مباحثی هم ردیف مباحث شیخ انصاری در میان مشکلات جامعه ما مطرح است، طلبه ها برای حل این مشکلات باید پژوهش را ولو در حد خودشان یاد بگیرند.

استاد محمد باقر ساعی ور در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: پرداختن به مطالب و مشکلات آموزشی سطوح عالی فتح بابی است برای آسیب شناسی آموزشی حوزه و دقت در تعالی درس های حوزوی، بنده برای طلبه ها چند نکته دارم اولین نکته اهتمام به درس و مباحثه است، متاسفانه در سال های اخیر مباحثه عنوان خودش را در حوزه گم کرده است و طلبه های نادری پیدا می شوند که به بحث اهتمام می کنند، یک مقدار از این مطلب برمی گردد به مشکلات طلبه ها و یک مقدار هم به اهتمام نداشتن ما اساتید نسبت به این امر برمی گردد که باید طلبه ها را به مباحثه و بحث های گروهی سوق دهیم. 

وی افزود: نکته دوم اهتمام به پژوهش های مناسب بحث های مکاسب و اصول است، مباحثی هم ردیف مباحث شیخ انصاری در میان مشکلات جامعه ما مطرح است، طلبه ها باید برای حل این مشکلات پژوهش را ولو در حد خودشان یاد گیرند؛ پژوهش های چند صفحه ای و متوسط هم از آنها مورد قبول است چون باید از طلبه ها با تناسب به تحقیقات و معارف خودشان پژوهش را بپذیریم، اهتمام به قلم و پژوهش برای طلبه ها نکته مهمی برای آینده حوزه است.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: نکته دیگر کشف منهج هر استادی است مثل این که منهج شیخ انصاری را انسان کشف کند، بنده نظری در مورد درس خارج دارم که درس خارجی تحت عنوان بررسی مناهج فقها گفته شود. درست است که این مطلب در علم رجال و حدیث و اصول و فقه به صورت پراکنده بررسی می شود ولی به شکل یک علم منهج شناسی مطرح نشده است، پرداختن به این موضوع خیلی اهمیت دارد و به تعالی درس های خارج کمک می کند. در این مورد می توان فقهای مشهوری که صاحب سبک و منهج و مشرب هستند را مورد بررسی قرار داد.

وی اضافه کرد: در راستای هدف منهج شناسی علما در دروس سطح، استاد از شاگردان بخواهد روش مرحوم شیخ را در بحث مورد نظر بیان کنند که شیخ در این چند صفحه ای که مطرح کرده است، چگونه ورود و خروج داشته است و با چه مسیرها و فراز و نشیب هایی این بحث را مطرح کرده است. منهج شناسی، روش شناسی و اسلوب شناسی هر بحث به عمق بخشیدن به مباحث خیلی کمک می کند.

استاد ساعی ور بیان داشت: حوزه هم باید به عمق مطالبی که تدریس می کند، اهمیت دهد و هم گوش و چشمش به روی جامعه باز باشد که در جامعه چه شبهات و چه سوالاتی مطرح است، نمی شود فقط به متون خودش توجه کند؛ امروزه ما قرائت های مختلفی در مورد اسلام داریم مثل اسلام رحمانی، اسلام عقلانی مقابل تعبدی و اسلام سکولار که این دیدگاه ها با شبهاتی هجمه مانند بقیه دیدگاه ها را به چالش می کشند، حوزه باید گوش و چشم خود را به این شبهات باز کند، حوزه باید نسبت به فضای بیرون خودش هم توجه کند.

وی خاطرنشان کرد: تعطیلی زیاد حوزه آسیبی برای حوزه است نباید یک محیط آموزشی تعطیلی زیادی داشته باشد، در طول یک سال، سه ماه یا نهایتا چهارماه، درس خوانده می شود، این مساله باید حل شود از طرفی هم به موالید و اعیاد و وفیات دقت شود و از طرف دیگر سعی شود که تعطیلی ها کم شود، در حوزه امروز اساتید باید نیمی از وقت خود را به تبیین مطالب قبل بپردازند و نیمی از وقت خود را به مطالب جدید بپردازند که با توجه دقیق نسبت به این مساله این مشکل هم مرتفع می شود.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: متاسفانه بی نظمی زیادی در کلاس ها در رابطه با شلوغی آن در اوایل سال و خلوتی کلاس ها در انتهای سال دیده می شود یک مقدار از این مساله طبیعی است و مقدار دیگری از آن باید کارشناسی شود که چگونه این بی نظمی ایجاد می شود، مقداری از این مساله به مشکلات اقتصادی طلبه ها برمی گردد و مقداری از آن به جوی که برای حضور و غیاب گذاشته اند که اگر طلاب نمره شانزده بیاورند دیگر نیازی به حضور در کلاس ندارند، برمی گردد، شاید اهتمام به حضور و پیش استاد درس خواندن باید تبیین شود که برکات حضور در سر درس چیست تا باعث شود طلاب از برکت تحصیل در محضر اساتید بهره مندتر شوند.

وی تاکید کرد: طلبه ها هم باید احساس کنند که مطالبی بیشتر از شرح و نوار و مطالبی منظم تر از آن چه که خودشان وقت صرف کنند، یاد می گیرند، باید حس کنند که با حضور در سر درس استاد این مطالب را در زمان کمتری یاد گیرند؛ مقداری از این مساله هم به حوزه بر می گردد که اهتمام دادن به درس های حضوری را در برنامه خود مدنظر قرار دهند.

استاد ساعی ور افزود: به نظر بنده طلبه ها در یک سردرگمی نسبت به سطوح قرار دارند، باید تبیین شود که ما تا شرح لمعه از طلبه ها چه می خواهیم، در رسائل و مکاسب و کفایه از طلبه ها چه می خواهیم و در درس خارج چه می خواهیم به نظر بنده در تحصیل شرح لمعه می خواهیم، طلبه ها با متون فقهی آشنا شوند و بتوانند کتبی مثل شرایع و تذکره و تبصره را بخوانند و بتوانند با متون فقهی نیمه استدلالی انس پیدا کنند، اگر طلبه ها در این سطح بتوانند آن کتاب ها را بخوانند، موفق هستند.

وی خاطرنشان کرد: در سطح رسائل و مکاسب آشنایی با متون کاملا استدلالی مراد است یعنی در نهایت تحصیل این کتاب ها باید هر کتاب استدلالی را که به طلاب می دهند، طلبه ها بتوانند آنها را بخوانند اما درس خارج سطحی است که در آن طلبه ها باید مقایسه بین نظریات را یاد گیرند و بتوانند نظریه پردازی کنند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: نکته دیگر این که در حوزه باید به سمت حل مشکلات پیش رویم و محوریت امور حوزه با حل مشکلات اجتماعی و حکومتی و فقهی جامعه باشد، درست است که روش بررسی این مسائل همان روش تحقیق جواهری است و موضوع بحث را باید با همان روشی که شیخ انصاری مطرح کرده است، مطرح کنیم اما باید موضوعات جدید را هم با همین روش حل کنیم.

وی افزود: به نظر بنده حوزه باید دو محور را جدا کند ما باید هم برای نظام کادرسازی کنیم و نظام باید از حوزه در سطوح مختلف استفاده کند، حوزه باید رسالت دیگری هم داشته باشد و آن هم رسالت هدایت مردم است متاسفانه الان در بعضی از شهرستان ها، روحانیون اشتغالات مختلفی در کارهای دولتی دارند و این امر سبب شده است که امر تبلیغ مختص وقت استراحت و بیکاری روحانیون شود اما توجه به این نکته لازم است که تبلیغ یکی از رسالت های اساسی حوزه است، اصلا حوزه و فقه و فقاهت برای انذار مردم است و باید نسبت به این مطلب اهتمام جدی شود، در شهرستان ها و شهرهای بزرگ باید بعضی از روحانیون ممحض در تبلیغ شوند. این گونه افراد می توانند درد دل مردم را مستقیما برای دولت بیان کنند.

استاد ساعی ور در انتهای سخنانش بیان داشت: با توجه به این که این گونه از روحانیونی که ممحض در تبلیغ هستند، استخدام دولت هم نیستند مجبور به دفاع از دولت هم نمی باشند، این روحانیون با حفظ استقلالشان مدافع نظام هم هستند. به نظر بنده باید نسبت به این نوع کادرهای حوزه که رسالت تبلیغی مستقل را دارند اهتمام بیشتری کنیم و این خطری برای حوزه است که ما در شهرستان ها افراد مستقل حوزوی نداشته باشیم که این مطلب به نظام و مردم آسیب می زند./20/21/260