به نظر می رسد برای جلوگیری از هدر رفتن استعداد طلبه ها باید تا پایان سطح تحت نظارت باشند، طلاب تا پایه شش تحت نظارت هستند اما بعد از این مرحله از نظارت خارج می شوند و فقط تعداد اندکی از طلبه ها که خودسازی لازم را داشته اند، موفق می شوند و دروسشان را خوب مطالعه کنند

استاد سید محمد واسعی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید: یکی از مشکلات دروس آزاد این است که طلبه از محتوای اصلی درس غافل می ماند و با خواندن جزوه ای می تواند نمره شانزده را بگیرد و چون سوالات متن محور هستند طلبه ای که ادبیاتش خوب باشد نیمی از جواب سوال را می فهمد و نیم دیگر سوال را هم با خواندن جزوه می نویسد در نتیجه زمانی که طلاب به درس خارج می روند استاد اول باید  کفایه را درس بدهد و سپس اگر نقدی بر مطالب کفایه و مکاسب دارد، بیان کند. چون می داند طلبه مکاسب و کفایه را به خوبی درک نکرده است و این مسأله بسیار خسارت آور است.

وی افزود: مدیریت مدارس باید اعمال نظر بیشتری بر روی غیبت طلبه ها داشته باشند. طلبه هایی که به درس های بیرون می روند گاهی غیبت هایشان را موجه می کنند. متأسفانه تعیین نمره شانزده که شرط لازم برای قبولی درس می باشد، تمام نظارت ها را تضعیف کرده است. به نظر می رسد که برای جلوگیری از هدر رفتن استعداد طلبه باید تا پایان سطح تحت نظارت باشند. طلاب تا پایه شش تحت نظارت هستند اما بعد از این مرحله از نظارت خارج می شوند و فقط تعداد اندکی از طلبه ها که خودسازی لازم را داشته اند، موفق می شوند و دروسشان را خوب مطالعه کنند. ان شاءالله طلبه ها زمانی که به درس خارج می رسند خودسازیشان کامل شود و بدانند که چه درسی را انتخاب کنند و توانایی متعهدانه درس خواندن را بیابند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: اساتید باید قبل از تدریس مطالعه کافی داشته باشند و مطالب را دسته بندی نمایند تا از حاشیه رفتن پرهیز کنند چون طلبه ها در پرداختن به حواشی اصل مطلب را گم می کنند و یا احساس می کنند درک مطالب برای آنها سخت و سنگین شده است. استاد باید مطالب را بر روی تابلو بنویسد. نکته مهم دیگر این است که متون آموزشی حوزه باید متناسب با زمان متحول شود. همان طور که در نظام آموزش و پرورش و آموزش عالی هر سال در کتب درسی تجدید نظر می شود تا دروس منظم، کاربردی و کاراتر باشند، در حوزه هم باید به این گونه باشد.

وی اضافه کرد: برای مثال می توان به متنی که شهید ثانی حدود هفتصد یا هشتصد سال پیش نوشته است اشاره کرد ضمن این که احترام بزرگان محفوظ است اما باید بین متونی که علما به عنوان رساله تحقیقی فقهی و اصولی نوشته اند و متن آموزشی فرق بگذاریم. در یک متن آموزشی مطالب بسیار مرتب و دسته بندی شده است. ابتدا و انتهای سلسله و زنجیره مطالب مشخص است و برای طلبه ها سهل الوصول می باشد.

استاد واسعی گفت: نکته دیگر این که درس ها باید پژوهش محور باشند. طلبه ها در این راستا می توانند استاد راهنمایی را برای خود انتخاب نمایند چون ممکن است فهم و درک متون فقهی و اصولی برایشان مشکل باشد. حتی اساتید حوزه هم در تنظیم دروس سطوح مختلف دچار مشکل هستند و معمولا زمان کافی برای تدریس ندارند که مقداری از این مشکل به غیر آموزشی بودن کتب درسی برمی گردد که باعث می شود معمولا حدود هشتاد صفحه از محدوده مشخص شده درس داده نشود و طلبه ها هم بعد از گذراندن این دروس، مطالب خوانده نشده را رها می کنند که باعث می شود بازدهی و ثمردهی در حوزه کاهش یابد.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: اگر متن آموزشی دسته بندی منظم، مختصر و مفیدی داشته باشد و ابتدا و انتهای زنجیره مطالب مشخص شود، کارایی بهتری دارد در کنار این مطلب می توان همراه با آموزش، برنامه ای برای پژوهش تدوین کرد. طلبه ها می توانند به صورت هفتگی یا ماهیانه یک بار استاد راهنمایشان را ملاقات نمایند و تحقیقی مختصر ولو در فقه و اصول داشته باشند. با این روش می توانیم طلبه ای محقق تربیت کنیم در غیر این صورت تنها خودمان را سرگرم می کنیم و طلبه ها نمره ای را بدون درک محتوا می گیرند./20/22/260