خطبه حضرت زهرا سلام الله علیها به گونه ای بود که اکثر کسانی که در مسجد نشسته بودند منقلب شدند و از آن چه که فکر می کردند بازگشتند به طوری که ابوبکر هم در آن جا منصرف و منفعل شد و انفعالانه سخن گفت بنده مطمئنم در میان کلمات و خطبات ائمه علیهم السلام کمتر بر روی این خطبه کار شده است جا دارد بر روی تمام کلمات این خطبه کار شود باید کتاب هایی مخصوص این خطبه نوشته شود.

استاد سید حسین موسوی تبریزی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: امیدوارم که بتوانیم حظی از فضایل آن بزرگوار ببریم یکی از فضایلی که ایشان داشتند این بود که همیشه شخصیتی در کنار حضرت امیرالمومنین سلام الله علیه و همسنگر و پشتیبان ایشان بودند و همیشه در کنار ایشان و کمکی برای ایشان بودند و این مهم باعث شده بود که شخصیت ایشان در پیشرفت اسلام و و رسالت پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم داشته باشند و در زمان مولا امیرالمومنین سلام الله علیه در نقش ایشان در سخت ترین موقعیت هایی که بعد از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم داشتند و با مخالفیت های زیادی که روبرو بودند و توطئه هایی که بود حضرت زهرا سلام الله علیها کمک بسیار خوب و یار بسیار مفیدی برای ایشان بودند.

وی افزود: باید درباره حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها گفت که ایشان بعد از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در حمایتشان از امیرالمومنین علیه السلام هم به عنوان یک همسر وفادار و هم به عنوان یک مطیع از امام و امامت مولا علی نقش بسیار مهمی داشتند وجود و حضور ایشان در آن زمان می توانست پشتیبان بسیار بزرگی برای امیرالمومنین علیه السلام باشد و کسانی که از گذشته کینه هایی در جنگ ها از امیر المومنین علیه السلام داشتند وجود حضرت زهرا سلام الله علیها به عنوان تنها یادگار رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم از اظهار علنی عداوت آنها و این که خباثتشان را نشان دهند مانع می شد در عین حالی که در نهایت هم نتوانستند وجود ایشان را تحمل کنند و در رابطه با خود حضرت زهرا سلام الله علیها آن عداوت را نشان دادند و این مساله به خاطر این بود که خشمشان از این که حضرت زهرا سلام الله علیها مانع بسیاری از کارهای آنها بودند مجتمع شد و کار به آن جا رسید که تا آتش زدن خانه ایشان و آزار ایشان پیش رفتند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: مساله دیگر در رابطه با تبیین احکام اسلام و قرآن و تفسیر حقیقی از قرآن بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در کلمات و خطبه های حضرت زهرا سلام الله علیها و در این که در منزلشان با زنان مدینه جلساتی داشتند و صحبت می کردند و کلمات ایشان است. روزی حضرت امیر سلام الله علیها وارد شدند در حالی که دیدند حضرت زهرا سلام الله علیها اخباری می فرمودند، حضرت علی علیه السلام سوال کردند: «اینها از کجاست؟» ایشان فرمودند: «اخباری هستند که از جبرئیل شنیدم» و در زمان پیامبری پیامبر عظیم الشان اسلام صلی الله علیه و آله و سلم ایشان هم یکی از دو نفری بودند که صدای وحی و حضرت جبرئیل را می شنیدند. زمانی که خانم های مهاجر و انصار در اطراف ایشان جمع می شدند صحبت هایشان برای آنها بسیار بسیار مفید بوده است که آنها هم در خانواده هایشان نسبت به شوهرهایشان تاثیر بسزایی داشتند.

وی اضافه کرد: در رابطه با حمایت از بیت ولایت امیرالمومنین علیه السلام مهم ترین مساله برخورد آنها با راس حکومت بود که خودشان را از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم یا بلکه از سابقین اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می دانستند از سابقین اصحاب آن حضرت هم مانند ابوبکر عمر و عثمان و دیگرانی بودند که از مکه به مدینه مهاجرت کرده بودند و در جنگ ها هم شرکت کرده بودند و کمک کار آن حضرت بودند و آنها شخصیت هایی بودند که نمی شد که به این زودی با آنها برخورد کرد و امیرالمومنین سلام الله علیه رفتارشان با آنها به گونه ای بود که رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم وصیت کرده بودند و طوری بود که مجبور به جنگ و درگیری با آنها نشوند چرا که مانع پیشبرد اسلام نوپا در آن جامعه می شد.

استاد موسوی تبریزی اظهار داشت: در این بین تنها حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها بودند که نماینده ظاهری و ورثه واقعی حضرت پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و سلم بودند و ایشان می توانستند بعضی از فرمایشات پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم را بیان کنند که حتی مولا امیرالمومنین علیه السلام با ملاحظاتی که داشتند نمی توانستند آنها را بیان کنند یکی از آنها در رابطه با مساله فدک بود که حضرت صدیقه خطبه فدک را ایراد کردند که در آن رسالت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را ادامه دادند وگرنه فدک مساله اصلی نبود و به گفته امیر المومنین علیه السلام فدک و غیر فدک برای ما ارزشی ندارد و در آن میان باید از حق دفاع می شد و حق بیان می شد و آن چه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم انجام داده بودند آن را بیان می کردند.

وی خاطرنشان کرد: بعد از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم رسالتی برای حضرت زهرا سلام الله علیها بود که مخصوص شخص ایشان بود از این جهت که تنها یادگار پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بعد از ایشان بودند و تمام مردم و مسلمانان آن زمان می دانستند که پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم چقدر از ایشان حمایت می کردند و چقدر به ایشان علاقه مند بودند و چه مقدار نسبت به ایشان سفارش کرده بودند و لذا وقتی که حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها آمدند و در رابطه با فدک در مسجد مدینه در برابر تمام صحابه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از مهاجر و انصار که همه آنجا بودند صحبت کنند، مساله حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها فقط مساله فدک نبود بلکه ادامه راه پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم بود که همان کاری که آن حضرت در نبوتشان انجام دادند، حضرت زهرا سلام الله علیها هم همان را انجام دهند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: خطبه فدک یکی از مستندات مهمی است که می تواند فضایل بزرگ حضرت صدیقه سلام الله علیها را بیان کند از این نظر که ایشان یک روانشناسی کافی در آن جا انجام دادند که با چه کسانی صحبت می کنند و آنها دارای چه سوابقی هستند و خداوند چگونه با آنها برخورد کرده است و الان در کجای راه هستند و چه کاری باید انجام دهند و ایشان همه این مسائل را در این خطبه که خیلی هم مفصل نبود بیان کردند.

وی افزود: در جملاتی از این خطبه حضرت زهرا سلام الله علیها مهاجرین و انصار را مخاطب خود قرار می دهند «و أنتم عباد الله نصب أمره و نهیه» شما بندگان خداوند به صورت مستقیم مورد توجه پروردگار هستید و شما دین خدا و وحی خدا را باید حمل کنید چرا که بر شما نازل شده است «و أمناء الله علی أنفسکم» شما امین پروردگار در حفظ خودتان هستید «و بلغائه إلی الأمم حولکم» یعنی پیام رسانانی هستید که مطالب پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم را باید به امت های آینده رسانید و فکر می کنید حقی در میان شما است که خداوند شما را مقدم داشته است ولی عده ای را بعد از شما آورده است و دلایلی بعد از شما قرار داده است «کتاب الله الناطق و القران الصادق و النور الساطع و الضیاء اللامع» خداوند کتابی را در میان شما آورده است که همین قرآن مجید و قرآن صادق است و نورش خیلی روشن و موثر است و دلایل و برهان قرآن می تواند بسیار روشنگر باشد بالاخره در آخر این کلام می فرمایند که خداوند در این کتاب همه مسائل را برای شما بیان کرده است.

استاد موسوی تبریزی اظهار داشت: «و جعل الله الایمان تطهیرا لکم من الشرک» خداوند ایمان به خودش و توحید را برای تطهیر از شرک قرار داده و نماز را برای تنزیه شما از کبر قرار داده است، زکوة را برای تزکیه نفس شما و بیشتر شدن روزی شما قرار داده است و روزه را برای تثبیت اخلاص شما در برابر پروردگار و حج را برای تشدید دین شما قرار داده است و عدل را برای این که قلوب شما محکم باشد قرار داده است تا به این جا می رسد «و طاعتنا نظاما للملة» و اطاعت کردن از ما اهل بیت را برای تنظیم امور ملة قرار داده است و امامت خانواده اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را برای این که فرقت و تفرقه در بین شما نیفتد قرار داده است «و الجهاد عزا للاسلام و الصبر معونة علی استیجاب الاجر و الامر للمعروف مصلحة للعامة» خداوند جهاد را عزت اسلام و صبر را کمک به قبول شدن اجر شما و مستجاب شدن دعوت شما و امر به معروف را برای مصلحت جامعه قرار داده است.

وی خاطر نشان کرد: حضرت زهرا سلام الله علیها باید در خطبه فدکیه در رابطه با فدک صحبت کنند اما می بینیم در دو سوم از این خطبه درباره خداشناسی، معرفت دین و معرفت عدالت و معرفت فروع دین و حکمت های فروعات دین مانند زکوة و صلوة و حج و امامت و جهاد و صبر و امر به معروف و نهی از منکر و احسان به والدین، صله ارحام و قصاص صحبت کرده اند حتی در رابطه با درست معامله کردن، کم فروشی نکردن و کلاه نگذاشتن سر مردم در رابطه با شرب خمر در رابطه با حجاب در رابطه با سرقت و چیزهای دیگر صحبت کرده اند و این خطبه یک سخنرانی کامل است که دین کامل که شامل اصول و فروع آن است را در آن جا بیان کرده اند این همان رسالت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها است که در ادامه رسالت پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم انجام گرفته است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: وجود مبارک حضرت زهرا سلام الله علیها با بیان این سخن ها مهم ترین پشتیبان حضرت علی علیه السلام بودند که می توانستند برای آن مقاصدی از امامت که پروردگار متعال در نظر گرفته اند کمکی باشند و برای این که در تاریخ ثبت شود و آیندگان توجه کنند و حتی آن کسانی که در غفلتند متوجه شوند می فرمایند «ایها الناس إعلموا أنی فاطمة و ابی محمد» بدانید که من فاطمه هستم و پدر من رسول خدا است و آن چیزی که می گویم هرگز خطا نیست و در آن چیزی که به آن عمل می کنم از راه پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم و خداوند دور نخواهم شد و آن چه که آن حضرت برای شما آورده است برای عزت و نجات شما و برای رافت و رحیم بودن پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم بر مومنین است.

وی اضافه کرد: اگر شما بخواهید دنبال کنید می فهمید که رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم پدر من بود نه پدر زن های شما و «أخا ابن عمی» و پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم برادر پسر عموی من یعنی امیر المومنین سلام الله علیه بودند که بارها نسبت به برادری آن حضرت سخن گفته اند «دون رجالکم» نه مردان شما «و لنعم المعزی إلیه و فبلغ الرسالة» در این جا حضرت زهرا سلام الله علیها فضایل امیرالمومنین علیه السلام را به صورت مفصل بیان می کنند و این که امیرالمومنین علیه السلام در جنگ ها در برابر دشمنان و در برابر منافقین و مخالفین و در پشتیبانی از رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم چقدر زحمت کشیدند و چقدر ایشان را کمک کردند «و مجتهدا فی امر الله» و این که در امر خداوند تلاش کردند «قریبا من رسول الله» نزدیک ترین فرد به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بوده اند.

استاد موسوی تبریزی اظهار داشت: خطبه حضرت زهرا سلام الله علیها به گونه ای بود که اکثر کسانی که در مسجد نشسته بودند منقلب شدند و از آن چه که فکر می کردند بازگشتند به طوری که ابوبکر هم در آن جا منصرف و منفعل شد و انفعالانه سخن گفت بنده مطمئنم در میان کلمات و خطبات ائمه علیهم السلام کمتر بر روی این خطبه کار شده است جا دارد بر روی تمام کلمات این خطبه کار شود باید کتاب هایی مخصوص این خطبه نوشته شود چرا که این خطبه تمام اسلام را به تمام جهانیان معرفی کرده است و شیعه و حکمت ولایت اهل بیت علیهم السلام را به همه جهانیان معرفی کرده است و باید برای این مهم تلاش شود چون حضرت زهرا سلام الله علیها با تلاش خودشان توانستند پشتیبان امامت ولو در کوتاه مدت باشند ولی در همین مدت کوتاه اثر بسیار بزرگ خودشان را گذاشتند و به خاطر همین بود که حضرت امیر علیه السلام هرگز نمی خواستند این چراغ خاموش شود.

وی اضافه کرد: حضرت زهرا سلام الله علیها غالبا دست امام حسن و امام حسین علیه السلام را به دستشان را می گرفتند و با خود می بردند و در کنار قبر رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم با ایشان صحبت می کردند و مردم هم سخن آنها را می شنیدند و یاد ایشان و فرمایشات حضرت زهرا سلام الله علیها در میان مردم زنده می ماند. عظمت ایشان در کلماتشان خیلی روشن است و روایات زیادی است که نشان می دهد پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم حضرت زهرا سلام الله علیها را دوست داشتند به حدی که از بعضی از مخالفین از اهل تسنن این مطلب نقل شده است و مصادر متعددی در این باره وجود دارد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در چند تا از مصادر اهل سنت آمده است عن عایشه «ما رایت رجلا قط احب الی رسول الله منه و لا امرأة أحب الی رسول الله من امرأته» عایشه نقل می کند که من هیچ کس از مردان که از علی علیه السلام به پیامبر نزدیک تر باشد و هیچ یک از زنان که از فاطمه سلام الله علیها به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نزدیک تر باشد را سراغ ندارم.

وی افزود: عایشه می گوید: روزی حضرت زهرا به پیامبر گرامی اسلام عرض کردند «یا رسول الله» جانم فدای شما باشد شما چه چیزی در من دیدید «فقال یا فاطمه انت خیر النساء فی البریة و انتِ اهلُ الجنة» ای فاطمه تو بهترین زنان در این جامعه و بهترین اهل بهشت هستی «قالت یا رسول الله فما لابن عمک» ای رسول خدا پسر عمویت علی چطور «فقال لها لا یقاس به احد ممن خلق» هیچ کس از مخلوقین پروردگار با علی مقایسه نمی شود، حضرت زهرا سلام الله علیها سوال کردند که حسن و حسین چطور «قال هما ولدای و سبطای» آنها فرزندان من و ریحانه های من هم در دنیا و هم بعد از موت من و در روز قیامت هستند، این حدیث در کتاب های مختلف از اهل تسنن و با شش، هفت سند نقل شده است در فضیلت حضرت زهرا سلام الله علیها توجه به همین حدیث هم بس است.

استاد موسوی تبریزی بیان داشت: باز با سندهای مختلف از سلمان نقل شده است «قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم یا سلمان من احب فاطمة ابنتی فهو فی الجنة معی» هر کس فاطمه دختر مرا دوست داشته باشد با من در بهشت است «و من ابغضها فهو فی النار» و هر کس فاطمه را دشمن بدارد او در جهنم و آتش است «یا سلمان حب فاطمه ینفع فی مئة من المواطن» حب فاطمه در صد جا از جایگاه های مهم به درد می خورد «ایسر تلک المواطن الموت» نزدیک ترین این جایگاه ها در موقع مرگ و در قبر و میزان و محشر و صراط است که از انسان حساب و کتاب می کشند.

وی اضافه کرد: «فمن رضیَت ابنتی عنه رضیتُ عنه و من رضیت عنه رضی الله عنه» هر کسی که فاطمه دختر من از او راضی باشد من نیز از او راضی هستم و هر کسی که من از او راضی باشم خداوند از او راضی است «و من غضبت علیه فاطمة غضبت الیه و من غضبت علیه غضب الله علیه» هر کسی که فاطمه نسبت به او غضبناک باشد من از او غضبناک هستم و هر کسی که من از او غضبناک هستم خداوند از او غضبناک است «یا سلمان ویل لمن یظلمها و یظلم بعلها علیا ویل لمن یظلم شیعتها و ذریتها» ای سلمان وای به حال کسی که به او ظلم کند و وای به کسی که به شوهر او علی ظلم کند و وای به کسی که به اولاد و شیعیان او ظلم کند؛ در مقتل الحسین خوارزمی، در ینابیع المودة، در موادة القربی، در احقاق الحق و اسانید مختلف و از اهل تسنن هم این روایت نقل شده است و قابل انکار نیست.

این استاد حوزه علمیه قم در انتهای سخنانش بیان داشت: از خداوند متعال می خواهیم که ما را اهل کند که از محبین آن بزرگوار باشیم و از کسانی که آن بزرگوار را به غضب آورده اند ما هم تبری جوییم و بتوانیم از نصیحت های ایشان در خطبه فدک و غیره و از معارف کلام ایشان استفاده کنیم و از عاملین آن باشیم./20/43/260