به جهت این که امام رضا علیه السلام از این غربت در آیند کاروان بنی هاشم به راه افتاد که مردان جنگاور بسیاری هم داشت و از طرف مدینه به سمت ایران حرکت کردند، حرکت این کاروان مشابه حرکت کاروان کربلا از مدینه تا کربلا و از آن جا به سمت شام بود.

استاد مرتضوی شاهرودی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: راجع به زندگی حضرت معصومه سلام الله علیها و کرامات و مقامات ایشان در تاریخ مطالب زیادی وارد شده است علی الخصوص کلماتی که از امام رضا علیه السلام در مورد ایشان وارد شده است نشان دهنده قدر و منزلت عظیم ایشان است. حضرت معصومه سلام الله علیها به سبب نقل احادیث یکی از زنان محدثه و فقیهه بنی هاشم بودند.

وی افزود: دلیل مقامات و منزلت حضرت معصومه سلام الله علیها به جهت ویژگی ای است که حضرت داشتند، از زمان شهادت امام کاظم علیه السلام تا زمانی که امام رضا علیه السلام به ایران مهاجرت کردند اتفاقاتی زیادی افتاد، امام کاظم علیه السلام علی رغم این که سالیان طولانی را در سرداب ها، زندان ها تحت نظر بودند در بین مسلمانان آن زمان جایگاه ویژه ای داشتند که یکی از دلایل این مطلب نزدیکی به عهد رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بود که مردم هنوز نسبت به مقام و منزلت اهل بیت علیهم السالم دیدگاه روشن تری نسبت به زمان های بعد داشتند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: سیاست بنی امیه و بنی العباس بر این منوال بود که هر کدام از آنها که بر روی کار می آمدند هم از جهت منع حدیث و هم از جهت وضع حدیث به نفع مخالفین اهل بیت علیهم السلام همه سعی و تلاششان در این بود که این نور را کم کنند با این وجود در زمان امام کاظم علیه السلام وقتی که جسد امام کاظم علیه السلام را در بازار بغداد گذاشتند آن قدر بر روی پیکر مبارک ایشان گل ریختند که مکان این گلباران را «سوق الریاحین» نام نهادند و این مساله نشان از عدم موفقیت بنی العباس در نیل به هدفش است.

وی تاکید کرد: یکی از دلایلی که سبب شد بغداد در طول تاریخ هیچ گاه یک شهر سنی نشین نباشد تاثیر امام کاظم علیه السلام است و این که شخصیتی مانند شیخ مفید رحمة الله علیه متعلق به «تل اکبر» یکی از محله های بغداد بوده اند هم نشان دهنده این است که شیعیان در بغداد از اصالت برخوردار بودند.

وی اضافه کرد: با تمام این سانسورهایی که وجود داشته است و محدودیت هایی که بنی العباس بر علیه اهل بیت علیهم السلام داشتند از سال 183 که رحلت حضرت موسی بن جعفر علیه السلام اتفاق افتاد در مدت زمان کوتاهی که طول کشید تا امام رضا علیه السلام و اهل بیتشان در مدینه مستقر شوند، شیعیان دور آنها جمع شدند و آن قدر وضعیت اجتماعی به نفع اهل بیت علیهم السلام چرخید که مامون احساس خطر کرد و گفت اگر امام رضا علیه السلام بیشتر در اینجا بمانند ایجاد شورش می کنند چون مامون در مرکز کشورهای اسلامی نبود و در خراسان به سر می برد طرح ولایت عهدی امام رضا علیه السلام را بهانه ای برای بایکوت کردن ایشان قرار داد.

استاد شاهرودی اظهار داشت: امام رضا علیه السلام را به اجبار در سال 200 هجری قمری به خراسان بردند یعنی 17 سال بعد از شهادت پدر بزرگوارشان که در زندان به شهادت رسیدند و مبارزه ایشان به گونه ای بود که بنی عباس نتوانستند وجود ایشان را در مدینه تحمل کنند و امام علیه السلام را به سمت خراسان هجرت دادند این جا بود که نقش حضرت معصومه سلام الله علیها به عنوان تنها خواهر تنی ایشان بروز کرد.

وی خاطرنشان کرد: به جهت این که امام رضا علیه السلام از این غربت در آیند کاروان بنی هاشم به راه افتاد که مردان جنگاور بسیاری هم داشت و از طرف مدینه به سمت ایران حرکت کردند، حرکت این کاروان مشابه حرکت کاروان کربلا از مدینه تا کربلا از آن جا به سمت شام بود آنها از هر بلدی که عبور می کردند همه می گفتند که اینها کاروان اهل بیت علیهم السلام و اولاد نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم هستند و آن حضرت محبوب قلب همه مسلمانان است حتی اگر مردم موالی خلفا باشند، اهل بیت ایشان محبوب آنها هستند و کسی نمی تواند به اهل بیت علیهم السلام طعنی وارد کند، کاروان بنی هاشم مسیر ایران را در پیش گرفت و وارد شهرهای مختلف این سرزمین شد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: منطقه ایران نوعا موالی اهل بیت علیهم السلام بودند چون فتح ایران توسط مسلم بن عوسجه بوده است که آذربایجان ایران را بدون خونریزی فتح کرد و سبب شد این مردم از ابتدا شیعه شوند نکته مهم این جا است که مردم ایران به دست صفویه شیعه نشدند و دلیل این مطلب این است که در زمان آل بویه که از سال 344 تا 450 هجری قمری حکومت می کردند کل ایران شیعه بودند و حتی در ایام فاطمیه سوگواری می کردند.

وی افزود: در شهرهای مختلف ایران در هر نقطه ای که نسبت به این کاروان متعرض می شدند، تعدادی از بنی هاشم به شهادت می رسیدند به عنوان مثال برادران امام رضا علیه السلام را می بینیم که در بلاد فارس و شیراز مدفون هستند تا این که این کاروان به منطقه عراق عجم و شهر قدیمی ساوه رسیدند.

استاد شاهرودی اظهار داشت: بعضی می گویند که مردم ساوه سنی بودند، این گونه نیست و آنها هیچ گاه سنی نبودند اگر آثار تاریخی آن زمان را بررسی کنیم، می بینیم که در مساجدشان اسم امیرالمومنین و اهل بیت علیهم السلام نوشته شده است بلکه آن کسانی که متعرض این کاروان شدند سربازان بنی العباس بودند.

وی افزود: در شهر ساوه جنگ نمایانی میان دو گروه بنی هاشم و بنی عباس در گرفت که آخرین مردان بنی هاشم در آن جا به شهادت رسیدند یعنی 25 نفر از مردان بنی هاشم که بیست تن از آنها برادران امام رضا علیه السلام بودند در این شهر به شهادت رسیدند مضافا این که ابتدا موالیان شیعیان به شهادت رسیده بودند سپس نوبت به بنی هاشم رسیده بود در این زمان و با شهادت آنها حضرت معصومه سلام الله علیها تنها شدند در این جا ذکر این نکته جالب توجه است که میان این حرکت و حرکت اباعبدالله الحسین علیه السلام و زینب کبری سلام الله علیها تشابهات بسیاری وجود دارد.

وی تاکید کرد: وقتی که حضرت معصومه سلام الله علیها تنها شدند، مومنین حرکت کردند و به طرف ساوه رفتند و نگذاشتند که سربازان بنی عباس بیش از این از حد خودشان تجاوز کنند و حضرت معصومه سلام الله علیها را با احترام کامل از طریق «آوه» که محل تجمع مومنین بوده است به طرف شهر قم می آورند، به احتمال زیاد ایشان را مسموم کرده بودند چون بعد از این اتفاق حضرت معصومه سلام الله علیها خیلی دوام نیاوردند و بعد از مدت کوتاهی به شهادت رسیدند.

این استاد حوزه علمیه قم در انتهای سخنانش بیان داشت: در سال 201 و به سبب مهاجرت حضرت معصومه سلام الله علیها به ایران و این که جمع کثیری از بنی هاشم ایشان را در این مسیر همراهی کردند این مسیر محل ترددی برای شیعیان و مهاجرت آنها شد و شهر قم نیز بعد از دفن حضرت معصومه سلام الله علیها در آن «عش آل محمد» شد و شاید بارگاهی مساوی مشهد در ایران در شهر قم ایجاد شد که محل تجمع شیعیان است و از برکات وجود حضرت معصومه سلام الله علیها است که بزرگترین محل تمرکز فقهی و عقایدی شیعیان در این شهر قرار دارد فلذا اگر بگوییم نقش حضرت زینب سلام الله علیها در کربلا را حضرت معصومه سلام الله علیها در ایران داشتند حرف به جا و خوبی است./260/21/20