حضرت صادق علیه السلام می فرمایند: «شیعیان سه دسته هستند یک گروه به وسیله ما زینت پیدا می کنند و ما را وسیله عزت و آبروی خودشان قرار می دهند یک گروه هم ما را وسیله درآمد زندگی دنیایی خودشان قرار می دهند و از این طریق زندگی می کنند و گروهی هم به سوی ما هستند با امنیت ما آرامش پیدا می کنند و با ترس ما ترسان هستند در برابر جفاکاران خودنمایی ندارند اگر پنهان باشند کسی سراغ آنها را نمی گیرد و اگر آشکار باشند به آنها اعتنا نمی شود این گروه به حقیقت شیعیان واقعی و راهنمایان مردم هستند.»

استاد سید محمد میرهاشمی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: امام صادق علیه السلام را شیخ الائمه علیهم السلام می نامند چون بیشترین مدت امامت را در میان امامان داشتند و مدت سی و چهار سال امامت کردند که حضرتش در طول این مدت امامت با پنج طاغوت اموی و دو طاغوت عباسی هم عصر بودند. به مذهب شیعه «مذهب جعفری» می گویند به جهت این که اکثر روایات ما در مسائل مختلف اعم از فقهی و غیر فقهی از امام صادق علیه السلام است، بزرگان از اهل سنت مثل ابوحنیفه، مالک و دیگران همگی از امام صادق علیه السلام به عظمت یاد می کنند ابوحنیفه به نقل از ذهبی در کتاب تذکرة الحفاظ می گوید: «فقیه تر از جعفر بن محمد ندیدم.»

وی افزود: مالک بن انس در رابطه با ایشان می گوید: «در فضل و علم و پارسایی کسی برتر از امام صادق علیه السلام نیست.» بر اثر درگیری هایی که بین بنی العباس و بنی الامیه در زمان امامت آن حضرت ایجاد شده بود فضای مناسبی برای ایشان فراهم شد و حضرت صادق علیه السلام از این فرصت به خوبی استفاده کردند و چهار هزار شاگرد که فقط مربوط به فقه نبود را تربیت کردند و در شاخه های مختلف علوم که برخی از این شاگردان بعدا خودشان به عنوان شخصیت های برجسته و مطرح و صاحب نظر در تاریخ شدند را تربیت کردند و برخی از آنها منشا آثار و برکات و تحولات عظیمی در تاریخ اسلام و تشیع شدند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در روایت داریم که امامت امام صادق علیه السلام توسط پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم مطرح شده بود از امام سجاد علیه السلام سوال شد: «امام بعد از شما چه کسی است؟» حضرت فرمودند: «محمد بن باقر که علم را می شکافد» از حضرت پرسیدند: «امام بعد از او چه کسی خواهد بود ایشان پاسخ فرمودند: «جعفر که نام او نزد اهل آسمان ها صادق است.»»

وی اضافه کرد: حاضران در این جلسه تعجب کردند و پرسیدند: «شما همه صادق هستید چرا فقط در میان امامان حضرت را به این لقب می خوانید؟» امام علیه السلام به سخنی از سخنان پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم اشاره کردند و فرمودند که پدرم از رسول خدا نقل کرد: «وقتی فرزندم جعفر بن محمد بن علی بن الحسین متولد شد، نام او را صادق بگذارید چون فرزند پنجم از او جعفر نام خواهد داشت و ادعای امامت هم خواهد کرد منتهی به دروغ و از روی افتراء به خدا او در نزد خدا جعفر کذاب و افتراء زننده بر خدا است.»

استاد میرهاشمی اظهار داشت: امام صادق علیه السلام در زمان خودشان در اندیشه استحکام پایه های انقلابی فکری بودند که اگر بستر مناسبی فراهم می شد این انقلاب فکری حضرت می توانست به انقلاب سیاسی ختم شود، به همین جهت دستگاه حاکم در شرایط مختلف به شکل های مختلف عرصه را بر حضرتش تنگ می کردند به عنوان نمونه یک بار منصور از امام صادق علیه السلام خواست مثل دیگر شخصیت ها با او همراه شوند و به حضرت هم پیغام داد که شما چرا مثل دیگران اطراف ما نیستید حضرت هم این طور پاسخ دادند که ما چیزی نداریم که به خاطر آن از تو بترسیم و چیزی نزد تو هم نیست که ما تمنای آن را داشته باشیم. تو نه در نعمتی هستی که به خاطر آن به تو تهنیت گوییم و نه در مصیبتی هستی که ما به خاطر آن به تو تسلیت دهیم پس به خاطر چه سراغ تو و به کار تو بیاییم.

وی اضافه کرد: منصور دوانقی در پاسخ به امام این گونه می نویسد که شما با ما همراه شوید تا ما را نصیحت کنید حضرت در این جا تعبیر خیلی زیبایی دارند و می فرمایند: «هر کسی که دنیا را می خواهد تو را نصیحت نمی کند و هر کسی که آخرت را می خواهد با تو مصاحبت نمی کند.» منصور بعدا با دیدن این پاسخ گفت: «به خدا سوگند او تفاوت منازل دنیا خواهان و آخرت جویان را نزد من به خوبی آشکار ساخت.»

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: یکی از انتظارات واقعی امام صادق علیه السلام از شیعیان واقعیشان این است که نسبت به امامان خودشان آن معرفت و شناخت لازم را داشته باشند و با دل و جان ولایت آنها را بپذیرند حضرت صادق علیه السلام می فرمایند: «شیعیان سه دسته هستند یک گروه به وسیله ما زینت پیدا می کنند و ما را وسیله عزت و آبروی خودشان قرار می دهند یک گروه هم ما را وسیله درآمد زندگی دنیایی خودشان قرار می دهند و از این طریق زندگی می کنند و گروهی هم به سوی ما هستند با امنیت ما آرامش پیدا می کنند و با ترس ما ترسان هستند در برابر جفاکاران خودنمایی ندارند اگر پنهان باشند کسی سراغ آنها را نمی گیرد و اگر آشکار باشند به آنها اعتنا نمی شود این گروه به حقیقت شیعیان واقعی و راهنمایان مردم هستند.»

وی تاکید کرد: ما که مدعی هستیم شیعه امام صادق علیه السلام هستیم باید سعی کنیم جزء این دسته سوم باشیم امام صادق علیه السلام سرانجام با سم مسموم شدند و به شهادت رسیدند این سم به قدری شدید بود که از وجود نازنین امام صادق علیه السلام چیزی باقی نمانده بود و در روایت وارد شده است که شخصی که برای ملاقات حضرت آمده بود و آن حضرت را در این حال دیدکه «لم یبق منه الا راسه» فقط دید از جسم ایشان سر امام صادق علیه السلام باقی مانده است.

استاد میرهاشمی اظهار داشت: شخصی به نام عمار ساباتی نقل می کند که من در چنین شرایطی خدمت امام صادق علیه السلام رسیدم آن حضرت بعد از این که چند سوال کردند که تو به وظایف مختلفی که آن حضرت می فرمایند پایبند هستی فرمودند: «من و شیعیان من فقط به راه مستقیم هدایت شدیم ما بقی مردم یا به طرف شرق رفتند و یا به طرف غرب رفتند» «أنا و شیعتنا هدینا الصراط المستقیم» در آن شرایط خاص که حضرت در بستر افتاده بودند فرمودند: «اگر شخصی در مسیر ما اهل بیت باشد و دنیا بر او رو بیاورد مایه خیر و برکت است و اگر دنیا بر او پشت کند و در طول زندگی اش سختی ها و بلاهایی ببیند و در مسیر ما گام بردارد و خط فکری ما را داشته باشد باز هم برای او خیر است.»

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: از این جملات امام صادق علیه السلام در واپسین لحظات عمرشان نکته های مهمی استفاده می شود تمام دغدغه ما آن هم در این شرایط فعلی و در این زمانی که زندگی می کنیم و این همه مشکلات ما را احاطه کرده است باید در درجه اول این باشد که در مسیر ولایت و امامت اهل بیت علیهم السلام گام بر می داریم یا نه. ان شاء الله که ما از شیعیان واقعی آن حضرت بوده باشیم./20/21/260