کسانی که می خواهند راه فقهای عظام و اصحاب فقه اهل بیت علیهم السلام را طی کنند، نباید عجله کنند، باید به این مساله توجه کنند که ظرفیت علمیشان چه مقدار است و چه مقدار توان دارند

استاد محمد مهدی نبی زاده در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: به عقیده بنده طلبه ای که وارد سطوح عالی می شود نگاهش به دروس باید این باشد که من وارد درس خارج شدم یعنی آن مقداری که لازم بوده است از فقه و اصول را در مقدمات خوانده ام و الان وارد درس خارج شده ام الان وارد این وادی شده ام که بتوانم نظرات فقهای عظام را در قالب کتاب هایی که برای من تدوین شده است، مطالعه کنم دلایلشان را بفهمم و در حد توان خودم، بتوانم در آنها نظر بدهم.

وی افزود: طلبه باید با نگاهی بلند وارد سطوح عالی شود وقتی که این نگاه را داشت به تبع این نگاه درس ها را خوب مطالعه کند چرا چون این دوره پایه اصلی درس خارج است و خوب خواندن درس در این دوره باعث کم شدن زمان تحصیل در درس خارج خواهد شد یعنی اگر طلبه در مدت پنج، شش سال به صورت مطلوب دروس این سطح را بخواند، می تواند از رفتن به درس خارج های طولانی بکاهد و زودتر محصول دادن و نتیجه دادنش را به چشم خودش ببیند.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: مساله بعدی که در نگاه به سطوح عالی باید مدنظر داشته باشیم، عجله نکردن است حوزه برای این دوره چهار سال را در نظر گرفته است که در مجموع با شش سالی که ما برای مقدمات می خوانیم ده سال می شود. این مطلب را باید بدانیم که باید تا آخر عمر طلبه باشیم، فرقی بین این که سطح عالی را در چهار سال تمام کنم یا در شش یا هفت سال نمی کند البته کسانی هستند که می خواهند سریع تر درسی را بخوانند، مدرکی بگیرند و به بیرون حوزه بروند و قاضی و استاد دانشگاه شوند، آنها مد نظر بنده نیستند و این درس هم در کار بعدی آنها تاثیری نخواهد داشت.

وی اضافه کرد: کسانی که می خواهند راه فقهای عظام و اصحاب فقه اهل بیت علیهم السلام را طی کنند، نباید عجله کنند، باید به این مساله توجه کنند که ظرفیت علمیشان چه مقدار است و چه مقدار توان دارند، اگر قرار است من روزی هفت تا هشت ساعت کار علمی کنم باید ببینم در این هفت، هشت ساعت چند درس را می توانم جمع کنم یا اگر تدریس دارم آن تدریس را در مجموع این ساعات بیاورم تا ببینم که باقی مانده وقتم چه مقدار است چون ممکن است که من بتوانم دو یا سه درس را بخوانم، حوزه هم باید این امکان را فراهم کند که خواندن دروس به این شکل مشکلی نداشته باشد.

استاد نبی زاده افزود: مساله بعدی در نظر گرفتن هدف است که باید آن را همیشه در نظر داشته باشم، اگر انسان مرتب اهدافش را مرور کند، انگیزه اش تقویت می شود، ما بررسی کردیم که یکی از مهم ترین علل افت تحصیلی و از بین رفتن انگیزه برای ادامه تحصیل نفهمیدن است مثلا ما وقتی فلسفه را نمی فهمیم، می گوییم فلسفه بد است، اصول را نمی فهمیم، می گوییم اصول خسته کننده است، فقه را نمی فهمیم می گوییم فقه پیچیده است و لذا با ترسی که نسبت به آنها پیدا می کنیم به سمت این دروس نمی رویم. اگر طلبه برای فهم درس ها تلاش کند یعنی برنامه ریزی داشته باشد برای این که از روز اول که به تحصیل اشتغال پیدا می کند به گونه ای درس بخواند که هیچ مطلبی را نفهمیده باقی نگذارد به موفقیت می رسد.

وی خاطرنشان کرد: نکته دیگر این که خوب درس خواندن در سطوح عالی چه راهکاری دارد باید طلبه تلاش کند به هر شکلی که شده است، محدوده دروس را تمام کند، این مساله خیلی مهم است که ما درس ها را ابتر باقی نگذاریم اما می بینیم از هر کتابی مقدار معتنابهی باقی می ماند و این مساله آسیب جدی دارد. داشتن مباحثه هم خیلی اهمیت دارد اما مباحثه ای که به معنای تضارب افکار است یعنی باید کسی که اهل درس و تلاش است و اهدافش به اهداف ما نزدیک است و از حیث درسی دغدغه هایش مثل ما است و از حیث استعداد و توانمندی به ما نزدیک است را بیابیم و با او مباحثه کنیم.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: سومین راهکار داشتن مطالعه و نوشتن است طلبه باید وقت فراغتی قرار دهد و نکات مهم درس را برای خودش یادداشت کند. چهارمین راهکار این است که حتما نظرات خودش را در گوشه کتاب یا جداگانه یادداشت کند و به خودش نگوید من تازه وارد سطوح عالی شدم بلکه به خودش بگوید که من طلبه ای هستم که به درس خارج آمده ام، هر نظری که به ذهنش می آید ولو اینکه نظر پخته ای نباشد را بنویسد و تاریخ زند که در فلان روز و فلان ساعت این نظر را نسبت به آن مساله پیدا کردم.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: توجه به این نکته نیز لازم است که گاهی تفریحانه و از روی انبساط خاطر رجال برخی روایات را پیگیری کند مثلا به جامع الروات اردبیلی مراجعه کند، معجم الرجال حدیث و قاموس الرجال شیخ شوشتری را نگاه کند و لذت برد که در این جایی که مثلا شیخ گفته است روایت ضعیف است یا صحیحه نیست، موثقه است آیا نظر شیخ درست است یا نه. نکته دیگر این که در جاهایی از فقه مسائل اصولی پیاده شده است مثلا در بعضی از مسائل فقهی از استصحاب استفاده شده است، باید ببیند این فقیه به چه شکلی از اصول در فقه استفاده کرده است و در این مساله دقت کند و با استاد در این رابطه مباحثه کند./20/21/260