در تعریف عبادت از امام صادق علیه السلام آمده است: «العبادة جوهرة کنهها الربوبیة» عبودیت خداوند یک حقیقتی است که نهایت آن خداگونگی است اگر شما قطعه ای فلز را درون کوره آتش بیندازید و چند لحظه صبر کنید می بینید این فلز آتش گونه شده است و به صورت یک تکه آتش درآمده است درعین این که فلز است اما از بس غرق در آتش است مثل تکه ای از آتش دیده می شود از بس حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها غرق در عبادت بودند و عبد خالص خدا بودند «کنهها الربوبیة» خداگونه شده بودند فلذا دارای مقام شفاعت هستند «یا فاطمه إشفعی لی فی الجنة» پس اولین سر این مقام، عبودیت این بانوی با عظمت و تقوایی است که این بانوی دو عالم داشتند.

استاد سید حسن موسوی فخر در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها یکی از بانوانی است که مورد توجه ویژه ائمه اطهار علیهم السلام می باشند که شاید مشابه توجهات و روایاتی که درباره مقام و منزلت این بانوی عزیز صادر شده است را تنها درباره دو نفر یعنی حضرت فاطمه زهرا و حضرت زینب سلام الله علیهما از بانوان بزرگ اسلام می بینیم.

وی افزود: امام صادق علیه السلام جد بزرگوار این بانوی بزرگوار تعبیر بسیار بلندی را قبل از تولد آن حضرت و حتی قبل از تولد موسی بن جعفر علیه السلام بیان داشته اند: «ستدفن فی قم امرأة من اولادی تسمی فاطمة فمن زارها وجبت له الجنة» به زوذی در بلد قم یک زنی از فرزندان من دفن خواهد شد که نام او فاطمه است «فمن زارها وجبت له الجنة» زیارت مرقد شریف این بانو در حد زیارت مراقد شریف ائمه اطهار علیهم السلام قرار داده شده است، امام صادق علیه السلام تعبیر «وجبت له الجنة» را برای حضرت معصومه سلام الله علیها به کار بردند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: امام رضا علیه السلام به سعد بن عبدالله اشعری قمی می گوید: «یا سعد عندکم لنا قبر قلت: جعلت فداک قبر فاطمة بنت موسی» برای ما نزد شما قبری است سعد می گوید سوال کردم مراد شما قبر فاطمه معصومه بنت موسی بن جعفر است «قال: نعم من زارها عارفا بحقها فله الجنة.» در روایت دیگری از علی بن موسی بن الرضا آمده است: «من زار معصومة بقم کمن زارنی» در این جا امام رضا علیه السلام زیارت مرقد حضرت معصومه علیها السلام را با زیارت خودشان مساوی دانسته اند اثرات و برکاتی که برای زیارت قبر علی بن موسی الرضا در روایات عدیده بیان شده است همان اثرات و برکات را زایر قبر مطهر حضرت معصومه علیها السلام می برد.

وی خاطرنشان کرد: امام رضا علیه السلام فرموده اند: «هر کس مرا زیارت کند «علی بعد داری» من سه جا به زیارت او می آیم «عند الموت و عند الصراط و عند الحوض» هر کس فاطمه معصومه سلام الله علیها را هم زیارت کند مثل این است که امام رضا علیه السلام را زیارت کرده است و عین همین اثرات شامل حال او باشد نکته ای که در این روایت امام رضا علیه السلام است تعبیر معصومه نسبت به خواهر بزرگوارشان است که تعبیر بسیار بلندی است.

استاد موسوی فخر اظهار داشت: در القاب کریمه اهل بیت، معصومه نیست طاهره و تعابیر دیگری است اما در این روایت امام رضا علیه السلام لقب معصومه به ایشان داده شده است و این دلالت دارد که این بانوی معظمه دارای مراتبی از عصمت می باشند، در همین زیارتنامه ای که از امام رضا علیه السلام منقول است تعبیر بسیار رفیع «یا فاطمة اشفعی لی فی الجنة فان لک عندالله شانا من الشان» هم وجود دارد که این تعبیر راجع به خود ائمه هدی علیهم السلام آمده است.

وی اضافه کرد: تعبیر دیگری در زیارتنامه غیر معروفه ای که بعضی برای حضرت معصومه سلام الله علیها نقل می کنند آمده است: «السلام علیک یا فاطمة بنت موسی بن جعفر و حجته و أمینه» از این جمله زیارت استفاده می شود که حضرت معصومه سلام الله علیها حجت و امین حضرت موسی بن جعفر سلام الله علیها بوده اند. در دوران محنت و رنج دوری حضرت موسی بن جعفر از مدینه حضرت معصومه سلام الله علیها چنان چه در تاریخ هم آمده است بعضی از مسئولیت های آن امام را مانند نشر علوم اهل بیت علیهم السلام، نقل احادیث، تربیت مردم و مسائل دیگر انجام می دادند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در روایت شریفی است که عده ای از شیعیان سوالاتی را آورده بودند تا از امام موسی بن جعفر علیه السلام بپرسند و در این زمان ایشان در شهر مدینه نبودند حضرت معصومه سلام الله علیها این سوالات را می گیرند و خود ایشان پاسخ می دهند وقتی این شیعیان پاسخ ها را می گیرند در راه با امام کاظم علیه السلام برخورد می کنند و می گویند یابن رسول الله ما به در منزل شما آمدیم ولی تشریف نداشتید و حضرت معصومه سلام الله علیها این سوالات را دیدند و پاسخ دادند سوال ها و جواب ها را به محضر حضرت نشان می دهند و زمانی که حضرت موسی بن جعفر علیه السلام پاسخ ها را می خوانند می فرمایند: «فداها ابوها فداها ابوها فداها ابوها» و این تعبیری است که خاتم انبیاء راجع به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها دارند.

وی تاکید کرد: با توجه به این روایات روشن است که حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها دارای مقام خاصی بوده اند اما نکته این جا است که سر این عظمت چیست؟ چه امری سبب این همه عظمت و شان برای یک بانو در اسلام شده است که ائمه هدی علیهم السلام این تعابیر رفیع را در موردش دارند و بزرگان و علماء ما مثل آیت الله بروجردی، آیت الله مرعشی نجفی، آیت الله اراکی، آیت الله گلپایگانی و دیگران پابوس آستانش و حاجت طلب درگاهش هستند.

استاد موسوی فخر اظهار داشت: مراتب معنوی و ملکوتی اولیاء بزرگ الهی قابل درک و فهم ما نیست ولی آن چه در ظاهر امر مشهود است و انسان در تاریخ مطالعه و ملاحظه می کند حاکی از مسائلی است که شاید بتوانیم به دو سه نکته مهم و کلیدی در این رابطه اشاره کنیم. از جمله علل و حکمت های عظمت فاطمه معصومه سلام الله علیها تقوای فوق العاده این بانو است که در تاریخ ثبت شده است، تقوا و اشتغال به عبادت و آن توجه خالص و نابی که به خداوند متعال و تکالیف شرعی داشتند.

وی افزود: در تعریف عبادت از امام صادق علیه السلام آمده است: «العبادة جوهرة کنهها الربوبیة» عبودیت خداوند یک حقیقتی است که نهایت آن خداگونگی است اگر شما قطعه ای فلز را درون کوره آتش بیندازید و چند لحظه صبر کنید می بینید این فلز آتش گونه شده است و به صورت یک تکه آتش درآمده است درعین این که فلز است اما از بس غرق در آتش است مثل تکه ای از آتش دیده می شود از بس حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها غرق در عبادت بودند و عبد خالص خدا بودند «کنهها الربوبیة» خداگونه شده بودند فلذا دارای مقام شفاعت هستند «یا فاطمه إشفعی لی فی الجنة» پس اولین سر این مقام، عبودیت این بانوی با عظمت و تقوایی است که این بانوی دو عالم داشتند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها دختر موسی بن جعفر و دختر آقایی هستند که صاحب آن سجده های طولانی و آن اشک های ریزان هستند موسی بن جعفری که با یک سجده اش در کنج زندان هارون الرشید یک زن مغنیه و آوازه خوان معروف بغداد را یک آن تبدیل به یک انسان عابد می کنند زندانبان حضرت می گوید: «هارون این زن مغنیه را برای آزار موسی بن جعفر فرستاد» او می گوید: «دیدم این زن وارد زندان موسی جعفر شده است و پشت سر حضرت موسی بن جعفر به سجده رفته است و ناله می کند و می گوید: «سبوح قدوس ربنا و رب الملائکة»» سپس صدای این زن بلند شد که: «ای زندانبان در را باز کن تا بروم به هارون بگویم که چرا این آقا را به زندان انداخته این آقایی که در و دیوار با او هم ناله شده اند.» حضرت معصومه دختر چنین آقایی است لذا در تقوا و عبودیت و بندگی پروردگار متعال بسیار نمونه و زبردست هستند و این سر عظمت حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها است.

وی خاطرنشان کرد: دومین سر عظمت حضرت معصومه سلام الله علیها علم و فضیلت و دانش حضرت معصومه سلام الله علیها است که روایات عدیده ای در این باب داریم که ایشان عالمه، فاضله و وارث احادیث اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام بوده اند و سوالات مسلمین و شیعیان و راویان اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام را پاسخ می داده اند این مسائل دلیل بر این مطلب است که دارای فضایل بالای علمی بوده اند مخصوصا که در زمان امام کاظم و امام رضا علیهم السلام اصحاب و روات احادیث در پایه های علمی بسیار بالایی قرار داشته اند چون منابع روایی از امامین صادقین علیهم السلام در میان روات مشهود بوده است در چنین فضای علمی و با وجود چنین منابع علمی و با این روات بسیار قوی این که حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها بتوانند سوالات را جواب دهند و مورد قبول آنها قرار گیرد مساله بسیار مهم و بزرگی است.

استاد موسوی فخر اظهار داشت: سر سوم و آخری که در مورد علت عظمت حضرت معصومه سلام الله علیها وجود دارد اهتمام شدید ایشان به نشر احادیث اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام بوده است ایشان دنبال این بوده اند که احادیث را با سند نقل و منتشر کنند روایتی که مرحوم علامه امینی در الغدیر در مورد تثبیت حدیث غدیر از فواطم نقل می کنند که معروف به فاطمیات شده است در این روایت روات متعددی هستند «حدثتنا فاطمه و زینب و ام کلثوم بنات موسی بن جعفر قلن حدثتنا فاطمه بنت جعفر» همین طور از فواطم این روایت نقل می شود تا به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها می رسد و این حدیث غدیر را بیان می کنند که می فرماید: «انسیتم قول رسول الله یوم غدیر خم من کنت مولی فهذا علی مولی و قال انت منی بمنزلة هارون من موسی».

وی افزود: یکی از کارهایی که ائمه ما انجام می دادند و حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها هم این کار را انجام داد تثبیت غدیر و ولایت جدشان امیر المومنین علیه السلام بوده است، کاری که خود ایشان و امام حسن و امام حسین علیه السلام و حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها انجام دادند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: مشخصا این نحوه حدیث نقل کردن که حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها در آن دوران خفقان که دوران شدت بنی العباس بود خصوصا در زمان هارون الرشید که هم عصر ایشان بود که پدر ایشان را هم زندان های مخوفی اسیر کرده بودند نشان از عظمت این بانو است. حضرت معصومه به دنبال تثبیت این مطالب بود و نقل این احادیث جهادی بوده است که حضرت معصومه سلام الله علیها انجام می داده اند همان کاری که حضرت زینب بعد از ابی عبدالله علیه السلام انجام دادند و کاری که حضرت زهرا سلام الله علیها در خفقان ثقیفه انجام دادند و اینها امتیازات مشترکی است که بین این سه بانوی با عظمت عالم اسلام بوده است.

وی اضافه کرد: راز عظمت حضرت معصومه سلام الله علیها این نکات بوده است و همین مسائل موجب شهادت این بانوی بزرگوار بوده است. ماموران بنی العباس در ساوه حضرت معصومه سلام الله علیها را مسموم کردند و بعید نیست که شهادت حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها به سبب نقل این احادیث ولایی و تثبیت واقعه غدیر بوده است.

استاد موسوی فخر در انتهای سخنانش اظهار داشت: خداوند این طور تقدیر کرد که این بانوی با عظمت در قم دفن شوند و به برکت این بانوی با عظمت شهر مقدس قم پایگاه انتشار مکتب اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام قرار گیرد به طوری که امام صادق علیه السلام فرمودند: «ثم يظهر العلم ببلدة يقال لها قم و تصير معدنا للعلم و الفضل حتى‏ لا يبقى‏ في‏ الأرض‏ مستضعف‏ في‏ الدين‏ حتى المخدرات في الحجال و ذلك عند قرب ظهور قائمنا فيجعل الله قم و أهله قائمين مقام الحجة و لو لا ذلك لساخت الأرض بأهلها و لم يبق في الأرض حجة فيفيض العلم منه إلى سائر البلاد في المشرق و المغرب فيتم حجة الله على الخلق حتى لا يبقى أحد على الأرض لم يبلغ إليه الدين و العلم ثم يظهر القائم ع و يسير سببا لنقمة الله و سخطه على العباد لأن الله لا ينتقم من العباد إلا بعد إنكارهم حجة» همه این مسائل مدیون وجود و پیکر مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها است که در قم مدفون هستند و خداوند را شاکریم که از نعمت همجواری با این بانوی پر عظمت برخورداریم و الحمدلله رب العالمین./20/43/260