امام رضا علیه السلام به نوفلی می فرمایند: «تحب أن تعلم متی یندب المامون» می خواهی به شما بگویم که چه زمانی مامون از این نقشه پشیمان خواهد شد: «قال اذا سمع احتجاج علی اهل تورات بتوراتهم و علی اهل الإنجیل بإنجیلهم» زمانی که بفهمد ما با اهل تورات با تورات آنها و با اهل انجیل با انجیل آنها بحث می کنیم با اهل زبور با زبورشان با صائبیون با عبرانیتشان و اهل فارس با فارسیت آنها و اهل روم با رومیت آنها و زمانی که با هر فرقه ای به زبان خودش بحث کنیم.

استاد احمد محمدی مجد در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: دهه کرامت و بخصوص ولادت علی بن موسی الرضا علیهما السلام را تبریک عرض می کنم. امیدوارم همه مومنین و شیعیان و بالاخص حوزه های علمیه و روحانیت در زیر سایه آن بزرگوار بتوانند به وظایف اصلی خودشان عمل کنند.

وی افزود: در باب دوازدهم کتاب عیون اخبار الرضا علیه السلام که در آن جا بحث مناظره های حضرت رضا علیه السلام با اصحاب ادیان مختلف، متکلمین و کسانی که در واقع عقاید اسلامی ندارند وجود دارد. بنده چند نکته را در این رابطه بیان می کنم که کاری که امام رضا علیه السلام انجام داده اند متناسب است با آن چه ما باید در این زمان انجام بدهیم، مامون به فضل بن سهل دستور داد که تمام افرادی که صاحب نظر هستند و می توانند بر علیه اسلام و بر علیه امامت حرفی داشته باشند جمع کنند، در آن جا دارد که مثل جاثلیق، راس الجالوت، روسای تابعین و عالم بزرگ زرتشتی ها و متکلمین و هر کسی که می توانست در مقابل امام علیه السلام حرفی برای گفتن داشته باشد را برای مناظره حاضر کردند که دقیقا شبیه وضعیت کنونی ما است که استکبار جهانی و کسانی که با اسلام مخالف هستند تمام امکانات خودشان را جمع کردند تا بر علیه مکاتب توحیدی و به تبع آن اسلام و تشیع سخن بگویند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: نکته دومی که در این رابطه وجود دارد این است که در همین جا مامون بیان می کند که پسر عمه من از مدینه آمده و به آنها گفت ببینم که شما چه می کنید آیا می توانید کاری انجام دهید که او را شکست دهید و از آنها قول گرفت که همه آنها بدون استثنا در آن مجلس شرکت کنند و کسی حق تخلف ندارد و آنها هم قبول کردند به امام رضا علیه السلام هم عرضه می دارند که مامون چنین جلسه ای را ترتیب داده است و از شما در خواست کرده است که بروید. نکته ای که در این جا وجود دارد این است که امام رضا علیه السلام این دعوت را اجابت کردند و وقتی تمام دنیا در فضای مجازی و حقیقی و رسانه ها و غیر آن بر علیه اسلام و تشیع مطلب می نویسند این که یک عزیز روحانی در حوزه بنشیند و فقط به مباحث رسمی حوزه بپردازد شاید مطابق با آن رفتار و کردار امام رضا علیه السلام نباشد.

وی اضافه کرد: نکته دیگری که در همان جا تصریح دارد این است که وقتی نماینده مامون آمد شخصی کنار امام علیه السلام به نام نوفلی به امام عرض کرد: فکر می کنید مامون برای چه آنها را به این مجلس دعوت کرده است؟ و به امام رضا علیه السلام گفت که می خواهد شما را امتحان کند «و قلت جعلت فداک یرید الامتحان و یجب أن یعرف ما عندک» می خواهد ببیند در مقابل اینها چیزی دارید یا ندارید؟ امروزه هم چنین است که می خواهند ما را امتحان کنند که ببینند آیا ادیان توحیدی چیزی برای عرضه به دنیای معاصر دارند یا ندارند؟ نکته بعدی که از همین بحث فهمیده می شود این است که امام رضا علیه السلام می فرمایند که من آنها را از این توطئه ای که انجام داده اند پشیمان خواهم کرد.

استاد محمدی مجد اظهار داشت: امام رضا علیه السلام به نوفلی می فرمایند: «تحب أن تعلم متی یندب المامون» می خواهی به شما بگویم که چه زمانی مامون از این نقشه پشیمان خواهد شد: «قال اذا سمع احتجاج علی اهل تورات بتوراتهم و علی اهل الإنجیل بإنجیلهم» زمانی که بفهمد ما با اهل تورات با تورات آنها و با اهل انجیل با انجیل آنها بحث می کنیم با اهل زبور با زبورشان با صائبیون با عبرانیتشان و اهل فارس با فارسیت آنها و اهل روم با رومیت آنها و زمانی که با هر فرقه ای به زبان خودش بحث کنیم.

وی اضافه کرد: از این بحث دو نکته می توان فهمید اول این که امام رضا علیه السلام در محاجه با دیگران از کتاب ها و منابعی استفاده می کنند که مورد قبول آنها است و این وظیفه روحانیت است که به پاسخگویی وارد شوند و از همان منابعی استفاده کنند که آنها معتبر می دانند، نکته دوم این است که می فرمایند: «بلغاتهم» یعنی با همان زبانی که آنها دارند، امروزه همین مشکلات بر روحانیت وارد می شود و می بینیم در بعضی از مباحث زبان ما زبان روز نیست و می بینیم که قلم و زبان ما زبان مخاطب فهمی نیست و مطابقت با حال و زبان مخاطب نیست فلذا باید با هر کس مطابق با خودش صحبت کرد آن کتابی که خودش دارد و آن زبانی که او می فهمد، جوان ها یک زبان را می فهمند، خانم ها یک زبان را می فهمند، بچه ها یک زبان را می فهمند، پیرمردها هم یک زبان را می فهمند، آن کسی که در یک منطقه سنی نشین زندگی کرده است شاید زبان دیگری را داشته باشد و کسی که در کشورهای دیگری زندگی کرده است که اصلا مسلمان نیستند زبان دیگری دارند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: نکته بعدی که در این حدیث است این است که امام علیه السلام از صبح زود تا غروب آفتاب نشستند و بحث کرده « فنهض و نهض‏ المأمون‏» تا غروب نشستند وقتی که عمران صائبی که متکلم بود و نفر آخری بود که بحث کرد و به سجده افتاد و بعد هم مسلمان شد و دیگر برای کسی سوالی باقی نمانده بود «و لم یسئلوه عن شیء» امام علیه السلام ایستادند و هنوز منتظر بودند که کسی سوال کند اما دیگر هیچ کسی که سوال کند نبود در این زمان انگار که تکلیف از گردن امام علیه السلام برداشته شده بود از جایشان بلند شدند و رفتند.

وی اضافه کرد: وظیفه روحانیت ما همین است که جواب دهیم تا زمانی که دیگر سوالی نباشد نکته جالب تری که شاید خیلی مهم است و در آخر حدیث است این است که وقتی امام علیه السلام به منزل آمدند به خادمشان دستور دادند که برو و این عمران صائبی که مسلمان شد را به خانه ما دعوت کن وقتی که عمران به خانه امام علیه السلام آمد آن حضرت به او عزت و احترام زیادی کردند و به او هدایای فراوانی دادند نوفلی می گوید: «علی بن موسی من را در سمت راست خودشان قرار دادند و عمران را در سمت چپ خودشان قرار دادند و شام را با هم خوردیم.»

استاد محمدی مجد در انتهای سخنانش اظهار داشت: امام علیه السلام به او فرمودند: «فردا صبح هم به این جا بیا می خواهم از غذایی که از مدینه آوردم به تو بدهم» و نهایتا این طور شد که عمران صائبی که به عنوان مقابله با امام علیه السلام آمده بود و می خواست ایشان را در مناظره شکست دهد از فردای آن زمان می نشست و به سایر کسانی که بر علیه اسلام و ولایت شبهاتی داشتند پاسخگویی می کرد. این درس بسیار خوبی برای همه روحانیت است که امام علیه السلام یک مخالف را به یک موافق تبدیل کردند و بعد از این مرحله چقدر به او عزت و احترام کردند که نتیجه این کار این شد که او را تبدیل به یک مدافع ولایت کردند. ان شاء الله با عنایاتی که خود آن بزرگوار به ما دارد آن چیزهایی که در زندگی ائمه علیهم السلام بوده و مربوط به ما روحانیت است بتوانیم انجام دهیم./20/21/260