کسانی که قبل از وقوف در عرفه در مکه و حرم امن الهی هستند در واقع خداوند به آنها دستور می دهد که محرم شوند و از حرمش بیرون روند و در سرزمین عرفه خود و خدای خود را بشناسند و توبه و اعتراف به گناه داشته باشند و بعد به حرم امن الهی برگردند که از مشعر الحرام و منا شروع می شود و بعد هم به مکه ختم می شود.

استاد رحیم محمدی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: می دانیم که حج واجب یا حج تمتع برای کسانی که از مسافت معمول نسبت به مکه دورتر هستند می باشد و حج قران و افراد از دو بخش تشکیل شده است و حج تمتع بعد از عمره است که معمولا از ظهر روز نهم شروع می شود البته حاجیان در عصر روز هشتم از مکه با حالت احرام خارج می شوند و به سمت عرفات که اولین عمل از اعمال حاجیان در رابطه با حج تمتع است، می روند اهمیت وقوف در سرزمین عرفات به حدی است که اگر کسی عمدا در سرزمین عرفات از ظهر روز نهم تا غروب شرعی وقوف نکند عملا حج او باطل است و به حدی این وقوف اهمیت دارد که بیان کردند که حج همین وقوف در عرفه است که «الحج عرفة» یا «الحج عرفات».

وی افزود: سرزمین عرفات خارج از حرم است در واقع تنها مشعری است که خارج از محدوده حرم به حساب می آید و حاجی وقتی در آن جا است، خارج از محدوده حرم است و به یک معنای دیگر کسانی که قبل از وقوف در عرفه در مکه و حرم امن الهی هستند در واقع خداوند به آنها دستور می دهد که محرم شوند و از حرمش بیرون روند و در سرزمین عرفه خود و خدای خود را بشناسند و توبه و اعتراف به گناه داشته باشند و بعد به حرم امن الهی برگردند که از مشعر الحرام و منا شروع می شود و بعد هم به مکه ختم می شود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: حاجیان از ظهر روز نهم تا غروب روز دهم را باید به استغفار و خودشناسی و خداشناسی و تامل و تفکر بپردازند که چه بوده اند و خدای آنها از آنها چه می خواهد و چه وظیفه ای دارند ما وقتی نگاه می کنیم به دعای شریف روز عرفه امام سجاد علیه السلام و بعضی از معصومین علیهم السلام که پاره ای از دعاها از آنها نقل شده است، می بینیم در این دعاها چند مطلب وجود دارد که اولین آنها خودشناسی است که می بینیم امام حسین علیه السلام که در روز عرفه این دعا را می خوانند به یک یک آن اعضا و جوارح خودشان اشاره می کنند و بعد هم میگویند، مگر می شود انسان به این همه نظم و دقتی که در برنامه ریزی بدنش شده است، توجه کند و به سوی خدا نرود و خدا را به خاطر این همه عطایا و فضل و جودی که در او قرار داده سپاس و حمد نکند.

وی اضافه کرد: در دعای عرفه ایشان از خودشناسی و آن جنبه بدن انسان که یک ماشین بسیار دقیق برنامه ریزی شده است، شروع می کنند و بعد هم که از شناخت بدنشان پی به شناخت خالق انسان می برند، می گویند که وظیفه بنده در مقابل خالق چیست که آیا در مقابل او وظیفه اش را انجام داده است و کاری کرده که خودش را به این خالق نزدیک کند یا نه لذا به تفکر می پردازند و می بینند به آن وظیفه ای که باید در مقابل این پروردگار رئوف و غفار و رحمان و رحیم انجام داد عمل نکرده اند، چه در رابطه با خودشان و چه در رابطه با کسانی که در اطراف ایشان در سرزمین عرفات هستند لذا به فکر می افتند و در وجودشان تحولی ایجاد می شود و توبه می کنند.

استاد محمدی بیان داشت: در روایات است که خداوند در این سرزمین تمام رحمت های خود را به روی بندگان خودشان باز می کنند لذا امیرالمومنین علیه السلام از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می پرسند که «ای رسول خدا چه کسی از اهل عرفه جرمش از همه بیشتر است» حضرت فرمود: «کسی که در عرفات باشد و گمان کند که مورد لطف و مغفرت پروردگار قرار نگرفته است و خداوند توبه او را نپذیرفته است» و بعد از توبه و تغییری که در آنها حاصل شد این تغییر باید در عالم خارج در رابطه با خود آنها و انسان هایی که با آنها هستند بروز و ظهور پیدا کند.

وی افزود: ما به عنوان افرادی که توحیدی هستیم و دین حنیف را تبعیت می کنیم باید توجه داشته باشیم که وظیفه مان در قبال خودمان چیست، کنگره عظیمی از مسلمانان دنیا در آن جا جمع شده اند که هم وظیفه خود را دانستند و هم ارتباط خود را با خدای خود شناختند هم موانع درونی را که گناه بوده است با استغفار و با قبول توبه از طرف پروردگار به دست آوردند خود این باعث می شود، سرنوشت بشر تغییر کند «إن الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم».

این استاد حوزه علمیه قم گفت: بعد از گذر از این مراحل این انسان پاک شده است و به یک معنا مثل کسی است که تازه از مادر متولد شده است و خود و خدای خود را شناخته است و به وظیفه فردی و اجتماعی خودش پی برده است و حال در صحرای عرفات قرار گرفته است و بعد از این هم توفیق پیدا می کند که در حرم امن الهی وارد شود و برای همین است که کوچ و مهاجرت می کند تا کوله باری از خودشناسی و خداشناسی و جامعه شناسی را وارد در محدوده حرم که مشعرالحرام است کند که مشعرالحرام محل درک و شعور حرمت های الهی است که قدم در آن جا می گذارد و یک شب را هم در آن جا می ماند و بیتوته می کند و تا طلوع آفتاب به راز و نیاز و ذکر پروردگار می پردازد.

وی اضافه کرد: در روایات ما آمده است که ذکر پروردگار که مجرای اتمش در دعای جوشن کبیر است در اعمال مشعر وارد شده است و بعد از این مرحله وارد در سرزمین منا و آرزوها می شود و آن جا است که با قربانی کردن همه خواسته های شهوانی و همه آمال و آرزوهای غیر الهی به آرزوی دیرینه بشر که رسیدن به کمال نامتناهی است که جز ذات اقدس الهی چیز دیگری نیست، خواهد رسید.

استاد محمدی بیان داشت: اگر در سرزمین عرفات انسان با معرفت وارد شود و اگر در روایات هم نگاه کنیم، می بینیم وجه تسمیه این سرزمین هم به همین معنا است چون در باب وجه تسمیه صحرای «عرفات» به عرفات چند چیز گفته شده است اول این که وقتی جبرییل علیه السلام مراسم حج را به حضرت آدم یاد داد به ایشان فرمود: «عرفت» یعنی وظیفه خودت را نسبت به پروردگار شناختی حضرت آدم در جواب گفت: «بله شناختم» و وجه تسمیه دیگر این سرزمین مربوط به حضرت آدم و حوا است زمانی که از بهشت هبوط کردند که سالها در زمین سرگردان بودند تا در این منطقه همدیگر را یافتند و همدیگر را شناختند و وقتی وظیفه خود را نسبت به هم و نسبت به خالقشان فهمیدند چون در این سرزمین این اتفاق افتاد نام این سرزمین عرفه به معنای «تعارفا» شد.

وی افزود: وجه دیگر تسمیه این صحرا به عرفات این است که مردم در این سرزمین به گناه خودشان اعتراف می کنند، ما وظیفه ای نسبت به خودمان داریم که خود را بشناسیم و بعد از این که خود را شناختیم نعمت هایی که خدا در وجودمان قرار داده است را باید درک کنیم و اگر کسی در این پیچیدگی هایی که در بدن او قرار داده شده است دقت کند یقینا می گوید این پیچیدگی ها بدون یک ناظم با شعور و دانا و توانا و هدفمند امکان ندارد لذا خدای خودش را می شناسد وقتی که انسان به فقر وجود خودش پی برد که فقیر است و فهمید که وجود را از خود ندارد بلکه نبوده و حال که به وجود آمده پی می برد که باید موجودی باشد که وجود عین ذات او است و او این وجود را به او داده است.

این استاد حوزه علمیه قم گفت: در وجه تسمیه سرزمین به عرفات که از ماده عرفان و شناخت می آید می توان همه این موارد را در نظر گرفت در نتیجه روز عرفه روز شناخت از خود و از خدای خود و از تکالیفی که خداوند برعهده ما از تکالیف فردی و اجتماعی و سیاسی قرار داده شده است می باشد و وقتی انسان در روز عرفه اینها را فهمید تحول عظیمی در وجودش ایجاد می شود خصوصا در جایی قرار می گیرد که انسان های با تجربه جهان اسلام در آن جا قرار دارند فلذا است که می توانند منشا تحول بزرگی برای جهان اسلام و بعد هم برای جهان بشریت شوند به شرط آن که بر طبق حکومت اسلامی و طبق آیین حقیقی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم قدم بردارند.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: متاسفانه امسال در اثر خیانت آل سعود ایرانی ها نتوانستند وظیفه شرعیشان را در رابطه با حج انجام دهند ان شاء الله در خود ایران بتوانیم روحمان را با آیین ابراهیمی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم پیوند دهیم و بتوانیم زمینه ای را برای شناخت نسبت به خودمان و مردممان و جامعه مان و امام زمان علیه السلام که هادی امت هستند که در بعضی روایات است که هر سال در حج حضور دارند ایجاد کنیم و ان شاء الله خودمان را برای تحول حقیقی که زمینه ساز ظهور امام زمان علیه السلام است، آماده کنیم./20/20/260