیهم السلام می دیدند فلذا بحث مرجعیت و رجوع مردم به مراجع ریشه اعتقادی محکمی داشته و دارد.

استاد نجم الهدی گفت: در طول تاریخ هم بزرگان و علمای ما از این مساله استفاده کردند و در حد خودشان و وظایفشان در هدایت مردم و اثرگذاشته اند و در جامعه نقش داشتند و نفس های قدسی آنها در برهه های مختلف اثرگذار بوده است و در برهه هایی از تاریخ مردم را به صورت محدود به حرکت در آورده است و نهایتا می بینیم که در زمان امام امت این مساله به صورت بسیار برجسته ای نمود پیدا می کند و این انقلاب و این نهضت تحقق پیدا می کند و حکومت مبتنی بر اعتقادات شیعه بعد از قرن ها ایجاد می شود و شاید بتوان گفت که از زمان حکومت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و حکومت امیرالمومنین علیه السلام و مدت محدود زمان حکومت امام مجتبی سلام الله علیه ایجاد حکومت به این شدت و گستردگی بی نظیر است.

وی در ادامه سخنانش بیان داشت: تحقق هدایت به صورت کلی چه در فرد و چه در جامعه دو پایه دارد، یکی علم و آگاهی به حق و حقیقت و راه حقیقت که بحثی است قطعی چرا که تا علم نباشد انتخاب نخواهد بود چون هدایت مبتنی بر انتخاب و گزینش است که پایه اش علم و آگاهی است فلذا یک فردی که می خواهد هدایت شود باید علم به راه حق و حقیقت داشته باشد امر دوم گرایش قلبی به راه حق و حقیقت است که از آن به ایمان تعبیر می کنیم یعنی اگر هدایت در فرد و جامعه بخواهد متحقق شود هم علم لازم است و هم ایمان که یک امر قلبی و درونی و گرایش قلبی به راه حق و حقیقت است و در جامعه هم به همین صورت است.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: در زمان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ما می بینیم که در زمان هجرت ایشان به مدینه با هدایت های ایشان این امر محقق شد به عبارتی هم علم به آنها داده شد و هم با وجود قدسی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گرایش در مردم مدینه و نقاط دیگر پدید آمد و مردم عملا پیرو ایشان شدند و حکومت حقه رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم محقق شد و در زمان رحلت ایشان با وقفه بیست و پنج ساله ای که در واقع عوامل مختلفی داشت که به اعتبار آن روایت معروفی که «ارتد الناس الا ثلاثة او خمسة» می شود گفت عموم مردم در ایمان و باورشان به حقانیت امیر المومنین علیه السلام نقصان پیدا کردند و این اعتقاد از آنها به نوعی سلب شد که عواملی مختلفی داشت.

وی در ادامه سخنانش بیان داشت: در این بیست و پنج سال جامعه آن راه هدایت خودش را نداشت تا بعد که باز آن گرایش درونی مردم متحقق شد و حکومت امیرالمومنین علیه السلام در مدت زمان حدود پنج سال تجلی پیدا کرد و بعد از شهادت ایشان مدت کوتاهی در زمان امام مجتبی علیه السلام این امر بود و متاسفانه باز سلب شد و بالتبع جامعه آن جهت هدایتی خودش را گم کرد یا به بیان دیگر حکومت حق محقق نشد و از آن زمان به بعد حکومت دست طاغوت و طاغوتیان و اهل باطل افتاد.

استاد نجم الهدی افزود: در زمان ائمه طاهرین علیهم السلام با این وجود که امام معصوم بودند، هدایت ظاهری و کلامی معصومین علیهم السلام وجود داشت و اعطای علم به راه حق جاری بود در این زمینه تلاش های زیادی توسط علما انجام شد و بزرگانی در طول تاریخ مخصوصا بعد از زمان غیبت در این راه تلاش کردند متاسفانه آن گرایش باطنی در قاطبه مردم تحقق پیدا نکرد و حکومت همچنان دست طاغوت و طاغوتیان بود اما در زمان ما و بعد از قضیه لوایح ایالتی و ولایتی که در زمان طاغوت اتفاق افتاد، نفس قدسی امام رحمة الله علیه به مردم خورد و جنبش و حرکتی اتفاق افتاد.

وی در ادامه سخنانش بیان داشت: بنابر آن اعتقاد شیعه که باید به علما مراجعه کنند و بحث نفوذ اعتقادی و قلبی که برای مراجع تقلید در قلوب شیعه و مردم ولایت مدار و اهل گرایش به اهل بیت علیهم السلام در ایران اتفاق افتاد، نفس قدسی امام امت باعث شد که مردم یک جنبش و حرکتی پیدا کنند و در پانزده خرداد 42 یک حرکت جدی در ایران و شهرهای مختلف ایران اتفاق افتاد که حاصل قرن ها تلاش علمای سلف در هدایت دادن و تلاش علمی که آنها در جامعه ما داشتند، بود.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: طبیعتا آن انفاس قدسیه امام رحمة الله علیه هم توانست این ایمان و باور را در مردم ایجاد کند و حرکت جدی ای در پانزده خرداد اتفاق افتاد اگر چه که با سرکوب شدید به صورت موقت، پانزده سال توانستند متوقفش کنند اما این بزرگمرد با آن خلوص و پاکی و ابعاد مختلفی که در ایشان، به لحاظ شخصیتی و به لحاظ علمی جای بحث دارد به عنوان یک فیلسوف به عنوان یک عارف به عنوان یک فقیه و مفسر و عالم عامل و مردم دار و کسی که درد مردم را می فهمید توانست این حرکت را ایجاد کند.

وی افزود: بحمدالله این نهضت در سال 57 به بار نشست و چنین نهضتی اتفاق افتاد و چنین حکومتی بعد از قرن ها به اذن اهل بیت علیهم السلام و با قصد و نیت اجرای احکام اسلامی و برداشتن قدمی در راه برپایی عدالت و ترویج و پیاده کردن احکام اسلامی به هر حال تحقق پیدا کرد و این حکومت مبارک با این اهداف بلند توانست پیروز شود و جامعه جهت حرکتش به سمت هدایت شود.

استاد نجم الهدی بیان داشت: اگر چه که خود امام رحمة الله علیه فرمودند این قدم اول بوده است و نهالی کاشته شده است که این نهال باید بارور شود اگر چه انتظار می رفت که این نهال ثمرات بیشتر و بالاتری بعد از 37 سال داشته باشد اما همین الان هم اگر کسی انصاف و مروت داشته باشد و یک مقدار با تامل مقایسه ای کند، ثمرات بی نظیر یا کم نظیری را ما داریم و زمینه هایی که فراهم شده است و بازتابی که در دنیا داشته است در زمانی که کسانی که سنی از آنها گذشته است، قطعا بهتر یاد دارند و ما در آثار و به هر حال در کتب و ادله ای که هست آنها را می یابیم وضعیتی که به لحاظ دینی در جامعه و در تار و پود حکومت آن زمان بود بسیار اسفناک بود و به کمک قوانینی که در کشور جاری بود سعی می کردند آثار دین را در جامعه محو کنند.

وی خاطرنشان کرد: این انقلاب در حالی در قرن بیستم محقق شد که زمانه به گونه ای بود که می شود گفت با رکود شدید گرایشات دینی و گرایشات الحادی شدید همراه بود اعم از گرایشات الحادی غرب یا گرایشات الحادی کمونیست که دین را به عنوان افیون جامعه مطرح می کرد به گونه ای که حتی کسانی که می خواستند حرکتی انجام دهند برای سر و سامان دادن به نابسامانی های جوامع بشری، دین را مانع می دانستند.

وی در ادامه سخنانش بیان داشت: آن بزرگمرد توانست این تفکر غلط را بشکند و نشان دهد اتفاقا دین علمدار و پرچم دار عدالت و مبارزه با ظلم و در یک کلام هدایت دنیوی و مادی و معنوی می باشد و آثار متعدده ای که واقعا و حقا و انصافا که شاید صد سال باید بگذرد تا آیندگان قضاوت کنند که این بزرگمرد با این انقلاب شکوهمند خودش در عالم و در تفکر جوامع مختلف دنیا اعم از مسلمان و غیر مسلمان و در تفکر اسلامی شیعی که هدایت جامعه بیشتر مدنظر است چه کار مهمی را انجام داده است طبیعتا بحث مسائل نظری یک پایه دارد و از طرف دیگر به اقتضای این امر تکوینی که آیه شریفه هم مویدش است و می فرماید: «لا اکراه فی الدین» بحث گرایش و هدایت به اجبار و الزام نمی شود یعنی باید شخص قلبش به دین گرایش پیدا کند و آن را بپذیرد.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: به نظر می آید این نهضت گرانسنگ انقلاب اسلامی دو پایه اصلی داشته باشد که در دیدگاه امام هم قبل از انقلاب و هم بعد از انقلاب به وضوح می بینیم یکی تاکید امام بر دین و دیگری هم بحث مردم که به نظر می آید بحث مردم با توجه به آن تحقق هدایتی است که در جامعه پیدا می شود و تحقق پیدا می کند که مقصود از آن گرایش و ایمان مردم است به هر حال وقتی جامعه می خواهد هدایت شود علم به حق و گرایش را می طلبد، قاطبه افراد جامعه اگر گرایش و میل باطنی به هدایت داشته باشند، دین به آنها بینش می دهد و اگر گرایش قلبی داشته باشند در قاطبه مردم و اکثریت مردم این مساله تجلی و ظهور پیدا می کند کما این که در نهضت امام چنین امری بنابر اعتقاد شیعی محقق شده است.

وی در ادامه سخنانش بیان داشت: مردم به دنبال ولایت اهل بیت علیهم السلام بودند که تجلیش در مرجعیت بود و امام به عنوان مرجع بزرگ شیعی مطرح بود و جایگاه خودش را در قلب و دل مردم داشت و قاطبه مردم هم آن میل و گرایش را پیدا کردند و با عوامل مختلفی که حاصل قرن ها زحمات گذشتگان و قطعا نفس قدسی امام رحمة الله علیه بود که این گرایش پیدا شد و این نهضت تحقق پیدا کرد و اگر بخواهد ادامه پیدا کند باز همین دو پایه باعث استمرار آن خواهد شد.

استاد نجم الهدی افزود: ما حوزوی ها و عموم مردم موظفیم به این که این نهضت را زنده نگه داریم و پایه های این حکومت مقدس را محکم تر کنیم و ثمرات آن را همان طور که امام می خواست و مدنظرش بود برای ترویج احکام اسلام و ترویج هدایت و به حداقل رساندن ظلم در جامعه و در یک کلام زمینه سازی برای ظهور حضرت حجت علیه السلام محقق کنیم.

وی اضافه کرد: ما موظفیم که این نهضت را زنده نگه داریم همان طوری که اخیرا به عنوان دغدغه از مقام معظم رهبری این مساله مطرح شد که دغدغه به حقی است که حوزه های ما انقلابی بماند و این تفکر انقلابی را بتوانند در جامعه ترویج و تبلیغ کنند این امری است که به هر حال وظیفه ما است و الا به اقتضای آیه شریفه «یا ایها الذین امنوا من یرتد منکم عن دینه فسوف یاتی الله بقوم یحبهم و یحبونه» خدای ناکرده این امر هدایتی که به هر حال تحقق پیدا کرد ممکن است از ما گرفته شود و خدا نکند که چنین زمینه ای از ما گرفته شود و به دیگران داده شود.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: به هر حال دین جایگاه خودش را دارد و خداوند آن را حفظ خواهد کرد و تحقق خواهد داد اما ما وظیفه داریم که تکالیف و وظایف خودمان را انجام دهیم آن چه می خواهم عرض کنم این است که علمای دین و حوزوی ها و به هر حال خواص جامعه موظفند که این نهضت را زنده نگه دارند اما این نهضت همان طور که امام رحمة الله علیه فرمود دو پایه دارد ما باید روشنگری های دینی را در جامعه خودمان و در جوامع دیگر داشته باشیم و به این نکته توجه داشته باشیم که امروز زمینه های ترویج اعتقادات حقه شیعی و تفکر شیعی در دنیا فراهم شده است.

وی اضافه کرد: شاید هیچ زمانی به اندازه امروز امکانات و زمینه ترویج اعتقادات و تعالیم اسلام ناب شیعی فراهم نبوده است، در جامعه خودمان هم موظفیم شبهات مختلف که از طرق مختلف در جامعه ما برای سست کردن پایه فکری و پایه های نظری مردم ما و سست کردن پایه های ایمانی مردم ما و همچنین مردم دنیا و ما موظفیم پاسخ به این شبهات را در مباحث نظری دنبال کنیم به هر حال زمینه هم فراهم است امروز یک مقدار همت و تلاش مضاعف در این جهت لازم است.

استاد نجم الهدی گفت: از طرف دیگر باید بر روی مردم حساب کنیم به نظر می آید این انحراف است که ما مردم را لحاظ نکنیم و نقش مردم را در حفظ حکومت اسلامی و جمهوری اسلامی کم رنگ کنیم این جفای به تفکر امام رحمة الله علیه است یک دغدغه حقی است که تفکر امام می تواند تحریف شود و جلوی تحریف شدن تفکر امام باید گرفته شود ممکن است تفکراتی به اسم تفکر امام بخواهد مطرح شود اما حقیقتا مخالف منش آن بزرگمرد باشد.

وی افزود: به هر حال دین جایگاه خودش را دارد و مردم هم نقش خودشان را دارند و ما باید روی ذهن و فکر مردم درست و منطقی کار کنیم و مردم، تفکر و گرایشات آنها را را محترم شماریم و در عین حال سعی کنیم آنها را سوق دهیم به سمت و سویی که هدایت واقعی جامعه ما محقق شود و پایه های این حکومت محکم تر شود.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: امیدوارم این توفیق را خواص و مخصوصا ما حوزوی ها داشته باشیم و این توفیق بزرگی است که با ترویج بهتر و بیشتر تفکر شیعی در کل عالم بتوانیم و بر روی فکر و ذهن مردم بتوانیم اثر گذاری کنیم. با توجه به این که تفکر اسلام ناب تفکری عقلانی، فطری و همه جانبه نگر و به لحاظ فردی و اجتماعی و سیاسی و اقتصادی هم زمینه فراهم و کافی است که ما یک حرکت قابل ملاحظه ای داشته باشیم و امیدوارم بتوانیم به این وظیفه خودمان عمل کنیم.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: به هر حال «لا اکراه فی الدین» یک اصل است و همچنین مباحث نظری دینی و اعتقادی شیعه هم اصل مسلمی است که بر پذیرش مردم مبتنی است. امیدوارم خداوند متعال این نهضت مقدس را از گزند حوادث حفظ کند و آن را تا ظهور موعود بزرگ و حضرت حجت سلام الله علیه حفظ بفرماید./260/43/20