بر هر کسی از علما و آن کسانی که معلم هستند و بر کرسی وعظ و خطابه هستند لازم است که رضای خداوند را در نیت داشته باشند و امتثال امر پروردگار را نیت کنند یا این که نیتشان ارشاد بندگان خدا باشد.

استاد محسن مهدوی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: ماه محرم ماهی است که طلاب و روحانیون به تبلیغ می پردازند، در خصوص آداب استقبال از محرم و وظایف مبلغین در ماه حزن و اندوه و ماتم و برگزاری تعزیه مولایمان آقا اباعبدالله الحسین علیه السلام و یاران بزرگوار ایشان نکاتی را بیان می کنم.

وی افزود: در بین این آداب و نکاتی که برای اهل علم قابل توجه است به مساله نیت و اخلاص در آن باید توجه کنیم. شهید ثانی در کتاب منیة المرید در باب اول، اولین آداب تعلیم و تعلم را مساله اخلاص در نیت معرفی می کنند. به نظر می آید یکی از مهم ترین مباحث در مورد تبلیغ دین مقدس اسلام عمل به همین ادب و وظیفه بزرگ اخلاص لله است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: مرحوم شهید می فرماید: «اول ما یجب اخلاص النیة بالله تعالی» اولین چیزی که واجب است این است که نیتش را برای خداوند تبارک و تعالی خالص کند متاسفانه اخلاص نیت وجود دارد اما در مسیر غیر خداوند تبارک و تعالی شهید ثانی تاکید می کنند که نیت باید «لله تعالی» خالص باشد. «فان مدار الاعمال علی النیات» چرا که اعمال بر مدار نیات است شاید این جمله مرحوم شهید اشاره به روایت معروف حضرت خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله و سلم باشد که فرمودند: «انما الاعمال بالنیات» این جمله نورانی حقیقتا بسیار عمیق و پر محتوا است که در این جا محور کلامم قرار می دهم و اشاره ای به معنای آن می کنم.

وی اضافه کرد: قاعده ای بین ما طلبه ها است که می گوییم حذف متعلق دلالت بر عموم می کند در این روایت نورانی هم متعلق حذف شده است این که بیان شده است «انما الاعمال بالنیات» چه چیزی از اعمال در گرو نیات است؟ آیا خود اعمال و وجود آنها در گرو نیات است یعنی «انما الاعمال توجد بالنیات» اعمال معلول نیات و اهداف ما انسان ها هستند. آیا متعلق در این جا قدر و ارزش و مقدار عمل ها است و «انما الاعمال بالنیات» یعنی «انما الاعمال تقدر بالنیات» عمل ها با در نظر گرفتن نیت ها ارزش گذاری می شود یا این که این روایت نورانی اشاره دارد بر جزاء و پاداش در نیات که سبب جزاء نسبت به عمل می شود.

استاد مهدوی اظهار داشت: در قیامت و در این دنیا اگر قرار باشد که به عمل ها جزا داده شود، بر اساس نیت هایی است که پشت این نیت ها است یعنی این که آیا جزای خوبی داده می شود یا جزای بدی و این که اندازه آن چقدر باشد با نگاه به نیتی است که در پشت عمل قرار دارد. در حقیقت حذف متعلق در این جا دلالت بر عموم می کند و این روایت نورانی می خواهد بفرماید از همه جهاتی که ذکر شد عمل ها در گرو نیات هستند «انما الاعمال توجد و تقدر و تجزی بالنیات» در این جمله زیبای شهید ثانی که می فرماید: «ان مدار الاعمال بالنیات» شاید بتوانیم این جمله را به این گونه توضیح دهیم که هم وجود اعمال و هم قدر و ارزش اعمال و ثواب و عقاب اعمال بر اساس نیت ها است.

وی خاطرنشان کرد: شهید ثانی بیان می دارند که به سبب نیت ها است که گاهی عمل هیچ ارزشی ندارد و گاهی آن قدر عظمت و ارزش پیدا می کند که عقول ما عاجز از درک آن است و گاهی برعکس نه تنها ارزشی ندارد این عمل به خاطر این نیت برای صاحبش وبال می شود و در دیوان سیئاتش نوشته می شود حتی اگر این عمل صورتش صورت عمل واجب و خوبی باشد مثل عزاداری سیدالشهدایی که باطن آن به خاطر نیت ناصوابی که به دنبال آن است وبالی بر گردن صاحبش می شود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: بر هر کسی از علما و آن کسانی که معلم هستند و بر کرسی وعظ و خطابه هستند لازم است که رضای خداوند را در نیت داشته باشند و امتثال امر پروردگار را نیت کنند یا این که نیتشان ارشاد بندگان خدا باشد.

وی تاکید کرد: مبادا غرض عالم دین از تبلیغات دینی رسیدن به مال و جاه و مقام و شهرت باشد و یا این که در بین هم قطاران خود ممتاز شود و یا این که این کار را برای این که سبب فخر شود انجام دهد و یا این که به این نیت این کارها انجام دهد که یک سر و گردن از دیگران بالاتر باشد منبری رود و تبلیغی انجام دهد که دیگران آن کار را انجام نداده باشند و این که غرایض فاسد دیگر در نیت این عالم باشد که هیچ ثمره ای ندارند مگر خذلان و خواری از ناحیه پروردگار که موجب عذابی سخت خواهد شد و زندگی و آخرتش را خراب می کند و آن ثواب دائم و ابدی را از بین می برد و در نتیجه این شخص غافلی که چنین نیت های دون و اهداف پستی را از آن عمل خیر دارد این نیت سبب می شود جزء خسارت دیدگان از نظر اعمال و آن کسانی خواهد شد که سعی و تلاش آنها در دنیا به بیراهه رفته است و آنها گمان می کنند که کار نیکویی انجام می دهند.

استاد مهدوی در انتهای سخنانش اظهار داشت: این جملات زیبا و نورانی این شهید بزرگوار در کتاب منیة المرید تکان دهنده است و جا دارد به عنوان اولین و مهم ترین وظیفه یک مبلغ دینی مد نظر قرار گیرد که اگر این ادب تبلیغی در اقامه عزای سیدالشهداء علیه السلام مورد توجه قرار گیرد حتما سایر عناوین و مستلزماتی که یک مبلغ دینی نیاز دارد مورد توجه قرار می گیرد و کم و بیش تامین خواهد شد./20/21/260