اساسا مبنای تحول و اصول اولیه و دانش های پایه ای که تحول ساز است، تراث گذشتگان است این مساله ای است که در تمام دنیا مورد قبول و پذیرش تمام عقلای عالم است و ما هم باید در حوزه نسبت به این مساله عنایت جدی داشته باشیم.

استاد محمد مهدی نبی زاده در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: تراث عبارت است از میراثی که از گذشتگان به انسان می رسد. وقتی سخن از تراث شیعه و تراث فقهی ما به میان می آید عمدتا دو مساله مورد نظر است اول منابع اصیل فقهی ما و دوم فهم فقیهان و سلف صالح از اصحاب است، معنای تحول از حالی به حال دیگر شدن و دگرگون شدن است یعنی یک مساله به گونه ای تغییر وضعیت دهد که قبل از آن این شرایط را نداشته است به نظر می رسد معنای تحول شیعی به معنای پویایی فقه شیعیِ همگام و بلکه جلوتر و فراتر از زمان است.

وی افزود: نکته این است که چگونه این تحول اتفاق می افتد و تراث چه نقشی در این تحول دارند مثلا در علم ریاضیات وقتی با مساله ای مواجه می شویم، همیشه مساله به کمک قاعده ای حل می شود و هر قاعده ای مبتنی بر یک سری دانش های پایه است که آن دانش ها این قواعد را می سازند و ضمنا کمک می کنند که در آینده دیگران هم بتوانند قواعد جدیدی را ایجاد کنند، در بحث نقش تراث در تحول حوزه باید همین کار انجام گیرد چون بنا است که فقه پویایی خود را حفظ کند یعنی بتواند مسائل را روز به روز بلکه حتی جلوتر از زمان خود حدس بزند و برای آنها حکم فقهی استنباط کند که مبتنی بر قواعد باشد که این قواعد نیز مبتنی بر دانش های پایه ای هستند به عبارت دیگر آن اصول اولیه پایه های محکمی برای قاعده سازی هستند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: این که تراث و فهم فقیهان گذشته و میراث ماندگار فقه شیعی و منابع اصیل فقهی و روایی ما به ما کمک می کند که قاعده سازی کنیم و به کمک قواعد بتوانیم پاسخ گوی مسائل جدید باشیم مساله عجیبی نیست. چند سال پیش بر روی دانشمندان یونان باستان تحقیقی را انجام دادم، ملاحظه کردم فلاسفه غرب تا همین امروز هر سخنی که می گویند ریشه در شش قرن قبل از میلاد حضرت مسیح علیه السلام دارد یعنی تمام دانش های گذشته به عنوان پایه ای هستند که امروز بر روی همان دانش های پایه ای کار می شود و آن دانش ها را فراوری می کنند و از روی آنها قاعده سازی می کنند و آن دانش ها را پایه ترقی های بعدی خود قرار می دهند.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: اساسا مبنای تحول و اصول اولیه و دانش های پایه ای که تحول ساز است، تراث گذشتگان است این مساله ای است که در تمام دنیا مورد قبول و پذیرش تمام عقلای عالم است و ما هم باید در حوزه نسبت به این مساله عنایت جدی داشته باشیم. فهم فقیهانه سلف صالحِ از اصحاب و منابع اصیلی که از آنها به یادگار داریم می توانند به عنوان یک میراث ماندگار نقش اصیل و اساسی را در دانش های پایه ای و پی ریزی های اصلی ایفا کنند برای این که امروزه بتوانیم تحول به معنای پویایی فقه شیعه را ایجاد کنیم./260/22/20